Reportage

BBC-correspondent Anna Holligan doet vanaf het fietspad verslag van een ooit relaxed land

Correspondent Anna Holligan doet al tien jaar verslag van Nederland voor de BBC. Sinds april maakt ze dagelijks Dutch news from the cycle path: twitter-video’s waarin ze op de fiets de hoogtepunten uit het Nederlandse nieuws bespreekt.

BBC-journalist Anna Holligan doet verslag op de bakfiets.

BBC-journalist Anna Holligan doet verslag op de bakfiets.

Foto Eva Plevier

Op een elektrische bakfiets rijdt BBC-correspondent Anna Holligan over het rood geasfalteerde pad in de Haagse wijk Kijkduin. Het is een druilerige vrijdagochtend. Een microfoontje zit verstopt onder haar roze regenjas, de camera van haar telefoon staat op haar gezicht gericht, via een selfiestick gemonteerd aan het stuur. Ze drukt op record: „Hello, I’m Anna, and this is your Dutch news from the cycle path.

Al fietsend vertelt Holligan in een kleine drie minuten op lichte toon over zware en luchtige onderwerpen: de moord op een Afghaanse tolk, een ongepaste tweet van de Sloveense ambassadeur en de winnaar van de Televizier-Ring. De wind en miezerregen maken dat een uitdaging. „Maar, ik kom uit Schotland, dus ik ben dit weer wel gewend”, zegt ze lachend. Zonder uitgebreid terugkijken plaatst ze de video op haar Twitter-account.

Dat doet Holligan sinds april dit jaar bijna dagelijks. Onderweg naar haar werk, soms tijdens een rondje over de duinen of, zoals tijdens het EK voetbal, door een oranje versierde straat bespreekt ze op de fiets het Nederlandse nieuws van de dag. De video’s worden door duizenden van haar ruim 35.000 Twitter-volgers bekeken, binnen en buiten Nederland.

Holligan kwam op het idee toen ze een BBC-collega in Londen politiek nieuws zag verslaan met zijn telefoon. „Ik gaf de headlines dagelijks door aan de BBC en fiets bijna elke dag. Ik dacht: die twee dingen kan ik mooi combineren, maar dan voor een publiek. Het is een snelle, efficiënte en groene manier om nieuws te delen.”

Plek om Nederland te leren kennen

Sinds 2011 is Holligan BBC-correspondent in Nederland en doet ze verslag voor televisie, radio en meerdere online kanalen. Het fietspad bleek bij uitstek een plek om Nederland te leren kennen, vertelt ze in een strandpaviljoen niet ver van haar dagelijkse fietsroute. „Nederland is het land van regeltjes, en mensen zijn heel direct. Dat geldt ook voor het verkeer. Als je aan de verkeerde kant van de weg fietst roept iemand meteen boos iets naar je, merkte ik snel.”

Juist die directheid, volgens Holligan ook een Schotse karaktertrek, helpt haar als journalist in Nederland bij zware onderwerpen. Ze noemt haar reportages over vliegramp MH17, een onderwerp dat samen met de moord op Peter R. de Vries veel indruk op haar maakte. Holligan volgde nabestaanden van de ramp jarenlang en kwam bij meerdere families over de vloer. „Een van de vaders is zelfs naar mijn dochters verjaardag gekomen. Zo’n band bouw je alleen op met Nederlanders als je open en eerlijk bent. Dat is voor mij heel belangrijk, want alleen met hun verhalen blijft het Britse en internationale publiek beseffen wat er in 2014 is gebeurd.”

Holligan tijdens het EK voetbal:

Twitter avatar annaholligan anna holligan 🎙 Morning. Have we reached peak Dutch yet? Dutch news from the cycle path. You’re so welcome 🦁🧡 ⚖️🌻😷⚽️🇳🇱vs🇦🇹 https://t.co/qOGF7UCaZB

„Hetzelfde geldt voor slachtoffers van de Toeslagenaffaire. We vragen veel van ze: we komen met een camera bij ze thuis, ze moeten in het Engels hun verdriet delen. Dat kun je alleen overbrengen als je zelf zo authentiek bent als je hun vraagt te zijn.”

In haar eerste correspondentenjaren was Nederland voor Holligan een springplank voor reportages over grote Europese thema’s, zoals de financiële crisis en de vluchtelingencrisis. Nu richt ze zich vooral op Nederland. De BBC verwacht daarom zogeheten deep dives, verdiepende reportages over Nederland die verder gaan dan het dagelijks nieuws. Die gaan volgens Holligan vaak over ontwikkelingen waarin Nederland volgens de Britten voorloopt. Holligan: „In Schotland wordt euthanasie mogelijk legaal. Daarom doe ik nu verslag van hoe dat in Nederland werkt. Het is heel nuttig om als Brit aan de overkant van de Noordzee te laten zien: zo kunnen wij het ook proberen. Dat geldt voor ethische discussies, maar ook voor technologie en natuurlijk de fietscultuur.”

Fietsend ervaart Holligan de vrijheid die ze niet altijd in het „claustrofobisch drukke Nederland” voelt. Bovendien ziet ze mensen van alle bevolkingslagen op het fietspad, met Mark Rutte als „belichaming van een vrijheidslievend land”. Het maakt Nederlanders volgens haar weinig uit of ze er „fancy” uitzien op de fiets. Dat merkt Holligan, die als BBC-verslaggever ook werkte in landen als Spanje, Italië en Griekenland, ook als journalist. „Als je op televisie komt, zijn mensen vaak meer bezig met hoe je eruitziet dan met wat je zegt, zeker als vrouw. In Nederland heb ik dat gevoel veel minder. Ik kan hier overal verslag doen zonder bezig te zijn met hoe ik erbij loop. Dat werkt bevrijdend.”

Zolang ik mensen met het item een opbeurend gevoel geef, ga ik ermee door

Toch veranderde haar beeld van het relaxte en liberale Nederland snel. Toen ze in 2012 een foto tweette van een Zwarte Piet-pop in een supermarkt met als bijschrift „is this ok?”, kreeg ze tientallen bedreigingen. Holligan: „Ik dacht: is dit het Nederland van de Hollandse nuchterheid? Het conservatisme is hier heel sterk. Anderzijds, de veranderende mening over Zwarte Piet is misschien wel de grootste omslag in Nederland in de afgelopen tien jaar.”

Mensen die zich ‘verloren’ voelen

Liever dan zichzelf te laten portretteren vertelt Holligan de verhalen van Nederlanders, ook van de mensen die zich „verloren” voelen. Holligan: „Doe je dat niet, dan raak je ze kwijt aan complotdenkers. Daarom maakten we een reportage over de oorzaken achter de avondklokrellen. Door de Nederlandse openheid konden we daar een genuanceerd item over maken.”

Tussen de reportages over zware onderwerpen door, is er Dutch news from the cycle path. Juist omdat ze verslag doet van veel negatief nieuws, houdt Holligan de video’s luchtig. Het levert veel positieve reacties op. Holligan: „Van Amerikanen, Canadezen tot mensen in een anti-coronaprotest die mij herkennen: iedereen reageert enthousiast. Dat komt denk ik omdat het de meest ‘echte’ manier is om een verhaal te delen. Ik was eigenlijk verbaasd dat niet meer Nederlanders het doen, het ligt zo voor de hand.”

Terwijl Holligan haar regenjas weer aan doet en op de fiets stapt voor een item over varkens in de buurt van Schiphol, vertelt ze dat ze Dutch news from the cycle path voorlopig blijft maken. „Zolang ik mensen met het item een opbeurend gevoel geef, ga ik ermee door. Misschien zelfs in andere vormen, maar voor nu gewoon op de fiets onderweg naar mijn werk.”