Roekeloze 007 lapt alle adviezen aan zijn laars

Ophef Reisadviezen gelden kennelijk niet voor de heldhaftige spion James Bond. Toch wordt hij nooit ziek.

James Bond (Daniel Craig) in No Time to Die.
James Bond (Daniel Craig) in No Time to Die. Foto Nicola Dove/Danjaq

James Bond is een enorme smeerlap. In de films wast de spion zijn handen in totaal maar twee keer, heeft veel seks zonder voorbehoedsmiddelen, en negeert constant reisadviezen bedoeld om infectieziekten te voorkomen. Dat concluderen epidemiologen van het Radboudumc en de The London School of Hygiene & Tropical Medicine op basis van 25 (van de 27) James Bond-films. Ze vergeleken de acties van Bond op internationale missies met de geldende reisadviezen in die regio. Hun conclusies, vorige week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Travel Medicine and Infectious Disease, zijn schokkend.

De onderzoekers specialiseren zich normaal gesproken in malaria, daarvoor reizen ze veel naar ontwikkelingslanden, vertelt co-auteur Teun Bousema van het Radboudumc. „Daar zijn we altijd heel voorzichtig om te zorgen dat we geen infectieziektes oplopen, maar je komt tóch altijd terug met ziektes. James Bond komt ook op die plekken. Hoe kan het dan dat die kerel nooit ziek wordt? Zou hij zich zo goed aan de adviezen houden?” Met die vraag in het achterhoofd keken de drie onderzoekers ieder meer dan vijftig uur aan Bond-films. Ze kregen zelfs uitstel van de publicatie om No Time To Die, de nieuwste Bond-film, mee te nemen in hun onderzoek. „We zaten met notitieblokjes in de bioscoop.”

007 blijkt een waaghals, ook wat zijn gezondheid betreft. Hoewel, misschien heeft hij zijn heldhaftigheid wel mede te danken aan die laksheid, speculeren de onderzoekers. Bond waste zijn handen namelijk ook niet na het aaien van de kat van aartsvijand Ernst Stavro Blofeld (Number One) (o.a From Russia With Love, 1963). Via kattenpoep kan de parasiet Toxoplasma gondii overgedragen worden. In muizen zorgt de daardoor veroorzaakte infectieziekte toxoplasmose ervoor dat ze niet meer bang zijn voor katten. Een trucje van de parasiet om zichzelf nog sneller te kunnen verspreiden. Of de ziekte bij de mens ook angstremmend werkt, is niet bekend.

Schuld van de werkgever

Ronduit roekeloos is het duikgedrag van de Brit. Het advies is om langzaam omhoog te zwemmen, om de potentieel dodelijke decompressieziekte te voorkomen. Vanuit een torpedokamer uit een onderzeeër gelanceerd worden (You Only Live Twice, 1967 en The World Is Not Enough, 1999) volgt dat advies waarschijnlijk niet, aldus de onderzoekers.

Hoewel dit het eerste onderzoek is naar de blootstelling van de spion aan infecties, staat de studie niet op zichzelf. De onderzoekers verwijzen naar eerdere wetenschappelijke analyses van de meer bekende Bond-gewoontes: onverantwoord drankgebruik en excessief roken.

Maar de slechte voorbereiding op reis is vooral de schuld van werkgever MI6, stelt Bousema. „Af en toe krijgt Bond gewoon een ticket in zijn hand gedrukt en staat het vliegtuig al klaar.” Dan is er dus geen tijd om reisadviezen te raadplegen. „Dat kan echt niet, gezien het belang van spionnen met een Double O-status.” De onderzoekers gaan de producent en de acteurs nog op de hoogte te stellen van hun zorgen.