Opinie

Je bent een egoïst als je je nu nog niet laat vaccineren

Vaccinatie IC-bedden hebben we hard nodig om andere zieke mensen te helpen, schrijft .
Een raam met een afbeelding van Jezus Christus, op begraafplaats Pere Lachaise in Parijs.
Een raam met een afbeelding van Jezus Christus, op begraafplaats Pere Lachaise in Parijs. Foto Olivier Vancayzeele/Getty Images

Arie den Ouden, voorzitter van de SGP in Staphorst, zat deze week bij Op1 om uit te leggen waarom hij en enkele van zijn geloofsgenoten, hij schatte hen op „vijftigduizend”, zich om religieuze redenen niet laten vaccineren. Een kleine groep, zei presentator Tijs van de Brink, „maar de ziekenhuizen rondom Staphorst liggen vol. [En] je bent niet alleen verantwoordelijk voor jezelf maar ook voor andere mensen om je heen.” Daar was Den Ouden het mee eens. „Niemand leeft voor zichzelf alleen”, zei hij.

Den Ouden sprak namens een deel van een grotere groep Nederlanders, op twee miljoen geschat, die zich niet laat vaccineren. De argumenten lopen uiteen van autonomie over het eigen lichaam tot een onbetrouwbare overheid en de wil van God (van Staphorst tot Amsterdam Nieuw-West).

En dan zijn er natuurlijk ook nog de mensen die geloven dat het vaccin een verkapte chip inbrengt of je dna aantast.

Veelgehoord ook, als achtervang voor de eventuele betwistbaarheid van deze opvattingen: „Dat ik het niet doe, maakt voor de rest toch niet uit, als die het allemaal wel doen?” Dát idee staat haaks op het idee van naastenliefde, dat wil zeggen: het is gebruikmaken van naastenliefde maar het niet teruggeven. Stel je eens voor wat er gebeurt als iedereen zo denkt.

Naasten verneuken

Iedereen die zich nu niet laat vaccineren weet dus wat hij doet: bewust (voorkombare) belasting van de zorg opschroeven en mee werken aan verdere verstoring van de reguliere, planbare zorg voor, om maar eens een greep te doen, hart- en kankerpatiënten. Zijn naasten verneuken, dus.

Dit zeg ik vanuit de harde realiteit van het aantal intensive care-bedden in Nederland en de behoeften van de belangrijke, reguliere, planbare zorg én de onmogelijkheid je voor, bijvoorbeeld, een hartafwijking of kanker te laten vaccineren. Vier op de vijf coronapatiënten op de IC’s zijn op dit moment niet gevaccineerd. Zo’n ongevaccineerde coronapatiënt ligt gemiddeld zeventien dagen op de IC; iemand uit de reguliere, planbare zorg twee dagen. Elke ongevaccineerde coronapatiënt op de IC houdt dus zeven of acht reguliere operaties op. De niet-‘acute’ patiënten lijden hier onder. (Nog even niets gezegd over de chronische overbelasting van al het zorgpersoneel en het structureel falen van onze volksvertegenwoordigers om hier iets aan te doen.)

Lees ook: De wanhoop van een huisarts in de Biblebelt

Ik heb sinds mijn negentiende last van een aangeboren hartafwijking, een ritmestoornis veroorzaakt door onrustige gebieden in mijn hart. In het verleden ben ik een aantal keren poliklinisch behandeld, en toen dat niet bleek te werken, ben ik geopereerd – een zogenaamde chirurgische isolatie van dit onrustige hartweefsel. Bijzonder is dit allemaal niet, er zijn in Nederland bijna een half miljoen mensen die last hebben van een hartritmestoornis. Velen van hen moeten in het ziekenhuis worden geholpen.

Zo’n hartritmestoornis kan de kwaliteit van je leven enorm verlagen. Dit is de realiteit van het mijne: elke nacht zit ik een of twee uur rechtop in bed, terwijl mijn hartslag wisselt tussen regelmatig en afwijkend. Mijn lichaam schrikt elke keer dat het misgaat, het gevoel dat ik struikel, en met een hoog, afwijkend ritme is het onmogelijk om in slaap te vallen. Overdag heb ik vaak een drukkend gevoel op de borst. Het is niet helemaal duidelijk of dat een gevolg is van mijn oververmoeidheid of de stress die ik voel omdat ik niet kan worden geholpen.

Af en toe moet ik naar het ziekenhuis, voor een elektrische schok. De laatste keer kreeg ik er drie voordat mijn hartslag weer regelmatig was. Het voelt dan alsof je twee nachten niet hebt geslapen. Ik ben vaak dankbaar dat ik geen kinderen heb of een baan met vaste werktijden (als arts op de spoedeisende hulp in een ziekenhuis in de buurt van Staphorst, bijvoorbeeld).

Lees ook: Dit is de ongevaccineerde Nederlander

De pillen die ik krijg hebben veel bijwerkingen, waarvan de vervelendste een overgevoeligheid voor licht is, en werken bovendien dus maar matig. Inmiddels sta ik op de wachtlijst voor weer een chirurgische isolatie. Dat is een operatie van vijf tot zeven uur, daarna lig je een of twee dagen op de ic, dan nog een dag of drie in het ziekenhuis (allemaal ruim bemeten) en daarna mag je naar huis. Je kamergenoot, behandeld voor eenzelfde stoornis of voorzien van een pacemaker of ICD-kastje, hopelijk ook.

Zulke ingrepen werken vaak behoorlijk goed. In mijn geval is er goede hoop op weer vijf tot tien jaar klachtenvrij leven.

Het kan, volgens mijn behandelend arts, echter wel enkele maanden duren voordat ik aan de beurt ben. Dit komt, in ieder geval gedeeltelijk, door de verwachte bezetting van de IC: de coronapatiënt ligt er dus meer dan twee weken, een hartpatiënt als ik een dag of twee. Mij kunnen ze nu ‘gepland’ opschuiven, iemand die straks geïntubeerd moet worden, niet.

Vrijheid en autonomie

Ik weet zeker dat bijna al mijn medepatiënten toekomstige, mogelijke lotgenoten een vaccin zouden aanraden – tenminste, als zoiets bestond. Omdat ze hen meer gezondheid en dus vrijheid en autonomie gunnen dan ze nu zelf hebben.

Het is simpel: als je je niet laat vaccineren, denk je vooral aan jezelf en niet aan je naasten. Dit zeg ik niet omdat ik geloof in de mogelijkheid van de silver bullet van 100 procent vaccinatiegraad, of vanuit een volledig overzicht van alle coronarisico’s, of door een voorliefde voor de QR-code, of omdat ik denk dat alle maatschappelijke spanningen door een vaccinatiebeleid met elkaar verenigbaar zijn. Ik zeg dit omdat ik terugreken vanuit het aantal geringe bijwerkingen van het vaccin, afgezet tegen het oplopend aantal besmettingen en de daaraan gekoppelde intensive care-bedden-bezetting, die alleen door een hogere vaccinatiegraad snel, veilig en relatief rustig kan worden teruggebracht.

Die IC-bedden hebben we nodig om anderen te helpen met ziekten en aandoeningen waar geen vaccin voor bestaat of kan bestaan. Het is dus nog simpeler: als je als ‘gezond’ mens ongevaccineerd blijft, ben je met niemand anders bezig dan jezelf.