Debat over beveiliging na moord Lagerhuislid

Verenigd Koninkrijk De 25-jarige verdachte van de moord op David Amess zit nog vast. De politie onderzoekt islamitisch extremisme als motief.

Moeten Britse parlementariërs lijfwachten krijgen als ze de straat op gaan? Mogen ze alleen nog onder politietoezicht en op afspraak met kiezers spreken? En moeten bij hun spreekuren detectiepoortjes komen, zoals op het vliegveld? In het Verenigd Koninkrijk is na de moord op het conservatieve Lagerhuislid David Amess, afgelopen vrijdag, nu volop debat gaande over de vraag hoe stevig hun politici beveiligd moeten worden.

De verdachte die kort na de moord werd aangehouden, een 25-jarige Somalische Brit, zit nog vast. Volgens Britse media heeft hij bekend op Amess te hebben ingestoken. Een paar jaar geleden zou hij kort in beeld zijn geweest bij een antiradicaliseringsprogramma. De politie onderzoekt „een mogelijk aan islamitisch extremisme verbonden motief” en heeft de moord als terreur gedefinieerd. Vrijdagmiddag zou hij Amess hebben opgewacht in de kerk waar die zijn spreekuur met kiezers had gepland.

In reactie op Amess’ dood bleek de afgelopen dagen hoe wijdverbreid en gebruikelijk bedreigingen en verbaal geweld zijn – jegens Britse parlementsleden, maar evengoed tegen hun gezinnen en medewerkers. Getuigenissen van parlementariërs die zich onveilig voelen stroomden binnen, waarbij ook bleek dat de politie hun meldingen niet altijd serieus neemt.

Na de moord op Labour-parlementariër Jo Cox in 2016 - zij werd ook in haar eigen kiesdistrict neergeschoten en doodgestoken - zijn wel aanvullende veiligheidsmaatregelen genomen. Maar de kwaliteit daarvan wisselt per politieafdeling en per Lagerhuislid. En het privébedrijf dat het ministerie van Binnenlandse Zaken had ingehuurd om de huizen van de politici beter te beveiligen, blijkt slecht en langzaam werk te leveren. Zo duurde het in sommige gevallen een jaar voordat ze na een verhuizing nieuwe sloten hadden geregeld.

Ontmoetingen met achterban

Ondanks de druk waar ze onder moeten werken, vindt bijna geen Lagerhuislid het een serieuze optie om geen rechtstreekse ontmoetingen met hun achterban meer te houden. Kiezers helpen en kunnen zien is de essentie van hun werk als parlementariër, schreef de voorzitter van het Lagerhuis Lindsay Hoyle zondag in The Observer. „Zij hebben ons gekozen om hen te vertegenwoordigen, dus om voor hen beschikbaar te zijn is toch de hoeksteen van onze democratie?” Het Verenigd Koninkrijk is verdeeld in 650 kiesdistricten, waarbij de politicus met de meeste stemmen in een district de Lagerhuiszetel wint. Lokale steun is daardoor veel belangrijker dan in het Nederlandse kiesstelsel.

Het aantal meldingen van parlementariërs over misdaden neemt de laatste jaren toe. De verharding van het debat wordt als oorzaak gezien. Naast nieuwe veiligheidsmaatregelen zou de regering daarom ook kijken naar opties om anonieme commentaren op sociale media niet langer mogelijk te maken, om online agressiviteit tegen te gaan.