De Dansmarathon ontaardde in vermoeidheidsporno

Zap Het vijftig uur durende dansprogramma De Dansmarathon (SBS6) was een bezoeking voor de deelnemers, voor de kijkers en misschien ook wel voor de makers. Waarom sponsorde de Vriendenloterij deze beschamende vertoning?

Jermaine en Tawatha hebben net gehoord dat ze ‘De dansmarathon’ hebben gewonnen.
Jermaine en Tawatha hebben net gehoord dat ze ‘De dansmarathon’ hebben gewonnen. Beeld SBS6

Zondagmiddag twitterde De Correspondent-journalist Johannes Visser: „Word blij van het idee dat @ArjenFortuin nu 50 uur dansmarathon aan het terugkijken is.” Was dit nu leedvermaak, een compliment of een wrede opdracht? Hoe dan ook: ik had zaterdagavond de bekendmaking van de winnaar uiteraard live gezien. Het was fascinerende televisie, maar dat is een stierengevecht ook.

Ik hoorde dat het winnende koppel, Jermaine en Tawatha, gedurende het vijftig uur durende marathonprogramma in totaal slechts 35 minuten niet had gedanst. Jermaine zei dat zijn bijnaam Duracell was. Naast hem zat Tawatha, gewikkeld in een deken, minutenlang uitdrukkingsloos voor zich uit te staren, als een middeleeuwse madonna. Presentator Jan Versteegh verzekerde haar dat zij niets hoefde te zeggen, maar Tawatha nam toch het woord en perste er een aantal zinnen uit over onderzoek dat ze deed naar zenuwpijn bij mensen die een motorongeluk hebben gehad en over een zoektocht naar haar familie in Indonesië. Nog nooit had ik een mens zo moe op televisie gezien.

De vervreemdende scène was de afsluiting van iets wat donderdag van start was gegaan als een van de saaiste programma’s ooit: urenlange beelden van een dansvloer in een congresloods in Breda. De gebruikelijke artiesten. Er keek amper iemand naar, De Dansmarathon leek voorbestemd om in vergetelheid te sterven.

Totdat de uitzendingen vanaf zaterdagochtend vermoeidheidsporno werden. „Nee hoor, de tranen zijn van het overgeven”, zei een vrouw. Een ander werd in een rolstoel gehesen (maar keerde later weer terug). Nummer 88 zwalkte over de dansvloer met een bloedneus, een presentator maakte gewag van een slagveld en er was nog dertien uur te gaan.

Wankelpolonaise

De camera zoog zich vast aan steeds meer blaren en opgezwollen voeten. De vreugdeloze dansbewegingen werden minimalistischer, af en toe werd een wankelpolonaise ingezet. Aan het begin van het vijftigste uur kwam alle ellende samen in één minuut. We zagen hoe Tawatha danste terwijl ze tranen met tuiten huilde en presentator Wendy van Dijk haar een interview af probeerde te nemen. „Ja, je kan het!” riep Van Dijk. Geen reactie. „Hou dit vol!” vulde Van Dijk aan, wat het omgekeerde was van wat je menselijkerwijs zou willen zeggen.

Dat leek Van Dijk ook te begrijpen, want er ontsnapte haar een spijtzucht en een „Oh jee”. Dertig seconden later werd de aandacht verplaatst naar een andere hoek van de dansvloer, waar deelneemster 56 bewegingloos op haar rug lag. Snel een reclameblok.

De Dansmarathon (waarvan SBS overigens slechts zeer zuinig fragmenten online heeft gezet) was een bezoeking voor de deelnemers, voor de kijkers en misschien ook wel voor de makers. Treurig stemt bovendien de sfeer van vermoeide vanzelfsprekendheid die er om de wedstrijd hing, tot en met de voorspelbare verontwaardiging over de brandende hoepels waar John de Mol zijn deelnemers doorheen laat springen. Na aanzwellende kritiek volgde zondag de verzekering dat er veel medische hulp was geweest. (Fijn dat de zorg dit weer aankan, trouwens.) Er was niemand doodgegaan. Nummer 56 was weer opgestaan.

Hoe de commerciële zenders geld weten te verdienen aan menselijk leed is vaak beschreven en dat zal nog vaker gebeuren. (John de Mol schijnt te werken aan een show waarin mensen spelen om van hun schulden af te komen.) Toch nog één dingetje: deze beschamende vertoning werd dankzij de medewerking van de Vriendenloterij overgoten met een saus van medemenselijkheid. Tijdens het programma konden kijkers meedoen aan een loterij waarvan de opbrengst naar het Longfonds ging. Zo werd een beschamende vertoning liefdadig witgewassen. Waarom doet die loterij dat eigenlijk?