Groeiende onrust binnen Netflix over ‘transfobe’ grappen van komiek Dave Chappelle

Amerikaanse streamingdienst De conferences van de populaire stand-upcomedian Dave Chappelle leveren Netflix miljoenen kijkers op, maar ook intern geruzie. Sommige werknemers willen geen platform meer bieden aan zijn grappen over lhbt’ers.

De Amerikaanse komiek Dave Chappelle in zijn Netflix-special The Closer.
De Amerikaanse komiek Dave Chappelle in zijn Netflix-special The Closer. Mathieu Bitton / Netflix

Harde grappen over homoseksuelen en transgenders hebben onrust veroorzaakt bij Netflix. Dit weekend heeft de streamingdienst een werknemer ontslagen die betrokken was bij de organisatie van een werkonderbreking naar aanleiding van de show The Closer van de Amerikaanse komiek Dave Chappelle.

De stakingsactie, die gepland is voor komende woensdag, is een protest tegen uitspraken van Chappelle in de show die twee weken geleden voor het eerst te zien was. Chappelle, een van de bekendste stand up-comedians van de Verenigde Staten, staat bekend om zijn kritiek op wat hij de „overgevoeligheid van de meute” noemt. Aan het begin van zijn laatste show zegt hij dat hij voor eens en altijd wil verduidelijken wat hij met al die grappen over de „LBGTQ-gemeenschap – zeg ik het zo goed?” door de jaren heen heeft bedoeld.

De anekdotes die hij vervolgens vertelt, hebben steeds dezelfde pointe: vrouwen, homoseksuelen en transgenders spreken hem aan op zijn grappen, ze zeggen dat hij vrouwen en homo’s haat, ze noemen hem „transfoob”, maar volgens de Afrikaans-Amerikaanse Chappelle is dat een misverstand. „Ik heb geen probleem met trans mensen. Als je goed luistert naar wat ik zeg, dan weet je dat ik altijd een probleem heb met witte mensen.”

Interne discussie

Direct na de première van The Closer klonk kritiek op de komiek en op Netflix dat de show uitzendt. Ook binnen het bedrijf zelf werd gedebatteerd over de grappen dan wel beledigingen van Chappelle. The New York Times legde de hand op het transcript van een interne discussie. Een werknemer vraagt zich af of Netflix hier „de verkeerde keuze maakt waar het groepsbelediging betreft”. Op de vraag of het bedrijf zich niet verantwoordelijk voelt voor de veiligheid van transgenders, antwoordt Ted Sarandos, een van de directieleden, dat hij geen direct verband ziet tussen opmerkingen op tv en geweld in de maatschappij: „Geweld op het scherm is de afgelopen dertig jaar enorm toegenomen, denk maar aan de schietspelletjes, en toch is het aantal geweldsmisdrijven substantieel gedaald. Volwassen mensen kunnen geweld, agressie en beledigingen zien – of genieten van choquerende stand-up comedy – zonder dat ze een ander kwaad doen.”

In een verklaring aan het personeel schreef Sarandos dat Netflix de grens trekt bij programma’s die „aanzetten tot haat of geweld, en wij geloven niet dat The Closer die grens overschrijdt. Ik realiseer me wel dat het lastig is om het verschil te zien tussen commentaar en schade toebrengen, in het bijzonder met stand-up comedy die is bedoeld om de grenzen op te zoeken.”

Lees ook deze kijkwijzer van het comedy-aanbod op Netflix

Reed Hastings, een andere topman van het bedrijf, wees op de grote populariteit van Chappelle. Diens eerdere show Sticks & Stones is de meest bekeken, langst te zien gebleven ‘special’ op Netflix. „De kern van onze strategie is onze leden plezier bezorgen”, aldus Hastings.

Werknemers van Netflix braken in bij een virtuele vergadering van de top van het bedrijf om daar hun misnoegen te uiten. Ze werden enkele dagen geschorst wegens de inbraak. De werknemer die is ontslagen, lekte vertrouwelijke bedrijfsgegevens naar persbureau Bloomberg. Daaruit bleek dat de show Netflix 24,1 miljoen dollar (20,9 miljoen euro) heeft gekost. The Closer is volgens diezelfde gegevens inmiddels tien miljoen keer bekeken en zou tot dusver 19,4 miljoen dollar hebben opgebracht.

Chappelle kreeg niet alleen van Netflix-werknemers de wind van voren. In opinieartikelen werd hij „toondoof” genoemd, zijn grappen „uitgekauwd” en zijn opmerkingen over transgenders „gevaarlijk”. Van de andere kant werd hij verdedigd in de trant van de Netflix-top. Damon Wayans, acteur en komiek, zei tegen boulevardsite TMZ dat Chappelle „de slaven heeft bevrijd uit de ketens van de politiek-correcte cultuur”.

Ruimtejoden

Chappelle heeft sinds de première van The Closer opgetreden in een live-show samen met beroemdheden als Stevie Wonder en Snoop Dogg in de Hollywood Bowl in Los Angeles. Hij werd volgens Amerikaanse media hartstochtelijk toegejuicht en voorgesteld als de „grootste levende komiek”. Chappelle kwam niet terug op zijn grappen, wel op de kritiek. „Als dit is wat het betekent om gecanceld te zijn, dan vind ik het geweldig.”

Het hoofdkantoor van Netflix, in Hollywood. In het bedrijf is onrust uitgebroken over de jongste show van komiek Dave Chappelle. VALERIE MACON / AFP

Chappelle relativeert in The Closer incorrecte opmerkingen die andere zwarte artiesten over vrouwen, homo’s en transgenders maken. Over rapper DaBaby, die tijdens een optreden deze zomer ronkende opmerkingen maakte over homoseksuelen die „pikken zuigen op de parkeerplaats”, zegt Chappelle dat hij die uitspraken wel ver vond gaan. „Maar Dababy heeft een zwarte man doodgeschoten in een Walmart in North Carolina”, zegt Chappelle. „Dat heeft zijn carrière geen kwaad gedaan. Je mag in dit land kennelijk wel een zwarte man doodschieten in een Walmart, maar je kunt beter niks zeggen waarmee je de gevoelens van homo’s kwetst.”

In The Closer zet Chappelle ook een idee voor een film uiteen. Buitenaardse wezens die in UFO’s rond de aarde vliegen, stammen af van mensen die duizenden jaren geleden de aarde verlieten op zoek naar een woonplaats op een andere planeet. Nu komen ze terug en ze eisen de aarde weer voor zichzelf op. „Goeie plot, toch? Weet je hoe ik die film noem? Space Jews [Ruimtejoden].” Vanuit het publiek roept iemand ‘Bevrijd Palestina!’ Chappelle knikt met een scheve grijns en zegt: „Okee.” Deze grap heeft nauwelijks beroering veroorzaakt.