Analyse

Verboden Telegramgroepen thuishaven voor complotdenkers

Sociale media Süeda Isik volgt de socials, op zoek naar internetfenomenen die iets vertellen over de tijd waarin we leven. Deze keer: de afgesloten ‘Bataafse’ complotdenkerskanalen op Telegram.

Meme uit de Telegramgroep De Bataafse Republiek
Meme uit de Telegramgroep De Bataafse Republiek

Met Prinsjesdag zou ‘het nieuwe satanistische jaar’ beginnen en Jaap van Dissel zou in de jaren 80 ‘satanistische kindermoorden’ hebben gepleegd in Bodegraven. De Bataafse Republiek en het Bataafse Nieuws, de kanalen op Telegram waarin deze complotkronkels gedeeld werden, zijn niet meer. Ze werden afgelopen maandag op last van het Openbare Ministerie gesloten. „Dit ter beëindiging van gepleegde strafbare feiten en ter voorkoming van nieuwe strafbare feiten,” staat in de banner van de politie die nu op de kanalen te zien is.

De Bataafse Republiek was een thuishaven voor complotdenkers die in de echte wereld voor gek verklaard zouden worden. In de krochten van Telegram waren zij wel bij zinnen. Ze waren ‘wakker’, zoals ze het zelf noemen.

De ruim dertienduizend leden van de twee groepen waren volgens hen op de hoogte van de meest uiteenlopende samenzweringen en misstanden in de wereld. De coronavaccins zouden onveilig zijn; het chipsmerk Dorito’s zou giftig zijn; zestig artsen zouden zijn vermoord omdat ze kankerenzymen hadden aangetroffen in vaccins; de Amerikaanse warenhuisketen Walmart zou kinderen online verkopen; en Het Ministerie van Justitie zou vol zitten met hooggeplaatste ambtenaren die zich schuldig maken aan sadistisch, ritueel kindermisbruik.

Vrijheidsstrijders

„Ik ben blij dat ik in deze groep zit,” schreef een van de leden op 10 oktober. Als voornaamste redenen noemde ze Joost K., Wouter R. en Micha K., de drie drijvende krachten achter de kanalen die inmiddels vastzitten. Zij geloven heilig in de onbewezen beweringen dat de RIVM-baas Jaap van Dissel satanistisch-rituele kindermoorden pleegt. Deze drie mannen zijn vrijheidsstrijders in de ogen van de leden. Ze zijn hun rolmodellen, revolutionairen waar ze zich achter kunnen scharen. Daarnaast noemt ze het aanbod van „nieuws in de wereld”, „de meligheid op z’n tijd” en de „gelijkgestemden” want die heeft ze niet veel om haar heen.

Dit idyllische berichtje doet bijna vergeten dat de groep door de politie is verboden. Het strafbare feit waar het OM het over had, lag vooral in de geweldsoproepen. Er werden bedreigende, opruiende en lasterlijke berichten gedeeld, gericht tegen met name bestuurders en politici.

Zo pakte de politie deze zomer de twintigjarige Yavuz O. uit Amsterdam op omdat hij in december 2020 zou hebben gezegd dat „meeste Nederlanders toch een hekel hebben aan die Rutte”. „Zou je het in je hebben om ze allemaal te shooten? Gwn vanuit een auto. Raam open. Gun naar buiten. En knallen maar.” Ook werd er afgelopen week aangekondigd dat nog meer van dat soort berichten in een nieuw complotkanaal geplaatst zouden worden. Dat kanaal is inmiddels alweer door de eigenaar verwijderd.

De ‘gezelligheid’ in de kanalen blijkt evenmin uit de in juli gedeelde berichten waarin een heksenjacht werd geopend op vaccinatiemedewerkers van de GGD. De leden strooiden met namen van de vaccineerders en riepen elkaar op om deze „moordenaars op te ruimen’.

Zelfs na één uur scrollen door alle berichten kreeg ik het nog niet voor elkaar om de berichten van een dag eerder te bereiken. De leden bombardeerden elkaar voortdurend met angstzaaiende boodschappen uit verschillende andere complotkanalen op Telegram. Juist die voortdurende stroom angstverwekkers versterkte de sociale cohesie in deze groepen. De ‘Bataafse’ leden waren in hun ondergrondse complothol ver verwijderd van de echte bovenwereld waarin onbewezen aantijgingen over satanistische en pedofiele bestuurders en politici kunnen leiden tot een strafblad.