Aanslag Noorwegen als terreur beschouwd, verdachte oogde instabiel

Pijl en boog De Deense verdachte van de pijl-en-boogaanval in de plaats Kongsberg is bekeerd tot de islam en was al eerder in beeld bij de politie. Bekenden beschrijven hem als mentaal instabiel.
Kaarsen en knuffels in het centrum van Kongsberg op de dag na de aanslag.
Kaarsen en knuffels in het centrum van Kongsberg op de dag na de aanslag. Foto Terje Pedersen / NTB / AFP

De man die heeft bekend woensdagavond vijf mensen te hebben gedood met een pijl en boog in de Zuid-Noorse stad Kongsberg, is door de politie geïdentificeerd als Espen Andersen Bråthen (37). Bråthen is enkele jaren geleden bekeerd tot de islam en de politie is in het verleden meermaals gewaarschuwd dat hij geradicaliseerd zou zijn. Hoewel over het motief van de schutter formeel nog niets bekend is, beschouwt de politie de vijfvoudige moord als een terreurdaad.

Donderdag komt steeds meer informatie naar buiten over de verdachte, een in Kongsberg woonzame Deen. Bråthen was al jaren bekend bij de politie: in het verleden is hij onder meer veroordeeld voor het plegen van een inbraak en het kopen van kleine hoeveelheden hasj. Vorig jaar kreeg hij bovendien een verbod opgelegd om contact op te nemen met zijn ouders, omdat hij zou hebben gedreigd zijn vader te doden.

Bekenden beschrijven Bråthen tegenover lokale media als een instabiel persoon. Een anoniem familielid zegt tegenover de Deense krant Ekstra Bladet dat de schutter ernstige psychische problemen had en hulp weigerde. De familie zou meermaals contact hebben gelegd met de instanties, maar zonder grote gevolgen. Iemand die stelt bevriend met Bråthen te zijn geweest, zegt tegen de Noorse krant Nettavissen dat ook hij de politie in 2017 heeft gevraagd hulp in te schakelen „voor er levens verloren gaan”. Dat deed hij nadat Bråthen op YouTube video’s had geplaatst waarin hij stelt „met een waarschuwing te komen” en dat „de tijd is gekomen”. In die video benadrukt hij ook moslim te zijn.

Lees ook: Meerdere doden door aanval met pijl en boog in Noorwegen

Vier vrouwen en een man overleden

De afgelopen jaren raakte Bråthen volgens de vriend meer en meer geïsoleerd en verward. Volgens een buurman was de woning van de verdachte rommelig en zwaaide hij in zijn tuin geregeld met wapenstokken en knuppels. „Ik wist meteen dat mijn vriend erachter zat”, zegt de kennis tegenover Nettavissen. „Er wonen 25.000 mensen in Kongsberg en geen van hen is zo gek als hij.” Naar aanleiding van deze berichten is in Noorwegen discussie ontstaan over waarom de verdachte niet in een inrichting was opgenomen.

Woensdagavond kreeg de politie rond 18.15 uur verschillende meldingen binnen van mensen die een man zagen lopen met een pijl en boog. De schutter schoot nadat de politie werd gealarmeerd onder meer in een Coop-supermarkt op ogenschijnlijk willekeurige mensen. De vijf dodelijke slachtoffers waren vier vrouwen en een man, allen tussen de 50 en 70 jaar oud. Twee anderen raakten zwaargewond, zij worden verzorgd op een intensive care.

Bråthen is inmiddels formeel aangeklaagd voor de vijf moorden en zal zoals gebruikelijk psychiatrische tests ondergaan. Normaal gesproken geeft de Noorse politie overigens geen persoonsgegevens vrij over verdachten. In dit geval koos zij daar wel voor omdat online meerdere namen circuleerden van mensen die niets met de aanslag te maken hebben.