Dader van aanslag Kongsberg blijkt bekeerde en verwarde Deen

Pijl-en-boog De Noorse politie beschouwt de aanslag in Kongsberg als een terreurdaad. Bekenden van de verdachte beschrijven hem als psychisch instabiel.

Mensen komen samen in Kongsberg om de dood van vijf slachtoffers van een terreurdaad te herdenken.
Mensen komen samen in Kongsberg om de dood van vijf slachtoffers van een terreurdaad te herdenken. Foto Pal Nordseth / AP

„Hoi. Ik ben een boodschapper. Ik kom met een waarschuwing. Is dit echt wat je wil? En voor iedereen die voor zichzelf wil zorgen: het is zover. Getuig dat ik moslim ben.”

Deze verwarrende boodschap deelde de in Noorwegen opgegroeide Deen Espen Andersen Bråthen in 2017 op YouTube. Vier jaar later zit hij vast op verdenking van vijfvoudige moord in het stadje Kongsberg, iets ten westen van Oslo.

Bråthen (37) heeft bekend woensdagavond vier vrouwen en een man te hebben vermoord tijdens een dodestocht door Kongsberg waarbij hij gewapend was met een pijl-en-boog en twee andere wapens.

Over zijn motief is formeel weinig bekend. Wel is duidelijk dat Bråthen is bekeerd tot de islam en de politie meermaals gewaarschuwd is dat hij geradicaliseerd zou zijn. Zij beschouwt de vijfvoudige moord dan ook als een terreurdaad.

Donderdag bleek ook dat Bråthen al jaren bekend is bij de politie: in het verleden is hij onder meer veroordeeld voor het plegen van een inbraak en het kopen van hasj. Onlangs werd hem bovendien verboden contact op te nemen met zijn ouders omdat hij zou hebben gedreigd zijn vader te doden.

Bekenden beschrijven Bråthen als een instabiel persoon. Een familielid zegt tegenover de Deense krant Ekstra Bladet dat hij ernstige psychische problemen had en hulp weigerde. De familie zou meermaals contact hebben gelegd met de instanties, maar zonder gevolgen. Iemand die stelt als kind bevriend met Bråthen te zijn geweest, zegt tegen de Noorse krant Nettavissen dat hij de politie in 2017 heeft gevraagd hulp in te schakelen „voor er levens verloren gaan”. Dat deed hij nadat Bråthen zijn video op YouTube plaatste.

De afgelopen jaren raakte Bråthen volgens bekenden meer en meer geïsoleerd en verward. „Ik wist meteen dat hij erachter zat”, zegt de jeugdvriend tegenover Nettavissen. „Er wonen 25.000 mensen in Kongsberg en geen van hen is zo gek als hij.” Naar aanleiding van deze berichten is in Noorwegen discussie ontstaan over waarom Bråthen niet in een inrichting was opgenomen.

De dodelijke slachtoffers waren allen tussen de vijftig en zeventig jaar oud en zijn ogenschijnlijk willekeurig gekozen. Drie anderen raakten gewond. Bråthen is inmiddels formeel aangeklaagd voor de vijf moorden en zal zoals gebruikelijk psychiatrische tests ondergaan.