Mogelijk nieuw onderzoek zelfmoord brandweerman

Amsterdamse brandweer Memet Yildirir werd gepest en pleegde zelfmoord. Bij een nieuw onderzoek zou ook zijn weduwe gehoord moeten worden.

Yildirirs zelfmoord was de vierde in acht jaar bij het brandweerkorps.
Yildirirs zelfmoord was de vierde in acht jaar bij het brandweerkorps. Foto Lex van Lieshout/ANP

Er komt mogelijk een tweede onderzoek naar de zelfmoord van brandweerman Memet Yildirir op een Amsterdamse brandweerkazerne in 2019. Een „nieuw, onafhankelijk onderzoek” zou onderdeel moeten uitmaken van een bemiddelingstraject dat de brandweer heeft aangeboden aan diens weduwe, zo zei burgemeester Femke Halsema donderdag in een debat met de gemeenteraad.

Halsema erkende dat het „een fout” was om weduwe Semra Aytemür niet te horen in een eerder onderzoek naar Yildirirs zelfdoding. Bij een nieuw onderzoek zou de weduwe respondenten mogen aandragen en „mede kunnen bepalen hoe de onderzoeksopdracht geformuleerd wordt”.

Memet Yildirir pleegde in december 2019 zelfmoord op kazerne Hendrik aan de Amsterdamse Marnixstraat, in het bijzijn van collega’s en zijn vrouw. Hij had al enige tijd psychische problemen. Die waren terug te voeren op langdurige en structurele pesterijen door collega’s op de kazerne, zo bleek uit onderzoek van NRC.

Lees ook: Op de kazerne werd hij gepest, op de kazerne ging hij dood

‘Onnodig veel leed’

De korpsleiding liet bureau ARQ IVP onderzoek doen naar de zorgverlening aan Yildirir voorafgaand aan diens suïcide. Het rapport wijt de zelfdoding aan „een groot aantal factoren”, maar gaat slechts beperkt in op de pesterijen. De onderzoekers spraken ook niet met Yildirirs weduwe, hoewel zij herhaaldelijk had aangedrongen op een onafhankelijk onderzoek naar de pesterijen.

Dat had wel gemoeten, erkennen Halsema en brandweercommandant Tijs van Lieshout. Halsema: „Dat heeft haar onnodig veel leed bezorgd in een al pijnlijke situatie.” Van Lieshout sprak van „een grote fout”.

Halsema verontschuldigde zich ook voor de gebrekkige manier waarop zij en de commandant gecommuniceerd hebben met de weduwe. Nadat zij het korps in het voorjaar van 2020 aansprakelijk had gesteld voor de dood van haar man, was er uitsluitend nog contact via advocaten. Ook vóór die tijd antwoordden Halsema en Van Lieshout al niet meer op mails van de weduwe waarin zij haar onvrede over de gang van zaken kenbaar maakte. Deze „juridisering van de omgangsvormen” was achteraf niet goed, aldus Halsema. „We hadden ons daar minder van aan moeten trekken.”

In NRC zei Van Lieshout eerder dat hij hoopt op een schikking met de weduwe, die inmiddels benaderd is voor een mediation-traject.

De zelfmoord van Yildirir was de vierde in acht jaar tijd bij het Amsterdamse korps. Bij tenminste twee van die andere brandweerlieden was er sprake van pesten op de werkvloer. Commandant Van Lieshout zei tegen de raad zich „grote zorgen” te maken over de zelfdodingen. Het Amsterdamse korps kent een hoog ziekteverzuim en veel brandweerlieden die lijden aan een post-traumatische stress stoornis (PTSS).

Na vragen van raadslid Sheher Khan (Denk) gaf Van Lieshout toe dat er ondanks de eerdere zelfmoorden tot voor kort geen beleid of protocollen voor zelfmoordpreventie bestonden bij de Amsterdamse brandweer. „Dat onderwerp was taboe.” Inmiddels heeft de korpsleiding op advies van ARQ IVP een „laagdrempelig stelsel van vertrouwenspersonen ingericht”, zodat pestgedrag makkelijker gemeld kan worden.

De pesters in de zaak-Yildirir hebben geen straf gekregen. Volgens Van Lieshout heeft zijn voorganger Leen Schaap besloten dat niet te doen, „en met terugwerkende kracht sanctioneren, dat gaat niet”. Volgens burgemeester Halsema is bovendien „moeilijk te reconstrueren” wie de pesters precies waren. Tegen raadslid Khan: „Als u weet om wie het gaat, dan horen wij het graag.”

Volgens Van Lieshout „denkt niemand in het korps inmiddels meer dat pesten gewoon moet kunnen”.

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoon 0900-0113 of www.113.nl.