Maria Montessoristraat

Op het bordje | Amsterdam Wie zijn die mensen naar wie straten, pleinen en bruggen zijn vernoemd? Waarom hebben de straten in een wijk dat ene thema? NRC bekijkt de Amsterdamse straatnaambordjes. Aflevering 31: de Maria Montessoristraat in Osdorp.

Foto Olivier Middendorp

In het zuiden van Osdorp loopt de Maria Montessoristraat, een keurige woonstraat met genoeg groen aan beide zijden. Maria Montessori (1870 – 1952) was een onderwijsvernieuwer, die haar laatste jaren in Nederland doorbracht.

Montessori werd geboren in het Italiaanse Chiaravalle, maar verhuisde als kind met haar ouders naar Rome. Die wilden dat Maria lerares werd, maar daar dacht ze zelf anders over. Met mogelijk de hulp van paus Leo XIII werd ze toegelaten tot de opleiding geneeskunde en werd ze een van de eerste vrouwelijke artsen in Italië.

De basis voor haar vernieuwende onderwijsmethode werd gelegd in de zorg, toen ze in Rome werkte met verstandelijk beperkte kinderen. Zij leerde deze kinderen op hun eigen zintuigen te vertrouwen en zo al doende en voelende zich te ontwikkelen.

In 1907 opende Montessori de eerste ‘Casa dei Bambini’ (Kinderhuis) in Rome. Daar leerden kinderen zo veel mogelijk door dingen zelf te doen, waarbij de school vooral zo goed mogelijk voorziet in speciaal ontworpen materialen en een omgeving die dit ondersteunen. Montessori observeerde de leerlingen en zag dat kinderen geconcentreerd en aandachtig in de weer gingen met de materialen – wat uiteindelijk resulteerde in een semi-spontane zelfdiscipline. Hierdoor kon een leerling vrij en autonoom nieuwe vaardigheden opdoen, omdat Montessori ervan overtuigd was dat kinderen van nature een drang naar zelfontwikkeling hebben.

De onderwijsmethode was een succes en verspreidde zich al snel door de rest van Italië en naar de Verenigde Staten. In 1917 en 1920 gaf Montessori lezingen in Amsterdam, waarna een stichting werd opgericht en montessorischolen als paddenstoelen uit de grond schoten. Het hoofdkantoor van de ‘Association Montessori Internationale’ staat al sinds 1935 in de Nederlandse hoofdstad.

Montessori kwam in 1936 met haar zoon Mario terecht in het Nederlandse Laren, waar ze doorging met het ontwikkelen van onderwijsmateriaal en ook als pacifist actief was. In 1939 reisde ze naar India, waar ze door de Tweede Wereldoorlog tot 1946 zou blijven. Ze keerde terug naar Nederland, waar ze haar laatste zes levensjaren sleet. Ze werd in 1950 benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau en ligt begraven in Noordwijk.

De Maria Montessoristraat, in 1960 zo genoemd, bevindt zich in dit stukje Osdorp in goed gezelschap. Meerdere wegen zijn genoemd naar ‘schoolmeesters’ en onderwijsvernieuwers, zoals Jan Ligthart (1859 – 1916) en Willem Bartjens (1569 – 1638).

Met dank aan inzender Wietse van der Kooi, die de redactie tipte voor deze rubriek. Heeft u zelf een leuke tip voor een bordje van straat, plein, brug, plantsoen of dat ene onbekende nauwe steegje in Amsterdam dat de moeite waard is uit te lichten? De redactie ontvangt graag uw suggestie! Mail naar amsterdam@nrc.nl.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.