Vrees voor escalatie na geweld in Libanon

Beiroet Tijdens een demonstratie in Beiroet zouden scherpschutters op de menigte hebben geschoten. Voor verdere escalatie wordt gevreesd.

Een demonstratie in Beiroet is donderdag uitgelopen op geweld, waarbij zeker vijf doden en dertig gewonden vielen.
Een demonstratie in Beiroet is donderdag uitgelopen op geweld, waarbij zeker vijf doden en dertig gewonden vielen. Foto Aziz Taher/Reuters

In Beiroet zijn donderdag zeker zes doden en dertig gewonden gevallen bij een demonstratie van Hezbollah en Amal, twee sjiitische politieke partijen. Volgens eerste berichten zou er in de wijk Tayouneh door scherpschutters vanaf de daken op de menigte zijn ingeschoten. Daarop brak een gewapend conflict uit in de straten van de Libanese hoofdstad. Op sociale media verschenen beelden van de vuurgevechten, waarop automatische wapens en ook zwaardere geschut zoals raketwerpers te zien zijn. Persbureau AP meldt dat mannen vanaf een balkon het vuur openden op de menigte.

Veel gewonden verkeren in kritieke toestand. Wie als eerst het vuur opende, is nog niet zeker. Scholen in de omgeving werden geëvacueerd en het leger was massaal uitgerukt. „Het leger verzoekt burgers om de straten te verlaten en zal het vuur openen op iedere bewapende man”, meldden de Libanese strijdkrachten op hun Twitter-account. De vorige maand aangetreden premier Najib Mikati heeft vrijdag uitgeroepen tot rouwdag voor de slachtoffers.

Explosie in de haven
De aanhangers van Hezbollah en Amal waren donderdagochtend bijeengekomen voor het Paleis van Justitie om te protesteren tegen rechter Tarek Bitar, die het onderzoek naar de explosie in de haven van Beiroet leidt. De demonstranten zijn van mening dat Bitar te selectief is en het onderzoek aangrijpt om – vooral aan de twee sjiitische partijen gelieerde – politici te vervolgen.
Bij de havenramp vorige zomer kwamen meer dan tweehonderd mensen om het leven. De ontploffing was het gevolg van onzorgvuldig opgeslagen ammoniumnitraat, maar veel politieke eindverantwoordelijken blijven vooralsnog ongestraft.

Lees ook: Een jaar na de explosie in Beiroet en de top ontloopt alle schuld

Bitar probeert al maanden vooruitgang te boeken in een strafrechtelijk onderzoek naar enkele ministers en hoge functionarissen, maar wordt telkens gedwarsboomd doordat de personen in kwestie klachten tegen hem indienen. Om dezelfde reden werd eerder ook Bitars voorganger van de zaak gehaald.

Het nieuwste conflict speelt tussen onder meer Bitar en twee oud-ministers van de Amal-partij, Ali Hassan Khalil en Ghazi Zaiter. Bitar vaardigde afgelopen dinsdag zelfs een arrestatiebevel uit tegen Khalil omdat de voormalig minister van Financiën weigerde op te komen dagen voor verhoor. Khalil diende daarop voor de derde keer een klacht in tegen Bitar en probeert zo opnieuw om hem van de zaak af te krijgen.

De aanhangers van Amal en Hezbollah stellen ondertussen dat Bitar het onderzoek „politiseert”. Hezbollahleider Hassan Nasrallah stelt dat Bitar „het bloed van de slachtoffers [van de explosie] gebruikt voor politieke belangen”. Lokale rechtsgeleerden ontkennen tegenover Al Jazeera dat Bitar een politiek motief heeft, en stellen dat er sterk bewijs ligt tegen de politici.

Libanese Burgeroorlog
De buurt in Beiroet waar donderdag de schietpartijen plaatsvonden, ligt op de grens tussen christelijke en sjiitische wijken die in de Libanese Burgeroorlog (1975-1990) lijnrecht tegenover elkaar stonden. Dat maakt dat het geweld extra zorgen oproept over verdere escalatie, zeker omdat veel Libanese burgers nog altijd lid zijn van milities en wapens in huis hebben. Daarnaast kampt Libanon met een zware economische crisis.

„Beiroet ziet er vandaag uit als een oorlogsgebied”, twitterde Aya Majzoub, een Libanon-analist van Human Rights Watch die onderzoek doet naar de obstructies in het onderzoek naar de explosie van afgelopen zomer. „Dit is wat er gebeurt als politieke groeperingen die niet ter verantwoording worden geroepen de rechtsstaat onder de voet lopen.”

Beelden uit Beiroet donderdag: