Reportage

Twee mannen die Rutte met de dood bedreigden voor de rechter

Bedreigingen Yavuz O. moet voorkomen voor bedreiging, opruiing met terroristisch oogmerk en beramen moordaanslag. El M. wordt gezien als de ‘lichtere’ bedreiger.

De beveiliging van premier Rutte is opgevoerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
De beveiliging van premier Rutte is opgevoerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Foto Bart Maat/ANP

Bij de rechtbank in Den Haag staan volgende week twee verdachten in twee afzonderlijke strafzaken terecht die demissionair premier Mark Rutte met de dood hebben bedreigd.

Op 16 juli is een 22-jarige Amsterdammer gearresteerd op verdenking van het beramen van een moordaanslag op Rutte. Yavuz O. moet volgende week woensdag voor de rechtbank in Den Haag verschijnen omdat justitie hem verdenkt van bedreiging, opruiing met terroristisch oogmerk en het beramen van een moordaanslag. O. was actief in het Telegram-kanaal De Bataafse Republiek.

Aanstaande maandag staat ook de 35-jarige T. El M. terecht omdat hij Rutte telefonisch bedreigd heeft met een misdrijf tegen het leven en zware mishandeling. Hij belde in mei met de Tweede Kamer en zei: ‘als hij vandaag niet zorgt dat de chip uit mijn lichaam gaat, dan zorg ik er letterlijk voor dat hij een kogel door zijn kop krijgt. Dus, ga dat maar regelen!’.

Jaap van Dissel

Op de deze week uit de lucht gehaalde Telegram-kanalen circuleerden complottheorieën en bedreigingen tegen verschillende bestuurders, onder wie Rutte, de burgemeester van Bodegraven en RIVM-directeur Jaap van Dissel.

Raam open. Gun naar buiten. En knallen maar

Yavuz O. in groepschat over Rutte

Volgens de tenlastelegging schreef O. in de groepschat dat hij op zoek was naar wapens en schutters. Ook suggereerde hij een aanslag op Rutte vanuit een auto. „Raam open. Gun naar buiten. En knallen maar”, schreef hij onder meer in december vorig jaar. Een klein halfjaar later voorspelde hij dat er een „burgeroorlog” zou komen.

O. spoorde daarnaast andere groepsgebruikers aan „het parlement te bestormen” en „met dodelijk geweld die zooi op [te] ruimen”. Even later schreef hij in het groepskanaal op zoek te zijn naar „strijders”. „Serieuze mensen die dat willen doen. Die het zat zijn en hun vrijheid eisen.” O. stelde niet op zoek te zijn naar „demonstranten” maar naar „revolutionairen”. Justitie verdenkt hem van het voorbereiden van een aanslag op meerdere politici, onder wie Rutte.

Omdat Yavuz O. voorbereidingshandelingen zou plegen voor een aanslag, wordt hij in voorarrest gehouden en moet hij woensdag voor de meervoudige kamer van de rechtbank Den Haag verschijnen. Verdachte El M. wordt als een ‘lichtere’ bedreiger gezien en hij moet voor de politierechter verschijnen. In Den Haag worden ook nog twee oprichters van het zogeheten Red Pill Journal (RPJ) vervolgd. Ook via dit internetjournaal werden onder meer politici ernstig bedreigd. De Telegram-kanalen en het RPJ zijn „allemaal communicerende vaten”, aldus een woordvoerder van het Haagse OM. Hoofdredacteur van het RPJ Micha K. zit vast in een cel in Belfast in afwachting van behandeling van een uitleveringsverzoek.

De afgelopen maanden zijn vaker verdachten aangehouden en vervolgd na het bedreigen van politici en wetenschappers. Eind september zijn in Eindhoven negen jihadverdachten gearresteerd vanwege het mogelijk voorbereiden van een aanslag op Rutte, Wilders en FVD-leider Thierry Baudet.

Geert Wilders

Eerder werd al bekend dat de beveiliging van premier Rutte is opgevoerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Ook PVV-leider Geert Wilders krijgt al jaren intensieve beveiliging vanwege bedreigingen.

Dinsdag stond de 43-jarige Erik van Z. terecht vanwege het bedreigen van D66-leider Sigrid Kaag. Van Z. had eerder doodsbedreigingen aan het adres van demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) gemunt. Kaag sprak in de rechtszaal tot de verdachte en vertelde dat ze sinds ze actief is als politicus in Nederland in toenemende mate bedreigingen ontvangt. Ze stelde dat de intimiderende berichten enorme gevolgen hebben voor haar en haar gezin.

De afgelopen jaren is het aantal bedreigingen van politici gestegen: in 2016 werden er 239 geregistreerd, terwijl dat er in 2019 bijna 400 waren. De cijfers van 2020 zijn nog niet bekend. Het demissionaire kabinet trekt het komende jaar tientallen miljoenen extra uit voor het bewaken van bewindslieden.