Stroomnet Utrecht is vol, geen plek voor windparken

Elektriciteitsvoorziening Het hoogspanningsnetwerk heeft te weinig capaciteit om stroom terug te leveren aan ‘nieuwe’ producenten, aldus netbeheerder Tennet.

Opnieuw heeft het hoogspaningsnetwerk zijn grens bereikt: het elektriciteitsnet in de provincie Utrecht heeft geen ruimte voor nieuwe projecten met zonnepanelen of windparken omdat het net de energie die ze opwekken niet kan opvangen. Dit heeft landelijk netbeheerder Tennet dinsdag gemeld aan de Autoriteit Consument & Markt, die toezicht houdt op de energiemarkt in Nederland.

Het is tweede keer in amper drie maanden dat Tennet tegen zijn grenzen aan loopt. In het zuiden en westen van Friesland maakte de netbeheerder begin deze zomer al bekend dat er geen ruimte was voor nieuwe projecten. Robert Kuik, hoofd netwerkplanning van Tennet, zei toen: „In Friesland zijn volop plannen voor duurzame energieproductie. Al deze ontwikkelingen vragen om aanpassingen van het hoogspanningsnet.”

VNO-NCW, de grootste werkgeversorganisatie van Nederland, en werkgeversvereniging MKB-Nederland vroegen eind september al aandacht voor het gebrek aan ruimte op het elektriciteitsnet. Met name in Noord-Holland, maar ook elders in het land, zouden bedrijven op een wachtlijst worden geplaatst voor een nieuwe stroomaansluiting. Het gebrek aan netcapaciteit belemmert volgens de ondernemersorganisaties onder meer de economie en de energietransitie. Ze pleitten er voor dat het onderwerp bij het volgende kabinet „bovenaan” de politieke agenda komt.

De problemen worden onder meer veroorzaakt door de snelle opkomst van zonne- en windparken waar het huidige elektriciteitsnetwerk niet op berekend is. Deze energieparken worden grotendeels gebouwd in gebieden in het land waar, volgens Tennet, weliswaar veel ruimte is, maar waar nog veelal dunne elektriciteitskabels liggen. Via „slimme transformatoren” wil Tennet de duurzame elektriciteit beter sturen en verdelen, „zodat het netwerk uiteindelijk beter kan worden benut”.

Tennet is van plan het Nederlandse hoogspanningsnet – samen met regionale netbeheerders waaronder Stedin, Liander en Enexis – flink uit te breiden. Die operatie duurt echter jaren. Dit kost zoveel tijd door „lange procedures” voor het verlenen van de juiste vergunningen, en een tekort aan „gespecialiseerde technici”, schrijft Tennet op zijn website. In Utrecht trekt de netbeheerder tot 2030 zo’n 180 miljoen euro uit voor de aanpassingen, in Friesland 250 miljoen.

Voor netwerkbeheerder Alliander was er dinsdag goed nieuws. De gemeente Amsterdam overweegt het bedrijf 55 miljoen euro te lenen. Alliander kan dat geld gebruiken om een deel van de problemen op de elektriciteitsnetten op te lossen. De netwerkbeheerder (waar Liander, Quirion en Kenter onder vallen) vroeg afgelopen lente de aandeelhouders al om een lening van 600 miljoen euro.

De gemeenteraad moet nog akkoord gaan met het verstrekken van de lening. De Amsterdamse wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid en Ruimtelijke Ontwikkeling, GroenLinks) vindt dat het Rijk ook mee moet betalen.