Beleggers manen beursgenoteerde bedrijven om met concrete vergroeningsplannen voor nú te komen

Nederlandse beursbedrijven Veel beursbedrijven in Nederland hebben nog geen plan om klimaatneutraal te worden. Grote institutionele beleggers roepen hen op in actie te komen.

Velden met zonnepanelen in China.
Velden met zonnepanelen in China. Foto Carlos Barria/Reuters

Een oproep aan Nederlandse beursgenoteerde bedrijven: kom met een plan om klimaatneutraal te worden. Graag volgend jaar al. En dan uiterlijk net zero in 2050.

Want „de meerderheid” van deze bedrijven heeft zo’n plan nog niet, zegt Rients Abma. Hij is directeur van Eumedion, de belangenbehartiger van grote institutionele beleggers, die de oproep deed in een briefaan de top van alle beursgenoteerde ondernemingen in Nederland. Bij Eumedion zijn 53 grote beleggers aangesloten, waaronder pensioenfondsen (ABP, PFZW) en vermogensbeheerders (Robeco, NN Investment Partners).

De oproep is illustratief voor hoe de druk om werk te maken van vergroening toeneemt – niet alleen op bedrijven. Deze week was er ook een clubje van topbestuurders, waaronder die van H&M en Unilever, dat wereldleiders in de Britse krant The Guardian opriep meer te doen voor biodiversiteit. En deze week maande een groep van driehonderd bedrijven in de financiële sector overheden onder meer om meer werk te maken van CO2-beprijzing.

Eumedion vraagt bedrijven om niet alleen te komen met een vergezicht voor bijvoorbeeld 2050, maar ook om een concreet plan voor verlaging van de CO2-uitstoot op de korte en middellange termijn. En deze doelen moeten bedrijven niet op eigen houtje vaststellen, maar laten valideren door het Science Based Targets initiative (SBTi). Dat is een organisatie die nagaat of klimaatplannen van bedrijven in lijn zijn met wat de wetenschap nodig acht om de doelen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Momenteel hebben nog maar twaalf beursondernemingen in Nederland zulke science based targets.

De grote beleggers willen bovendien meepraten over vergroening. Ze willen in eerste instantie kunnen discussiëren over het plan dat een bedrijf maakt om klimaatneutraal te worden, en vervolgens ieder jaar ook hun mening geven over de voortgang. Dat betekent ook dat een bedrijf daar ieder jaar over moet rapporteren.

Lees ook: Pensioenfonds zet Shell onder druk en eist vergroening

Motie van wantrouwen

En als bedrijven niet luisteren? Eumedion is niet van de rechtszaken, maar van het gesprek, zegt Rients Abma. Al hebben beleggers wel een paar manieren om te proberen verandering af te dwingen. „Aandeelhouders moeten jaarlijks bepalen of ze decharge verlenen aan het bestuur.” Dat betekent dat ze het gevoerde bestuur goedkeuren. Géén decharge verlenen is een soort motie van wantrouwen.

En in het uiterste geval kunnen ontevreden aandeelhouders proberen de bestuurders te laten vervangen. Voor mensen die in hun ogen wél vaart maken. Dat lukte de mini-aandeelhouder Engine No. 1 eerder dit jaar bij het Amerikaanse ExxonMobil. Al is dat in Nederland wel wat moeilijker te realiseren.

Tegelijkertijd liggen institutionele beleggers zelf ook geregeld onder vuur, omdat ze in vervuilende bedrijven beleggen. Zijn zij dan de aangewezen groep om zo’n oproep te doen? „Je probeert als belegger om bedrijven in de goede richting te bewegen”, zegt Abma. „Een oproepbrief als deze is daar onderdeel van.”

Sommige beleggers kiezen ervoor om bedrijven of hele sectoren uit te sluiten. Vorige maand nog kondigden metaalpensioenfonds PME en Pensioenfonds Horeca & Catering aan volledig uit olie en gas te stappen. Maar het is de vraag, volgens Abma, of je door uitsluiting „uiteindelijk de wereld gaat verbeteren”.