Opinie

Waarom is Netflix zo afgezaagd?

Marc Hijink

Er gaat iets mis bij Netflix. Het is niet de prijsverhoging, waardoor een standaardabonnement per oktober 11,99 euro per maand kost. Die extra euro heeft Netflix vast nodig om andere videodiensten de baas te blijven: Videoland, Disney+, Prime Video, Apple TV+ zijn er al, HBO Max komt er volgend jaar aan.

Netflix steekt opvallend veel geld in oude series. Klassiekers als The Office en Friends doen het uitstekend in het streamingtijdperk. Netflix betaalde naar verluidt een half miljard dollar voor de licenties van Seinfeld, een sitcom uit begin jaren negentig, die ik me nog herinner van de spetterende basgitaarsolo in de openingstune.

De muziek is net zo goed als vroeger, met het beeld gaat het wel mis. Seinfeld werd in 4:3 aspect ratio (de verhouding tussen breedte en hoogte van het beeld) opgenomen. Dat was de standaardmaat in het tijdperk van de dikbuikige beeldbuis-tv.

Nu kijken we in breedbeeld (meestal 16:9). Om zwarte balken op je scherm te voorkomen, zaagt Netflix een stukje Seinfeld af aan de boven- en onderkant. Daardoor verdwijnen de balken, maar ook sommige grappen. Zo wijzen de Seinfeld-personages in één van de afleveringen naar een putdeksel op straat, dat voor de kijker niet meer zichtbaar is.

Lees ook: De series die de lachband de das omdeden verhuizen naar Netflix

Johan Cruijff zei het al: je gaat het pas zien als je het doorhebt. En zodra je het ziet, is het knap irritant. De serie Friends is voor de tv-uitzendingen afgezaagd, maar is op Netflix in de oorspronkelijke 16:9 opname te zien. Daardoor zijn missers in beeld die eerder niet opvielen. Bij The Simpsons (te zien bij Disney+) heb je in ieder geval de optie om het origineel te bekijken, inclusief zwarte balken aan de zijkant.

Je gaat bijna terugverlangen naar het oude 4:3-tijdperk. Ik moet denken aan de verwarde man die in 2002 mensen gijzelde in het Philips-kantoor in Amsterdam. Hij voerde vergeefs een jarenlange campagne tegen de breedbeeld-tv. De gijzeling liep dramatisch af.

De zwarte balken zijn er nog steeds, twintig jaar later. Netflix-hits House of Cards of Stranger Things zijn bijvoorbeeld gefilmd in 2:1. Op tv krijg je er dan een zwart randje bij, aan de boven- en onderkant. Het kan nog veel breder: veel bioscoopfilms worden in 2,35:1 geschoten en belanden uiteindelijk bijgepunt op tv of blu-ray. Het is een doorn in het oog van aspectratiopuristen, die graag zo weids mogelijk kijken.

Ondanks afgezaagde programma’s, een fikse prijsverhoging en de toenemende concurrentie raken we niet uitgekeken op Netflix. Sterker nog: we nemen er gewoon een maandabonnement bij. Volgens onderzoeksbureau Telecompaper heeft de helft van de Nederlanders minstens één abonnement op een videodienst. 11 procent van de gezinnen met kinderen – die hebben meer ogen om af te leiden – heeft al drie videoabonnementen. Dat percentage groeit.

De lockdown en de avondklok van afgelopen winter zorgden voor een kleine trendbreuk, stelt Telecompaper. Veel mensen doodden hun vrije tijd met meer tv kijken, en daarvan profiteerden alle videodiensten. Maar een deel van de kijkers zegde hun maandabonnement aan het einde van de lockdown toch op om hun leven zonder scherm weer op te pakken.

Dat is niet de bedoeling. Een leven zonder Netflix is, als het aan Netflix ligt, ondenkbaar. De streamingdienst concurreert niet met Disney of Amazon Prime Video, maar met alle andere activiteiten die je ogen bezighouden, zoals sociale media, gamen of slapen – volgens Netflix-baas Reed Hastings is nachtrust zijn grootste concurrent.

Misschien dat oudere kijkers zich laten verleiden door tv-klassiekers uit de jaren negentig, jongere abonnees wil Netflix lokken met games. De eerste Netflix-spelletjes zijn net geïntroduceerd in Polen, Italië en Spanje. Het blijft een beetje retro: het gaat bijvoorbeeld om spelletjes rondom de populaire serie Stranger Things die zich in de jaren tachtig afspeelt. Want vroeger, weten ze bij Netflix, was alles beter.

Correctie (14 oktober 2021): In een eerdere versie van deze column stond dat Netflix ook ‘Friends’ afzaagt. Bij Friends toont Netflix echter een geremasterde 16:9-versie. Dat is hierboven aangepast.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.