Recensie

Recensie Film

Sfeervol ronddwalen in Harlem

Documentaire

‘The Photograph’ voelt alsof je ronddwaalt in Harlem. Je hoort verhalen, laat ze inwerken en reist verder.

Ze poseren in hun zondagse kleding, omgeven door bloemstukken of Chinees porselein. De zwarte Amerikanen die James van der Zee (1886-1983) in zijn fotostudio in de New Yorkse wijk Harlem vastlegde zien er uit alsof ze het voor elkaar hebben. Een van de mensen die op statige wijze werd gefotografeerd in de jaren twintig van de vorige eeuw was de grootvader van Sherman de Jesus (1947). De filmproducent, schrijver en mede-oprichter van het Nederlands Filmfestival weet weinig over deze zwarte matroos, behalve dat hij goed kon dansen, dus trekt Sherman de Jesus in documentaire The Photograph naar Harlem.

Al kort na aankomst laat hij dit persoonlijke verhaal los en duikt in het leven van Van der Zee en dat van zijn geportretteerden. Zo hoor je dat foto’s naar het zuiden van de VS werden gestuurd, door geportretteerden die de racistische wetten daar waren ontvlucht. Als bewijs dat het goed ging, al was hun leven in Noord-Amerika verre van ideaal. De film katapulteert de kijker eveneens naar de culturele renaissance die in de jaren twintig gaande was in Harlem, ook via de sfeervolle soundtrack.

Tijdens gesprekken over Harlem of Van der Zee kaarten de sprekers talloze vormen aan van discriminatie van zwarte Amerikanen in de afgelopen decennia. Van een expositie over Harlem in 1969 met amper werk van zwarte kunstenaars, tot de stijgende huizenprijzen in de wijk. De film meandert vele kanten op, de diepte in gaat het niet echt. Dat stoort niet; The Photograph voelt alsof je ronddwaalt in Harlem. Je hoort verhalen, laat ze inwerken en reist verder. Zoals de De Jesus’ grootvader moet hebben gedaan.