Minister Ollongren wil meerdaags stemmen invoeren

Verkiezingen Bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart was het voor het eerst mogelijk op meerdere dagen te gaan stemmen, vanwege de uitbraak van het coronavirus.
Stembureau in Tilburg tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 17 maart.
Stembureau in Tilburg tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 17 maart. Foto Merlin Daleman

Kiezers moeten in de toekomst op meerdere dagen kunnen stemmen, zoals tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart. Dat wil demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66), laat haar ministerie maandag weten. Door de verkiezingen over meerdere dagen te verspreiden moet het proces toegankelijker worden. Tegelijkertijd wil de minister het aantal volmachtstemmen per kiezer terugbrengen naar één per persoon. „Daarmee verminderen we de risico’s van het stemmen met volmachten”, aldus Ollongren.

Het vervroegd stemmen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen afgelopen maart is volgens Ollongren prima bevallen. Volgens haar blijkt uit een enquête dat 20 procent van de kiezers voortaan vervroegd naar het stemlokaal zou willen gaan. Van de 70-plussers is dat zelfs 30 procent. De afgelopen verkiezingen waren vanwege de coronamaatregelen verspreid over drie dagen. Het is nog niet duidelijk over hoeveel verkiezingsdagen het in de toekomst zou gaan.

Volmachten geronseld

Ollongren reageert met haar aanbevelingen op een rapport van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die de driedaagse Tweede Kamerverkiezingen dit jaar met waarnemers in de gaten heeft gehouden. De OVSE is al langer kritisch over volmachtstemmen. Niet alleen omdat een kiezer aan een ander prijs moet geven op wie hij of zij gaat stemmen, maar ook omdat er een risico bestaat dat kiezers onder druk worden gezet, of dat volmachten worden geronseld.

Lees ook deze reportage over de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen in Apeldoorn: ‘Moet ik de stembiljetten straks toegooien?’

Verder zegt Ollongren te zullen nadenken over een aanbeveling van de OVSE om de rechter een stem te geven in de geldigheid van verkiezingsuitslagen. Op dit moment kunnen in Nederland alleen Kamerleden daarover beslissen. Ze brengt de Kamer daarvan komend jaar op de hoogte.