Opinie

Gelukzalig. En dan doet het bed kedoek!

Marjoleine de Vos

Het huisje, dat ANNA heet, kan opengeschoven worden, echt open. Dus niet alleen een deur, het hele glazen dak en de glazen wand kunnen opzij. Maar het is oktober en echt niet zo warm, dus het glazen dak blijft lekker dicht, kacheltje brandt en we zitten als het ware toch buiten. Je ziet alles, dat wil zeggen bomen, bewegend gras, een paar late teunisbloemen, je hoort de vogels, ’s nachts kijkt de maan naar binnen en ervaar je het eigenlijk piepkleine huisje als een enorme wijde beschuttende ruimte om je heen.

Het is allemaal even gelukzalig. Waarom heb je, als je buiten bent, zo makkelijk het gevoel dat alles in orde is? Of is dat alleen maar als je éven buiten bent, even weg uit je eigen gedoe? Tenslotte woon ik buiten, zij het in akkerland en niet in een bos. Mensen zeggen heel vaak dat het zeker heerlijk is om daar te werken, zo rustig, dat je je daarbuiten vast heel goed kunt concentreren. Je wordt daar natuurlijk door niets afgeleid, heel anders dan in de stad. Dus zonder morren weer naar huis.

Kedoek! doet het bed. „Dat was een flinke klap”, zegt mijn man slaperig. „Mmm”, zeg ik suffig. „Aardbeving.” Het is vijf uur ’s ochtends. We slapen nog een uurtje niet, al doen we net alsof. Later zien we hoe zwaar-ie was: 2.5 op de schaal van Richter, epicentrum hier in Zeerijp. Volgens die schaal merk je daar nauwelijks iets van, maar die gaat over natuurlijke aardbevingen, op 30 kilometer diepte. Deze komen door de gaswinning en vinden op 3 kilometer diepte plaats, wat aan de oppervlakte een andere sensatie geeft. Nu ja, we sliepen, het huis heeft het goed doorstaan.

Maar ’s avonds, ik zit te werken, man ligt ziek in bed of is-ie nu toch opgestaan en zelfs naar buiten gegaan dat de buitendeur zo hard, nee! Het hele huis beweegt, alsof iemand dít gebouw probeert uit te schuiven… Ho!

Weer een aardbeving. Weer in Zeerijp. Zou dat zo doorgaan? Is dit het begin van iets? Twee op één dag is een nieuwe sensatie. Ineens denk ik weer aan de vrolijke voorspellers die steeds zeiden dat het niet de vraag was óf maar wannéér de grote klap zou komen. Nooit veel zin gehad om daarin te geloven, de tot nu toe zwaarste klappen (2012 in Huizinge 3.6 en 2018 in Zeerijp 3.4) gaven wel veel schade maar geen grote ongelukken en ik heb het geloof dat dat zo blijft.

De ellende zit hem in de eindeloze bureaucratie die is opgericht om schades te herstellen en om woningen te versterken. Mensen met kapotte, lekkende en tochtende huizen moeten jarenlang met instanties vechten die ze onbegrijpelijke brieven en voorstellen sturen, ze zien steeds andere experts langskomen die geen van allen iets kunnen of mogen beslissen. Wie in het Groningse aardbevingsgebied woont, is echt niet verrast door de manier waarop de Toeslagenaffaire wordt aangepakt. De doodsangst dat iemand iets onterecht krijgt uitgekeerd, het wantrouwen, de onbegrijpelijke taal in officiële brieven, de zevenhonderd verschillende loketten en commissies. Zie het interview met de moegestreden secretaris van het Groninger gasberaad Susan Top, onlangs in NRC. Er gaat een grote machine draaien en die is niet meer te stoppen.

Als je een beetje poëtische bui had zou je het vergelijken met een kunstwerk van Jean Tinguely, een groot ingewikkeld bouwwerk vol radertjes, geluiden en bewegende wieltjes dat nergens voor dient. Alleen is dat bij Tinguely vrolijk stemmend.

Enfin. Over de vredigheid van het leven buiten dus. Ja het is heerlijk om in de stilte en de ruimte te zijn.

Marjoleine de Vos is redacteur van NRC.