Dit heeft Michael Pilarczyk geleerd van Alan Watts

Levenslessen Dit heeft Michael Pilarczyk van Alan Watts geleerd over ‘je binnen- en buitenkant’

‘Ik luister al naar Alan Watts sinds m’n 23ste. Ik had cassettebandjes met zijn lezingen. Sommige heb ik, denk ik, tientallen keren beluisterd. Hele stukken tekst van Watts ken ik uit mijn hoofd.

„Alleen al de stem van Watts – zo prachtig! Ik heb vaak gedacht: zo moet de stem van God klinken. Toen ik m’n eerste lezingen in het Engels terug hoorde, dacht ik: ho, pas op, ik moet wel mezelf blijven, niet dat deftige Brits van Watts imiteren…

„Niet alles van Watts dringt onmiddellijk tot je door. Regelmatig kom ik inzichten uit andere bronnen tegen waarvan ik denk: dit herken ik uit een lezing van Watts. Nu pas begrijp ik écht wat hij zei. Dit komt niet doordat Watts zo moeilijk te volgen is. Integendeel. Het heeft te maken met je eigen, persoonlijke groei. Je eigen bewustzijn verandert door het leven dat je leidt.

Life is a play, zegt Watts, en velen zeiden dat eerder. Ik vind dat een treffend beeld. Ik sta zelf regelmatig op een podium. In het begin dacht ik: ik sta hier, ik vertel een verhaal – en dan is het klaar. Inmiddels beleef ik dat anders, intenser. Ik ben me zoveel beter bewust van de vragen die leven bij mensen in mijn publiek. Ik wéét hoeveel organisatie en techniek erbij komt kijken om mij op dat podium te laten staan. Een heel bedrijf is in touw om mij te laten optreden.

‘En nu komt de ogenschijnlijke paradox, de dubbele boodschap, waarin Watts een meester was: uiteindelijk gaat het in de kern niet om dat spektakel in een theater. Dat is slechts de buitenkant, en die moet in balans zijn met de binnenkant. Yin en yang. De allerdiepste vraag, waarmee je je hele leven bezig kunt zijn, luidt: ‘Wie ben ik écht?’ Dan zeg ik: ik bén niet die spreker in de spotlights, niet die ondernemer, niet die schrijver, althans: dat is mijn buitenkant, die zonder mijn spirituele binnenkant niets meer dan een lege huls zou zijn.

„Dat is wat Alan Watts verwoordt als: ‘De menukaart is de maaltijd niet.’ Je kunt wel een lijst maken met al je bezittingen en activiteiten, maar daarmee zeg je feitelijk nog niks. Hij heeft er ook een ander beeld voor: ‘Je wordt niet nat van het woord water.’ Ieder mens heeft z’n eigen beelden bij verschillende woorden: ‘water’, ‘nat’, enzovoorts. Uiteindelijk gaat het om ieders eigen beleving, interpretatie, perceptie.

„Dat is ook waarmee ik veel jonge mensen zie worstelen. Op school worden ze volgestopt met kennis. In hun peer groups zetten ze elkaar onder druk met van alles. Zelden komen ze toe aan de vraag: ‘Wie wil ik zijn?’ ‘Wie ben ik zélf?’ Regelmatig krijg ik reacties: ‘Michael, door jou ben ik écht gaan nadenken wat ik wil met m’n leven. Mijn ouders, mijn leraren, mijn vrienden vragen mij daar nooit naar.’

„Voor mij zijn dergelijke reacties de geluksmomenten van de dag, waarvan ik er vele beleef gelukkig.”