Opinie

A. Vogel nu in oogtabletten

Frits Abrahams

Nee maar, wie hebben we daar nou weer? Doctor A. Vogel! Zomaar prominent in een grote, dure advertentie in een landelijke krant. Waar doet hij het toch allemaal van?

Wilt u „scherp blijven zien?” Neem dan de oogtabletten van A. Vogel. Ik citeer: „Naarmate we ouder worden kunnen we soms ondersteuning gebruiken voor onze ogen. Nieuw: A. Vogel Oogtabletten helpt om scherp te blijven zien en draagt bij aan het goed functioneren van het netvlies.”

Ter geruststelling staat erbij vermeld dat deze oogtabletten zink, luteïne, zeaxanthine en zwarte bes bevatten. Nooit geweten dat je van de zwarte bes beter gaat zien, maar als doctor Vogel het zegt zal het wel zo zijn. Ook al is hij zelf al een poosje dood, zijn opvolgers zijn mans genoeg om nieuwe, profijtelijke gaten in de medische markt te ontdekken.

Last van de prostaat, de overgang, nieren, blaas, hart, bloedvaten, knobbeljicht, jubeltenen, flaporen? Doctor Vogel weet raad. Ik kan het niet laten hem dokter of doctor te noemen, omdat hij dat zelf in zijn boeken ook deed hoewel hij geen medicus en/of wetenschapper was.

Cabaretier Ivo de Wijs constateerde al in 1981 op de VARA-radio en een jaar later in een artikel in NRC Handelsblad dat Vogel een kwakzalver was, een kwalificatie die later achtereenvolgens ook uitgedragen werd door arts Cees Renckens van de Vereniging tegen de Kwakzalverij, het tijdschrift Skepter, Frits Abrahams (pseudo-arts van de NRC Achterpagina) en ten slotte Arjan Lubach van het tv-programma Zondag met Lubach.

Heeft het geholpen? Niet genoeg om zo’n recente advertentie voor oogtabletten te voorkomen, misschien wel genoeg – mede dankzij een aanpassing van de Geneesmiddelenwet in 2012 - om de bloeiende handel in homeopathische geneesmiddelen enigszins af te remmen.

Dat werd tijd want het bedrijf van Vogel heeft de afgelopen decennia alleen al aan het homeopathische middel Echinaforce fortuinen verdiend. Naar de werking van het kruid echinacea tegen verkoudheid is herhaaldelijk wetenschappelijk onderzoek gedaan, nooit is enig bewijs gevonden. Zelf kan ik als ervaringsdeskundige op het gebied van verkoudheid (vroeger gemiddeld vier keer per jaar) getuigen dat een stevige Hollandse winterwortel even slecht helpt als het veel duurdere Echinaforce, dat nog steeds overal verkrijgbaar is.

In zijn Dwaalwegen in de geneeskunde uit 2004 schreef Renckens dat Alfred Vogel in zijn boek De Kleine Dokter bij multiple sclerose het gebruik van vermalen stierentestikels aanraadt, waarmee de wervelkolom van nek tot stuitje wordt ingewreven. Een beetje bedroefd voegde Renckens eraan toe: „De omzet van Vogels bedrijf Biohorma in Nederland stijgt in 1985 tot 50 miljoen gulden en er werken 160 mensen.” De bedrijfsnaam is in 2020 veranderd in A. Vogel, wat – vrees ik – niet betekent dat de producten er werkzamer van zijn geworden, al zien de gebruikers van Vogels nieuwe oogtabletten dat misschien scherper.

Renckens wees er destijds in zijn boek overigens óók op dat NRC Handelsblad in zijn Plusproducties Vogels boek De Kleine Dokter „met korting aan zijn lezers” had aangeboden. Toen ik dat las terwijl ik deze column voorbereidde, voelde ik in mijn borst een stekende pijn opkomen die met geen zwarte bes of fijngemalen stierenkloten te bestrijden viel.

Au!