Komt aan de voetbaldromen van Gibraltar en Andorra een einde?

WK-kwalificatie In deze interlandperiode staat bij veel ‘nutteloze’ duels de winnaar al bij voorbaat weer vast. Over de oplossing is de voetbalwereld verdeeld.

Engeland (witte shirts) won zaterdag moeiteloos met 5-0 van Andorra.
Engeland (witte shirts) won zaterdag moeiteloos met 5-0 van Andorra. Foto Joa Monfort/AP

Nederland-Gibraltar. FIFA-president Gianni Infantino zal het vermoedelijk als een ‘nutteloze’ wedstrijd bestempelen, ervan uitgaande dat Oranje na de eerdere 7-0 overwinning bij Gibraltar ook thuis weinig moeite zal hebben met tegenstanders die zich maandag gewoon op kantoor, de bouwplaats of het politiebureau hadden gemeld als ze niet tegen Frenkie de Jong en Virgil van Dijk hadden moeten spelen.

De inmiddels veertig jaar oude spits Lee Casciaro is in het dagelijks leven politieagent. Doelman Kyle Goldwin (36) bouwvakker. Aanvoerder Roy Chipolina (38) werkt bij de douane, diens jongere broer Joseph (33) in de gevangenis, waar hij naar eigen zeggen boft met collega’s die hem zijn internationale voetbalverplichtingen gunnen. Mannen met alledaagse banen, spelend tegen miljonairs.

Een uitdagende wedstrijd? Voor de internationals van Gibraltar vermoedelijk meer dan voor die van Oranje, zoals die van Andorra het op hun beurt geen ramp zullen hebben gevonden dat ze zaterdag met 5-0 verloren van Engeland. In een reactie op een tweet van BBC-presentator Gary Lineker – die noemde het absurd dat toplanden nog tegen zulke laagvliegers moesten spelen – antwoordde aanvoerder Ildefons Lima dat Andorra een land is zoals Engeland dat ook is. „Als Lineker in Andorra geboren was, zou hij dus niet tegen grote teams mogen spelen? Waarom niet?” In Andorra, voegde hij eraan toe, draait het voetbal niet om geld en Instagram-likes. „Het is er puurder.”

Bij de FIFA kijken ze daar net even anders tegenaan. Kwalificatiewedstrijden als deze, die door geopolitieke ontwikkelingen in aantal zijn toegenomen – Gibraltar werd pas deze eeuw een onafhankelijk voetballand, net als Montenegro en Kosovo – en die qua uitkomst voorspelbaar zijn, zouden de druk op de toch al zo volle speelkalender onnodig vergroten. Vandaar dat Infantino sprak van „nutteloze wedstrijden” toen hij in september zijn plannen ontvouwde voor een hervorming van de voetbalkalender.

Belangrijkste onderdeel van die plannen? Een biannual World Cup. Ofwel, elke twee jaar een WK, in plaats van om de vier. Van de 210 aangesloten FIFA-lidstaten stemden 166 voor verder onderzoek naar de plannen. Verzet kwam er ook, met name van de UEFA. Daarover later meer.

PR-offensief

Nieuw is het idee voor een WK om de twee jaar niet. Het was immers Infantino’s voorganger, de wegens fraude geschorste Sepp Blatter, die er in 1999 al voor opteerde. Hij beweerde destijds al wat zijn opvolger nu verkondigt, namelijk dat het huidige WK-model een gedateerd concept is. Infantino voegt daaraan toe dat we leven in een 24-uurs nieuwseconomie, een snelle dynamische wereld waarin sponsoren en jonger publiek meer spektakel willen dan die ene hoogmis in vier jaar.

Om het pr-offensief kracht bij te zetten, spraken zogenoemde FIFA Legends als Peter Schmeichel, Tim Cahill en Ronaldo (de Braziliaan) zich unaniem uit voor het plan. „Een kans die je niet kan laten liggen”, wist Schmeichel. Ook oud-trainer Arsène Wenger van Arsenal toonde zich voorstander, vanuit zijn nieuwe rol als FIFA’s Chief of Global Football Development. In interviews bij de BBC en in Le Parisien zei de Fransman dat er minder interlandbreaks zullen komen. Minder kwalificatieduels betekent minder reizen. Uit berekeningen van Wenger bleek bijvoorbeeld dat Messi tussen 2014 en 2018 300.747 vliegkilometers maakte. In de nieuwe plannen zou dat ruim de helft minder zijn.

Gibraltar (rood tenue) verloor vrijdag van Montenegro en heeft na zeven nederlagen een doelsaldo van 3-28. Foto Jon Nazca/Reuters

Minder vaak uitvliegen

Maar met een WK komen er toch ook meer wedstrijden bij? Ja, het aantal dagen dat voetballers in actie komen, zal weinig veranderen. De verandering zit eerder in het aantal kwalificatieduels voor een WK. Dat worden er minder: geen tien, zoals het Nederlands elftal nu speelt, maar zes. Gedurende het seizoen hoeven spelers daardoor minder vaak uit te vliegen.

Denk aan Ajacied Antony, die nu vijf keer per jaar naar Zuid-Amerika moet reizen om voor Brazilië te spelen. Of Mohamed Salah, die vorige week vanuit Liverpool naar Egypte reisde, daar zaterdag tegen Libië speelde, met het team doorvloog om dinsdag ook uit tegen Libië te spelen, om vervolgens weer via Egypte terug te reizen naar Liverpool waarmee hij zaterdag om 13.30 uur bij Watford speelt.

Het is veel, dat vindt ook de UEFA. Maar bij de Europese voetbalbond vinden ze een WK om de twee jaar niet de oplossing om de druk op de kalender te verlichten. Zeker niet als de plannen ten koste gaan van kleinere lidstaten in de wereld, los van het feit dat de UEFA een WK om de twee jaar überhaupt niet ziet zitten, omdat onder meer de waarde van het EK afneemt.

Hoewel beide organisaties vinden dat er te veel voorspelbare wedstrijden worden gespeeld, denken ze anders over de oplossing van dat probleem. De FIFA overweegt kleine voetballanden extra kwalificatierondes te laten spelen, zodat Nederland en Engeland straks niet meer tegen Gibraltar en Andorra hoeven te spelen. De UEFA wil hun belangen juist beschermen. Wie zwakke broeders kansen op plaatsing afneemt, ontneemt hun immers ook de mogelijkheid om te groeien. Neem IJsland. Het eiland stond in 2012 nog 131ste op de wereldranglijst, zonder ervaring op een eindtoernooi, maar bereikte in 2016 meteen de kwartfinale op zijn eerste EK, ten koste van het Engeland van Gary Lineker.

Die droom levend houden, daar is de UEFA alles aan gelegen. Die droom, onrealistisch of niet, is ook een middel om belangstelling te houden. Ook op plekken waar ze niet gewend zijn om te winnen, waar ze kunnen blijven hopen op de dag dat ze een groot land de baas zijn.

Letland-Nederland. Ook die wedstrijd, van afgelopen vrijdag, had Infantino misschien wel als nutteloos bestempeld. Oranje won. Maar net.