Woningen kosten 419.000 euro gemiddeld, maar zijn nauwelijks meer te vinden

Huizentekort Uit angst zelf niks te vinden, zetten weinigen hun huis nog te koop. „Vorig jaar zijn 2.000 huizen minder gebouwd dan gepland.”

Nieuwbouwproject in Den Haag, met de Haagse skyline op de achtergrond. Het woningtekort is nu zo’n 280.000.
Nieuwbouwproject in Den Haag, met de Haagse skyline op de achtergrond. Het woningtekort is nu zo’n 280.000. Foto Ramon van Flymen/ANP

„Wederom geen fleurig beeld”, luidde de veelzeggende conclusie van Onno Hoes, voorzitter van makelaarsvereniging NVM. De woningmarktcijfers over de afgelopen drie maanden die Hoes’ organisatie donderdag presenteerde, betekenen opnieuw bar slecht nieuws voor woningzoekenden. Er zijn steeds minder koopwoningen beschikbaar, en de woningen die nog worden verkocht gaan steeds sneller weg, tegen steeds hogere prijzen.

Volgens de NVM wordt voor een koopwoning op dit moment gemiddeld 419.000 euro betaald – een stijging van 19 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar geleden. Ook wordt in acht op de tien gevallen meer geboden dan de vraagprijs en is een woning gemiddeld in 23 dagen verkocht, zo schrijft de makelaarsvereniging. Zes dagen korter dan een jaar terug.

Het zijn de inmiddels bekende conclusies over de overspannen woningmarkt in Nederland. Te weinig doorstroom zorgt ervoor dat een grote groep starters geen eerste koopwoning kan bemachtigen. Door de historisch lage rente en grote financieringsruimte drijven zij die wél kunnen kopen de prijzen verder op. Een grote groep woningzoekenden dreigt daardoor tussen wal en schip te vallen.

Slechts 16.500 ‘te koop’-bordjes

Naast de welbekende trends was er bij deze kwartaalcijfers een bijzondere uitschieter, dit keer aan de aanbodkant van de woningmarkt. Per eind september hingen er nog slechts 16.500 ‘te koop’-bordjes aan de gevels. Sinds de NVM in 1995 begon met meten, stonden er niet zo weinig woningen te koop. Ook ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden (toen 29.500 – een afname van 44 procent) is duidelijk zichtbaar dat steeds minder woningbezitters hun huis te koop zetten, volgens de NVM mogelijk uit angst zelf niets meer te vinden.

„Een zorgelijke ontwikkeling”, zo zegt hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer (TU Delft). „Als steeds minder mensen hun huis te koop zetten, betekent dat dat er minder keuzeruimte is voor mensen die nu op zoek zijn naar een koophuis. De druk is echt gigantisch. Dat zie je overigens niet alleen bij koopwoningen, maar ook in de sociale sector. In veel steden moet je tien jaar wachten voor je een huurwoning kunt betrekken – in Amsterdam tot zelfs veertien jaar.”

Lees ook: Een eigen huis, daar moet je tegenwoordig rijk voor zijn

Als gevolg van het teruglopen van het aantal te koop staande huizen, daalde ook het aantal verkochte woningen fors. Ten opzichte van vorig jaar met bijna een derde tot 32.000 – het laagste aantal sinds 2015. „Het is het tweede kwartaal waarin het aantal verkochte woningen daalt, en dat is wel een probleem dat we in de gaten moeten houden”, zo zegt Boelhouwer. „Je wilt niet hebben dat dat verder stilvalt, want dan is er helemaal geen doorstroom meer.”

Meer nieuwbouw

Het tekort is nu zo'n 280.000 woningen, zo berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) deze zomer. Om dit woningtekort weg te werken is het doel om de komende tien jaar een miljoen huizen te bouwen. Aan dit soort aantallen komt de sector echter nog niet; het afgelopen kwartaal werden achtduizend nieuwe woningen opgeleverd – in plaats van een versnelling was er juist sprake van een daling van 15 procent.

Toch is nieuwbouw wel degelijk de manier om het aanbod van huizen weer aan te jagen, zo denkt hoogleraar Boelhouwer: „Er moeten meer nieuwbouwwoningen komen, maar er moet wel gekeken worden naar een goede mix van dure en minder dure koopwoningen. Dat is de enige manier om het aanbod weer te laten aangroeien.” Dure koopwoningen zijn het beste voor de doorstroming, omdat die voor meer verhuisbewegingen zorgen (immers: wie als starter een relatief goedkope koopwoning betrekt, laat geen koopwoning achter voor iemand anders.) „Maar we moeten wel opletten dat we niet alleen maar dure koopwoningen neerzetten, want anders krijg je die ook minder makkelijk verkocht.”

Overigens denkt Boelhouwer dat de terugloop niet geheel te verklaren valt doordat mensen aarzelen met hun woningen te koop te zetten. „De verklaring van de NVM is natuurlijk niet het hele verhaal. Het heeft simpelweg met de hoeveelheid beschikbare woningen te maken. Vorig jaar zijn er weer 2.000 nieuwbouwhuizen minder gebouwd dan het plan was, en zo zie je dat het tekort blijft bestaan. Wie nu nog beweert dat er geen sprake is van een woningtekort, wordt hier wel gelogenstraft.”

RL