Gas- en stroomprijzen bereiken recordhoogtes

Energievoorraden De vraag naar gas stijgt fors. Huishoudens komen vermoedelijk niet in de knel, aangezien laagcalorisch gas goed op voorraad is.

Door het economische herstel is de vraag naar energie aanzienlijk gestegen.
Door het economische herstel is de vraag naar energie aanzienlijk gestegen. Foto Camiel Mudde

De Europese prijzen voor aardgas en stroom stijgen naar recordhoogtes nu de zorgen groeien over het energieaanbod voor komende winter. Het in Nederland verhandelde maandtermijncontract voor gas, dat geldt als een Europese standaard, piekte woensdagochtend kortstondig op 155 euro per megawattuur (MWh). Tegen de avond schommelde de prijs rond de 110 euro.

Sinds dinsdag ligt de gasprijs steeds boven de 100 euro per MWh, omgerekend 1 euro per kubieke meter. Dat is ongekend. In het afgelopen decennium schommelde de prijs steeds tussen de 10 en 30 cent per kuub.

Ook de elektriciteitsprijs breekt records. Een kilowattuur stroom kostte woensdag op de groothandelsmarkt meer dan 30 cent. Dat is acht keer zoveel als een jaar geleden.

Door het economische herstel van de coronacrisis is de vraag naar energie sterk gestegen. Dat heeft invloed op zowel de inflatie als de industriële productie. Sommige fabrieken in Europa hebben de productie al verminderd vanwege de hoge energieprijzen. De Nederlandse ondergronds opgeslagen voorraden van gas waren nooit eerder zo klein aan het begin van het stookseizoen als dit jaar. De vulgraad lag woensdag op 59 procent, waar 80 procent als veilig minimum geldt.

Minder nieuwe fabrieken

Het Centrum voor Strategische Studies in Den Haag (HCSS) noemt in een nieuwe studie over gas in Nederland diverse oorzaken voor de gestegen prijzen. Zo zijn er minder nieuwe fabrieken voor vloeibaar gas (lng) en werden bestaande fabrieken voor lng minder gebruikt. Ook was de laatste winter relatief koud, waardoor er minder energievoorraden zijn.

Die kleinere voorraden zijn ook mede veroorzaakt door de lage windsnelheden, waardoor minder windenergie is opgewekt en alternatieven werden aangesproken. Het HCSS stelt ook vast dat Rusland terughoudender is geworden met de export van gas naar Europa wat Europa heeft verrast.

Het ministerie van Economische Zaken voert momenteel gesprekken over de ontwikkelingen op de gasmarkt. Onder meer energieleveranciers, de Vereniging Gasopslag Nederland en Gasunie, verantwoordelijk voor de infrastructuur van gas in Nederland, zitten bij die gesprekken aan tafel. Huishoudens komen volgens het departement niet in de problemen, omdat de bergingen met zogeheten laagcalorisch gas goed gevuld zijn. De industrie werkt met hoogcalorisch gas. Die bergingen zijn juist aanzienlijk minder goed gevuld vanwege de hoge gasprijs.

De FME, ondernemersorganisatie van de technologische industrie, hield woensdag met vakbonden FNV en CNV een manifestatie bij de Tweede Kamer over de problemen die bedrijven hebben door hoge gas- en stroomprijzen. (ANP/NRC)