Alle lijnen omhoog: de wegen stromen vol

Mobiliteit De woensdagochtendspits was de drukste van het jaar. Al een paar weken is het zichtbaar drukker op de weg.

Met ruim 550 kilometer file gold de spits van woensdagochtend als de drukste van dit jaar tot nu toe. Een combinatie van veel regen, ongelukken en werkzaamheden op de A12 zorgden voor lange files, aldus de ANWB.

Hoewel de drukte op de weg nog niet op het niveau van 2019 ligt, loopt het al wel een aantal weken op. Het beperkt zich bovendien niet alleen tot het wegverkeer maar is ook te zien in het openbaar vervoer. Dat is onder meer te danken aan het hoger onderwijs, waar sinds het nieuwe academische jaar grotendeels weer klassikaal wordt lesgegeven. Ook zijn mensen weer vaker te vinden op hun werkplek, vergelijkbaar met de weken na de eind mei aangekondigde versoepelingen.

De filedruk (de totale lengte van files maal de duur ervan) staat de afgelopen weken op een hoogtepunt. Vooral de ochtendspits op de weg neemt snel toe, zo blijkt uit gegevens van het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW). Het weekgemiddelde lag vorige week meer dan drie keer zo hoog dan de week ervoor. Vermoedelijk deels de danken aan de werkzaamheden op de A12.

Overigens is die verkeersdrukte niet meteen terug te zien in meer fijnstof, omdat de invloed van het verkeer moeilijk te scheiden is van de invloed van het weer. „Lokaal verkeer is soms maar voor 10 procent verantwoordelijk voor de fijnstofconcentratie”, zegt luchtkwaliteitsonderzoeker van het RIVM Joost Wesseling. Dat geldt ook voor stikstofdioxide. „Mensen zijn de laatste paar weken meer gaan rijden, maar tegelijkertijd is ook het weer aan het omslaan.”

De files zijn terug van weggeweest sinds het begin van het schooljaar. De avondspits was in september al wat drukker dan voor de vakantie. Bovendien zorgden werkzaamheden op de A12 vorige week (vermoedelijk) voor een sterke stijging van de filedruk. Opvallend is dat de ochtendspits sneller toeneemt dan de avondspits.

Hoewel het aantal check-ins in het openbaar vervoer nog niet in de buurt komt van het niveau van 2019 is ook na de zomervakantie nog een stijging te zien, die sinds de versoepelingen in mei inzette. Volgens de NS is ruim 70 procent van het aantal reizigers van 2019 weer terug. Vooral veel scholieren en studenten reizen weer met de trein, het aantal forenzen blijft door het thuiswerken nog achter.

Locatiegegevens van de Google Mobility Index wijzen op een misschien wel stabiliserende aanwezigheid van mensen op hun werkplek. Die is na de zomer weer toegenomen, maar duidelijk is ook dat veel mensen gedeeltelijk blijven thuiswerken. De aanwezigheid op haltes en stations voor het openbaar vervoer komt nog niet uit op het niveau van voor de coronapandemie.