KRO-NCRV mag documentaire over fraudeonderzoek FIOD bij Sumo uitzenden

Rechtszaak De documentaire ‘Nederland Fraudeland’ over restaurantketen Sumo mag uitgezonden worden door KRO-NCRV. Dat heeft het Haags gerechtshof dinsdag in hoger beroep bepaald.

De documentaire over fraude-onderzoek van FIOD bij restaurantketen Sumo mag toch uitgezonden worden.
De documentaire over fraude-onderzoek van FIOD bij restaurantketen Sumo mag toch uitgezonden worden. Foto Olivier Middendorp

De documentaire Nederland Fraudeland, waarin opsporingsdienst FIOD onderzoek doet naar restaurantketen Sumo, mag door omroep KRO-NCRV worden uitgezonden. Dat heeft het Haags gerechtshof dinsdag in hoger beroep bepaald.

In de film is te zien hoe rechercheurs de belastingfraudezaak onderzoeken. De filmmakers kregen toegang tot tapgesprekken, verhoren en ander opsporingsmateriaal. Ook filmden ze de inval in vijf restaurants eind 2014.

Het hof oordeelt dat de film bijdraagt aan het algemeen belang: het stelt belastingfraude aan de orde en geeft inzicht in het handelen van een publieke instantie, de FIOD. Dat belang weegt volgens de rechter zwaarder dan de „beperkte aantasting” van de reputatie van de verdachten.

Dwangsom

Lees hier het verhaal dat het bestaan van de film onthulde: ‘Documentairemaker filmde tapgesprekken zonder dat de verdachten dat wisten’

Het hof vernietigt daarmee het vonnis van de voorzieningenrechter een jaar geleden. Bij dat kort geding had de rechter producent Selfmade Films verboden „om enige opname die betrekking heeft op de strafzaak” uit te zenden of openbaar te maken. Er stond een dwangsom van 100.000 euro tegenover.

De filmmakers hadden namelijk toegang gekregen tot opsporingsgegevens die ze niet hadden mogen krijgen. Dit leidde tot een „een grove schending” van de persoonlijke levenssfeer van de horecaondernemers en uitzending zou een nog grotere schending betekenen.

Het huidige arrest in het hoger beroep maakt een onderscheid tussen de bevoegdheden van het OM en die van de journalistiek. Ja, het OM heeft met de verstrekking van politiegegevens aan de filmmakers de rechten van de verdachten geschonden. En nee, dit betekent niet dat een uitzending dat opnieuw zal doen.

De rechters in beide uitspraken hebben de documentaire nooit gezien. De verdachten evenmin.

KRO-NCRV wil nog niet reageren. Wanneer en zelfs óf ze de film daadwerkelijk zal uitzenden „is nog niet bepaald”, laat de woordvoerder weten. Namens de voormalige eigenaren van Sumo noemt een woordvoerder het „teleurstellend en voor ons onbegrijpelijk” dat de film mag worden uitgezonden. Hij noemt de film een „onrechtmatige” samenwerking tussen de opsporingsdienst en de makers.

De eigenaren van Sumo werden verdacht van grootschalige belastingfraude. In de zomer van 2020 zijn drie van de vier verdachten daarvoor veroordeeld. Zij kregen geen celstraf. De rechter tilde zwaar aan de rol die de film had gespeeld.