‘Als je vandaag de gaskraan dichtdraait, is het niet zo dat je morgen geen bevingen meer hebt’

Läslo Evers Het gaswinningsgebied in Groningen werd door drie bevingen opgeschrikt. „Het gebied is heel grillig”, zegt de seismoloog.

De NAM-locatie bij Zeerijp. Het dorp kreeg maandag twee voelbare bevingen te verduren.
De NAM-locatie bij Zeerijp. Het dorp kreeg maandag twee voelbare bevingen te verduren. Foto Kees van de Veen

Niet één, niet twee, maar drie bevingen op één dag. Maandag was het weer raak in het Groningse gaswinningsgebied. Midden in de nacht schrok de regio op van een beving van 2.5 in Zeerijp, in de middag volgde een klap van 1.8 in Appingedam en in de avond was er nog een beving van 2.2 in Zeerijp.

Op Twitter regende het berichten van bewoners die wakker uit hun bed waren geschud en later op de dag met grote verbazing nog twee bevingen waarnamen. Naast schrik, schade aan de huizen en het terugkerende onveiligheidsgevoel bij de bewoners, roepen drie bevingen op één dag vooral veel vragen op.

„We zien vaker meerdere bevingen op één dag, maar drie aardbevingen, waarvan twee voelbare, komt zelden voor”, zegt Läslo Evers, seismoloog van het KNMI die de bevingen monitort. Vanaf een magnitude van 1.5 zijn de bevingen waarneembaar voor bewoners. Boven de 2 zijn de bevingen goed voelbaar en kan schade ontstaan aan gebouwen. Dit jaar waren er tot nu toe 38 bevingen in Groningen, waarvan zes met een kracht hoger dan 2.

Hebben de bevingen iets met elkaar te maken?

Evers: „Deze bevingen komen vanuit het hart van het gasveld. Maar de beving van Appingedam ligt acht kilometer verder dan die twee van Zeerijp. Dan praat je over andere ondergrondse breuken die de bevingen veroorzaken. Het kan zijn dat de latere beving in Zeerijp een reactie is op de eerdere. Voor een naschok vind ik hem wel heel groot.”

Of zijn deze bevingen een waarschuwing voor een grotere klap in de komende dagen?

„Het gebied in Groningen is heel grillig. Soms zijn er periodes van twee of drie weken dat er geen bevingen zijn en dan zijn er op één dag weer twee bevingen. We kunnen niet meten of er in de komende dagen of weken een aardbeving zal plaatsvinden. Dat weten we gewoonweg niet.”

De gaskraan gaat dicht en daarmee stoppen toch ook de bevingen?

„De winning van gas in Groningen begon eind jaren 50, begin jaren 60. Pas na dertig jaar vond de eerste beving plaats, in 1991. Sindsdien kwamen er alleen maar meer en zwaardere bevingen. De spanning in het gasveld bouwde zich jaren op, zodra de bevingen begonnen stopte dat niet meer.

„Veel gaswinning leidt tot veel bevingen. Maar als je vandaag de gaskraan dichtdraait, is het niet zo dat je dan morgen geen bevingen meer hebt. We zien wel dat door de vermindering van de gaswinning het aantal en de sterkte van de bevingen afneemt.

„Al blijven zware bevingen nog altijd mogelijk. Het is net als met de Elfstedentocht. De kans daarop in een opwarmend klimaat wordt kleiner, maar er is nog altijd kans op een Elfstedentocht. Het aantal bevingen en de zwaarte ervan neemt af, maar de mogelijkheid op een zware beving blijft bestaan.”

‘Deze mensen hebben niet om de bevingen gevraagd. Het is ze aangedaan’