Recensie

Recensie Media

Gruwelijke Netflix-serie Squid Game is meer dan een hype

Hitserie De wereld is in de ban van Squid Game. In deze Zuid-Koreaanse serie doen arme burgers mee met bizarre spelletjes in de hoop een geldprijs te winnen. Verliezers worden vermoord.

Actrice en model Jung Ho-Yeon als de Noord-Koreaanse vluchtelinge Kang Sae-byeok (of Speler 067).
Actrice en model Jung Ho-Yeon als de Noord-Koreaanse vluchtelinge Kang Sae-byeok (of Speler 067). Netflix

In wat voor gruwelijke tijden moeten we zijn aanbeland wanneer een serie als Squid Game mondiaal miljoenen kijkers weet aan te spreken? In de lugubere Zuid-Koreaanse survivalthriller doen aan lager wal geraakte burgers mee met kinderspelletjes in de hoop een geldprijs van omgerekend ruim 33 miljoen euro in de wacht te slepen, die hen uit hun uitzichtloze situatie moet trekken. Een dingetje: wie verliest, wordt ook letterlijk ‘geëlimineerd’.

Het verhaal begint met Seong Gi-hun, een werkloze loser van 47 die tot zijn nek in de schulden zit en met gokken op paardenraces probeert snel geld te verdienen. Hij woont noodgedwongen in bij zijn bejaarde moeder en kan geen verjaardagscadeautje kopen voor zijn dochtertje. Geen wonder dat hij zwicht voor een louche man die hem een kans biedt in één klap zijn financiële problemen op te lossen.

Wat Squid Game zo sinister maakt, is dat juist schattige kinderspelletjes als ‘Annemaria koekoek’ en knikkeren bepalen of iemand sterft of leeft – en kans blijft maken op een beter leven. De bloederige manier waarop sommige ‘spelers’ aan hun einde komen maakt de serie niet voor iedereen geschikt, al gaan de gorigheden niet verder dan bij een serie als The Walking Dead.

De echte horreur zit hem echter in de psychologische gruwelen die de spelers doormaken – en elkaar aandoen – en de helse dilemma’s waarvoor zij geplaatst worden: zou je een goede vriend verraden om aan de dood te ontsnappen? Zou je spelers die je had kunnen redden laten sterven om je kansen op de prijzenpot te vergroten? Onder extreme omstandigheden blijken mensen in staat te zijn tot extreme dingen.

Gelaagde personages

De kracht van de serie zit hem , zoals vaker bij Zuid-Koreaanse producties, in de kleurrijke personages. Niet alleen zijn die gelaagd en goed uitgewerkt, waardoor de kijker zich echt kan inleven in bijvoorbeeld de Noord-Koreaanse vluchteling, de Pakistaanse gastarbeider, de hartverwarmende oude man en met name met de aimabele Gi-hun, die toch meer in zijn mars blijkt te hebben dan aanvankelijk gedacht. De dynamiek en dialoog tussen de spelers is subliem uiteengezet. Verder speelt Squid Game slim met cliffhangers, waardoor je het balkje naar de volgende aflevering toch steeds maar weer laat doorlopen.

Het meest aansprekende van de serie is hoe eng geloofwaardig deze dystopische spelshow is. Het voelt helemaal niet als ‘alternatieve werkelijkheid’ dat 456 mensen zich vrijwillig aanmelden voor een levensgevaarlijk spel dat hen nog één kans geeft uit een uitzichtloze put ellende te raken. In een maatschappij waar veel have-nots met diepe schulden kampen en geen mogelijkheden hebben om daaruit te komen, zou zo’n spel met gemak het tienvoudige aan deelnemers kunnen binnenhalen. Hoe destructief zo’n situatie is, hebben we in Nederland met de Toeslagenaffaire kunnen zien. Voor wie het gevoel heeft in het gewone bestaan al weg te kwijnen en geen kans meer op een normaal leven te hebben, lijkt de dood niet eens zo’n extreem gevaar.

Een wrang gegeven is dan ook dat regisseur Hwang Dong-hyuk de basis voor het verhaal al in 2008 bedacht, maar toen vreesde dat het idee kijkers niet zou aanspreken. Die twijfels verdwenen de afgelopen jaren – niet door fictie, maar vanwege de werkelijkheid.

Hit op sociale media

Bijzonder is niet alleen dat Squid Game in meer dan negentig landen afgelopen weken de best bekeken Netflixserie was, maar dat het die status wist te bereiken zonder noemenswaardige marketingcampagne. De serie werd vooral op sociale media aangeprezen, waarna het algoritme van de streamingdienst de rest deed. Inmiddels regent het ook memes over de spellen uit de serie.

Het succes versterkt een trend die al langer bezig is: de doorbraak van niet-Engelstalige series. Waar dit soort producties in het verleden door velen werd gemeden, is dit niet meer het geval. Zo hebben het Spaanstalige La casa de papel (waarvan de pakjes ook aan Squid Game doen denken) en het Franse Lupin wereldwijd veel fans. Dat geldt ook voor de Zuid-Koreaanse Oscarwinnaar Parasite (2019) dat net als Squid Game inzoomt op de sociale ongelijkheid en de diepe kloof tussen arm en rijk die het land kenmerkt. Verder wordt de serie vanwege het dystopische spelelement vergeleken met Battle Royale en The Hunger Games – al biedt de serie meer diepgang dan die laatste.

Een minpuntje is de slecht geacteerde dialogen tussen een groep kort figurerende Engelstalige acteurs. Dit doet verder niets af aan de uitmuntend opgezette serie, die terecht voor veel opwinding heeft gezorgd.