Laatste nieuws Covid-19

Utrechtse burgemeester Dijksma doet aangifte na galgtekening

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield de redactie van NRC de belangrijkste ontwikkelingen rondom het coronavirus in binnen- en buitenland bij. Woensdag deed de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma aangifte naar aanleiding van een galgtekening met daaronder haar naam. Ze heeft al langer te maken met bedreigingen na de sluiting van restaurant Waku Waku in Utrecht.

Woensdag werd ook bekend dat de rechtbank in Maastricht de Heerlenaar Danny V. heeft vrijgesproken van het bedreigen van demissionair vicepremier Hugo de Jonge (CDA). Op 9 juli verscheen op Facebook een video waarin V. volgens het Openbaar Ministerie (OM) „Hugo gaat dood” en „Hugo brandt toch het best” zingt. De rechtbank heeft de man vrijgesproken, omdat die niet wist dat hij gefilmd werd en het niet zijn bedoeling was dat De Jonge het filmpje zou zien.

Bij het RIVM zijn tussen dinsdag en woensdag iets meer dan 1.900 meldingen van positieve coronatests binnengekomen, veertien meer dan in het etmaal daarvoor. Uit de LCPS-cijfers blijkt dat woensdag 481 coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen liggen.

Ook werd bekend dat Zweden voorlopig stopt met het toedienen van het Moderna-vaccin aan dertigminners. Het vaccin wordt tot in ieder geval 1 december niet ingezet voor deze groep.

Utrechtse burgemeester Dijksma doet aangifte na galgtekening

De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma heeft aangifte gedaan tegen bedreiging na het zien van een muurtekening met een galg met daaronder haar naam. De tekening is woensdagmiddag aangetroffen in Utrecht, zo meldt Dijksma op Twitter. „Van deze en vele andere bedreigingen doe ik aangifte. Dit raakt mij, mijn gezin en de mensen van wie ik hou. Er is een grens”, aldus de burgemeester.

Nadat het restaurant Waku Waku in Utrecht is gesloten heeft Dijksma veel bedreigingen ontvangen. Eerder liet ze al weten daar aangifte tegen te doen. Waku Waku moest sluiten omdat het personeel weigerde om bezoekers te controleren op de QR-code die aantoont of iemand gevaccineerd, recent negatief getest of hersteld is van het coronavirus. De restauranteigenaren wilden daar niet aan, omdat die controle in hun ogen discriminerend zou zijn.

Maandag maakte demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) bekend aangifte te doen naar aanleiding van een tweet waarin werd geschreven dat voor hem een galg klaarstaat. Het account en het bericht zijn inmiddels verwijderd. Bij het protest afgelopen zondag in Amsterdam tegen de coronamaatregelen nam een van de betogers ook een galg mee. Het is niet bekend of die persoon ook achter de tweet of de graffiti-tekening zit.

Twitter avatar sharon_dijksma Sharon Dijksma Vanmiddag werd deze afbeelding aangetroffen in Utrecht. Van deze en vele andere bedreigingen doe ik aangifte. Dit raakt mij, mijn gezin en de mensen van wie ik hou. Er is een grens. https://t.co/71yzKTFlKM

Inwoner Heerlen vrijgesproken van bedreiging demissionair minister Hugo de Jonge

De rechtbank in Maastricht heeft Heerlenaar Danny V. woensdag vrijgesproken van het bedreigen van demissionair vicepremier Hugo de Jonge (CDA). Op 9 juli verscheen op Facebook een video waarin V. volgens het Openbaar Ministerie (OM) ‘Hugo gaat dood’ en ‘Hugo brandt toch het best’ zingt. De rechtbank heeft de man vrijgesproken omdat die niet wist dat hij gefilmd werd en het niet zijn bedoeling was dat De Jonge het filmpje zou zien. Eerder bedreigde V. Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA), waarvoor hij vier maanden gevangenisstraf kreeg, waarvan twee voorwaardelijk.

Het OM eiste voor het bedreigen van De Jonge een celstraf van 30 dagen met aftrek van de veertien dagen voorarrest. Die zat V. namelijk al uit sinds zijn aanhouding op 22 september. Daarnaast eiste het OM dat V. ook een eerdere voorwaardelijke taakstraf van 20 uur wegens belediging van de politie alsnog opgelegd zou krijgen. „Het moet een stevig signaal zijn tegen het bedreigen van politici”, aldus het OM tijdens de zitting woensdag.

De Jonge kreeg de video kort na publicatie via de politie te zien en liet weten zich bedreigd te voelen, mede omdat V. in augustus 2020 Omtzigt (CDA) op straat had bedreigd op de dag van een anti-coronaprotest. Hij achtervolgde Omtzigt toen minutenlang en riep onder meer dat hij het hem zou „doodslaan”. Op YouTube-videos was te zien hoe Omtzigt door V. werd gehinderd tijdens een wandeling, waarbij de man hem met luide stem onder meer een „vieze vuile kankerhond” en een „verrader” noemde. Omdat V. in cassatie ging, heeft hij deze gevangenisstraf nog niet uitgezeten.

Demissionair vicepremier Hugo de Jong (CDA) wordt geïnterviewd door de NOS. Foto Bart Maat/ANP

1.900 positieve tests, 14 meer dan op dinsdag

Bij het RIVM zijn tussen dinsdagochtend en woensdagochtend 1.929 meldingen van positieve tests binnengekomen, veertien meer dan het etmaal daarvoor. Sinds ongeveer twee weken is de geleidelijke daling van het aantal dagelijkse coronagevallen gestokt. Het getal schommelt iedere dag, op een enkele uitschieter na, grofweg tussen de 1.600 en 1.900 nieuwe positieve tests.

In de Nederlandse ziekenhuizen liggen momenteel 481 coronapatiënten, twee minder dan een etmaal geleden. Dat blijkt woensdag uit de nieuwste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Ook op de intensive cares is de bezetting van Covid-patienten vrijwel gelijk gebleven. Op dit moment liggen 143 coronapatiënten op die afdeling, twee meer dan op dinsdag. Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is de afgelopen twee weken redelijk stabiel en schommelt tussen de 450 en 550.

Voorlopig geen Moderna-vaccin voor Zweedse jongeren

Zweden stopt voorlopig met het toedienen van het Moderna-vaccin aan mensen die jonger zijn dan dertig jaar. Dat zegt de Zweedse gezondheidsdienst woensdag. Het vaccin wordt tot in ieder geval 1 december niet ingezet voor deze groep.

Uit verzamelde data is naar voren gekomen dat deze groep na een tweede prik met Moderna een verhoogd risico loopt op bijwerkingen als een ontsteking van de hartspier en het hartzakje. De gezondheidsdienst ziet een verband tussen het vaccin van Moderna en de bijwerkingen. Die ontstonden vaak in de eerste weken na de tweede prik. Hoewel benadrukt wordt dat de kans op dit soort bijwerkingen erg klein is, wordt nu het vaccin van Pfizer/BioNTech als alternatief aanbevolen. Zo’n 81.000 Zweedse jongeren wachten nog op een tweede prik.

Israëlische epidemiologen zagen in juni al een mogelijk verband tussen het vaccin van Pfizer/BioNTech en ontstekingen van de hartspier bij jongeren. Toch is het land, net als alle EU-lidstaten, doorgegaan met het vaccin.

Lees ook: Israël onderzoekt hartontsteking bij jongeren na Pfizer-vaccin

Rechter: LinkedIn moet profiel Wybren van Haga binnen drie werkdagen terugplaatsen

Netwerkplatform LinkedIn moet het verwijderde profiel van Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) binnen drie werkdagen terugplaatsen, zo oordeelde de rechtbank in Haarlem woensdag. De site hoeft geen rectificatie te plaatsen.

LinkedIn blokkeerde binnen een jaar twee keer het profiel van Van Haga vanwege het verspreiden van misinformatie over Covid-19. Het medium handelde na verschillende klachten van andere gebruikers over de inhoud van de berichten. Het Kamerlid ging tegen beide blokkades in bezwaar. De eerste keer met succes, bij de tweede keer werd de blokkade in stand gehouden. Van Haga wilde bij de voorzieningenrechter de blokkade van zijn profiel en de terugplaatsing van negen verwijderde berichten voor elkaar krijgen. Zijn belangrijkste argument was de vrijheid van meningsuiting. Dat recht is volgens hem van extra zwaarwegend belang vanwege zijn positie als oppositiepoliticus. LinkedIn benadrukte dat het plaats maakt voor kritische berichten, maar dat de eigen grens ligt bij het plaatsen van medische claims zonder onderbouwend wetenschappelijk bewijs.

Volgens de rechter mogen platforms als LinkedIn optreden tegen verspreiding van misinformatie. Het is niet onredelijk om daarbij richtlijnen van gezaghebbende en politiek neutrale(re) instanties als het RIVM en WHO te volgen, vindt de rechter. Toch constateert de rechter dat het beleid van LinkedIn op dit gebied onduidelijk is. Sterker nog, het is nauwelijks uitgeschreven in de gebruikersvoorwaarden. Het platform moet duidelijker maken waar de grens loopt tussen berichten die in strijd zijn met richtlijnen van eerdergenoemde instellingen en organisaties, en berichten met kritische kanttekeningen bij die richtlijnen. Op het moment dat Van Haga zijn berichten plaatste was deze grens voor hem niet bekend.

De negen verwijderde berichten hoeven niet te worden teruggeplaatst, oordeelde de rechter. LinkedIn heeft aannemelijk gemaakt dat er in die berichten sprake is van schadelijke desinformatie.

De rechter oordeelde verder dat het inderdaad de taak is van een Kamerlid om het kabinet te controleren en waar nodig te bekritiseren. Maar daar komen ook verplichtingen bij kijken. Ook voor een lid van de oppositie is het niet teveel gevraagd om de politieke strijd met open vizier te voeren, aldus de rechter. In een situatie van een wereldwijde pandemie mogen democratisch tot stand gekomen beleidsmaatregelen wel worden bekritiseerd, maar niet ondermijnd.

Van Haga reageerde verheugd op het vonnis: „Fantastisch nieuws: het vonnis in de zaak tegen LinkedIn is binnen en we hebben gewonnen!”

Wybren van Haga op het Binnenhof. Foto Sem van der Wal/ANP

Rechtbank: CoronaCheck-app niet onwettig en discriminerend

Het gebruik van de CoronaCheck-app bij horeca en evenementen is niet onwettig en geen discriminatie. Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag geoordeeld, in een kort geding dat twee advocaten tegen de Staat hadden ingediend. De advocaten stelden dat de coronapas in strijd was met het discriminatieverbod dat geldt in Nederland. Volgens de rechtbank is dit niet het geval, omdat coronatesten voor iedereen toegankelijk zijn.

De advocaten vinden dat de coronapas grond- en mensenrechten in Nederland schendt. De verdediging van de Staat achtte deze schending van rechten nauwelijks onderbouwd, wat de rechtbank beaamde. De rechtbank vindt dat in sommige gevallen een inperking van grondrechten gerechtvaardigd is, zolang het een legitiem doel heeft, op wettelijke grond berust en proportioneel is. Dat is bij de invoering van de CoronaCheck-app het geval, aldus de rechter.

De rechtbank stelt zich bij een kort geding terughoudend op over de beoordeling van nieuwe coronamaatregelen. Slechts als de overheid zonder wettelijke grond handelt of als de Staat niet voor het gevoerde beleid heeft kunnen kiezen, grijpt de rechter in, meldt de rechtbank. In dit geval heeft de overheid de noodzaak van de coronapas uitgelegd.

Lees ook: ‘Een hele zwik aan grondrechten wordt voor ongevaccineerden bij het grofvuil gezet’

Mensen laten hun QR-code zien bij de McDonald’s in Rotterdam. Foto Simon Lenskens

Ministerie versoepelt reisadviezen voor Malta, Sardinië en Azoren

Het ministerie van Buitenlandse Zaken wijzigt vanaf donderdag de reisadviezen voor verschillende internationale bestemmingen. Onder meer Malta, Sardinië en de Azoren worden niet meer beschouwd als zogenoemd hoogrisicogebied vanwege de coronasituatie aldaar; de kleurcode verandert van geel naar groen. Reizigers uit ‘groene’ gebieden hoeven bij aan- of terugkomst in Nederland geen coronapas te laten zien.

Verder worden Guadeloupe, Kosovo en Indonesië vanaf donderdag niet meer aangemerkt als zeerhoogrisicogebied maar als hoogrisicogebied. Inkomende reizigers uit deze regio’s hoeven in Nederland niet meer verplicht in quarantaine.

De reisadviezen voor Saint Vincent en de Grenadines, Barbados en Brunei worden juist verscherpt. Deze bestemmingen veranderen vanaf donderdag van hoogrisicogebied in zeerhoogrisicogebied. Reizigers uit die regio’s moeten bij aan- of terugkomst in Nederland onder meer een negatief testresultaat laten zien, ook als ze gevaccineerd zijn.

Kabinet wil nationale reserve van 2.000 zorgmedewerkers bij gezondheidscrises

Het kabinet wil dat de zorg eind volgend jaar beschikt over een nationale reserve van 2.000 zorgmedewerkers. Dat laat demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) dinsdag weten in een brief aan de Tweede Kamer. De invallers moeten kunnen worden ingezet bij een gezondheidscrisis als een pandemie. Zeker 720 zorgmedewerkers hebben zich inmiddels aangemeld, meldt persbureau ANP.

De zoektocht gaat vooral uit naar mensen die nu niet in de zorg werken, mensen die de zorg verlaten of om degenen die met pensioen gaan, blijkt uit de brief. Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid laat aan de NOS weten dat het gaat om extra mensen. „We gaan geen mensen uit ziekenhuizen weghalen om ze vervolgens in andere ziekenhuizen weer in te zetten”. Het ministerie was voor NRC niet bereikbaar.

Met een eerder initiatief, Extra handen voor de zorg, zijn sinds het begin van de pandemie in Nederland 6.300 mensen verbonden aan noodlijdende zorgorganisaties. Dit initiatief stopt aan het einde van dit jaar, maar zorginstellingen gaan medewerkers van het initiatief vragen om ook onderdeel te worden van de nationale zorgreserve.

Tijdens Prinsjesdag werd voor de nationale reserve structureel 5 miljoen euro per jaar beschikbaar gemaakt. Dat besluit volgde op een motie van de PVV en het CDA. De directe aanleiding voor die motie waren de volle ziekenhuizen door de coronapandemie, waardoor het zorgpersoneel onder grote druk kwam.

Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid (CDA) op het Binnenhof. Bart Maat/ANP

Vorige week iets meer nieuwe coronagevallen dan in de zeven dagen daarvoor

Het aantal nieuwe coronagevallen is vorige week iets toegenomen na een wekenlange geleidelijke daling. Tussen 28 september en 5 oktober registreerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 12.016 positieve tests, een toename van 2 procent ten opzichte van de week daarvoor. Het reproductiegetal, dat aangeeft hoe snel het coronavirus zich verspreidt, is gestegen van 0,90 tot 0,96. Verder nam het percentage positieve tests toe van 7,5 procent vorige week naar 8,1 procent.

Het aantal mensen waarvan bekend is dat zij zijn overleden aan het coronavirus, kwam vorige week uit op 29. In de zeven dagen daarvoor ging het nog om 34 doden. Verder werden afgelopen week ongeveer evenveel nieuwe coronapatiënten opgenomen in het ziekenhuis als de week daarvoor, hoewel het aantal nieuwe opnames van deze groep op de intensive care met 12 procent afnam.

Het RIVM heeft dinsdag ook de dagcijfers gepubliceerd. Het afgelopen etmaal registreerde het instituut 1.932 positieve tests, 248 meer dan op maandag.

Moederbedrijf Janssen vraagt Amerikaanse goedkeuring voor tweede prik

Johnson & Johnson, het moederbedrijf van de Nederlandse vaccinproducent Janssen, heeft op dinsdag Amerikaanse toestemming aangevraagd voor een tweede prik van het Janssenvaccin. De booster zou alleen voor 18-plussers gelden, meldt persbureau ANP. Op dit moment wordt alleen één dosis van het vaccin toegediend.

Volgens Johnson & Johnson zorgt een tweede prik voor effectieve bescherming tegen het coronavirus. De Nederlandse Gezondheidsraad stelde eerder vast dat een prik 67 procent bescherming biedt. Uit recent onderzoek van het farmaceutische bedrijf zou blijken dat een tweede vaccin tot 100 procent tegen ernstige ziekte door het coronavirus beschermt.

Het verzoek wordt op vrijdag 15 oktober in behandeling genomen door een adviescommissie van de Amerikaanse voedsel- en geneesmiddelenautoriteit (FDA). CNN schrijft dat het farmaceutische bedrijf al zijn data over het vaccin vrijgeeft aan de FDA en gezondheidsdienst Centers for Disease Control. Die moeten vervolgens beslissen welke groepen eventueel in aanmerking komen voor de booster.

Los van de lagere effectiviteit in vergelijking met mRNA-vaccins raakte het Janssenvaccin verder in opspraak na zeldzame meldingen van ernstige tromboseachtige bijwerkingen. De Nederlandse Gezondheidsraad adviseerde in juni om het vaccin uit het vaccinatieprogramma voor jongere groepen te halen. Het demissionaire kabinet bood 18-plussers later die maand een keuzemogelijkheid met het vaccin. Meer dan 375.000 Nederlanders kozen voor Janssen, voor een belangrijk deel vanwege het praktische voordeel dat één prik voldoende bescherming bood.

Lees over de bijwerkingen van het Janssenvaccin: Zicht op de bijwerkingen van Janssen en AstraZeneca

Opnieuw stijging aantal coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen

Het aantal coronapatiënten dat in Nederlandse ziekenhuizen wordt verzorgd is voor de derde dag op rij gestegen. Er liggen dinsdag 483 mensen met Covid-19 op een verpleegafdeling of ic-afdeling, 32 meer dan maandag. Op de verpleegafdeling nam het aantal coronapatiënten met 25 toe naar 351 coronapatiënten, op ic-afdelingen werden vier patiënten opgenomen en worden nu 132 mensen met Covid-19 verzorgd. Dat blijkt uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiëntenspreiding (LCPS).

In de afgelopen 24 uur werden 65 nieuwe coronapatiënten binnengebracht op verpleegafdelingen. Volgens persbureau ANP is dat de hoogste instroom in bijna een maand tijd. Op de intensive careafdelingen werden 18 nieuwe patiënten opgenomen.

Onderstaande grafiek toont het verloop van de ziekenhuisbezetting:

Portugal begint met boostershots voor 65-plussers

Portugal gaat 65-plussers een derde coronaprik, het zogenoemde boostershot, aanbieden. Dat heeft de minister van Volksgezondheid, Antonio Sales, maandagavond volgens verschillende persbureaus bekendgemaakt. De meest kwetsbaren in deze groep, verzorgingshuisbewoners en 80-plussers, komen vanaf maandag 11 oktober als eerst aan de beurt.

Het land begon vorige maand al met het toedienen van een extra prik aan mensen boven de 16 jaar met een verzwakt immuunsysteem. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) oordeelde gisteren dat een derde prik met de vaccins van Moderna of Pfizer voor deze groep veilig is. Het boostershot kan binnen vier weken na de tweede dosis worden gegeven. Personen tussen de 18 en 55 jaar zonder immuniteitsproblemen kunnen een half jaar na toediening van de tweede prik in aanmerking komen voor een booster.

85 procent van de Portugese bevolking heeft inmiddels twee vaccinshots gehad.

Lees ook: EMA: derde coronaprik met Pfizer-vaccin veilig, Moderna deels veilig

Een zorgmedewerker prepareert een Pfizer-vaccin tegen het coronavirus in Seixal, Portugal. Foto Pedro Nunes/Reuters

Internationale toeristen tot 2022 niet welkom in Australië

Tot 2022 zijn internationale toeristen nog niet welkom in Australië. Dat heeft premier Scott Morrison bevestigd. Gestrande Australiërs in het buitenland, studenten en arbeidsmigranten krijgen voorrang.

Dinsdag werd ook bekendgemaakt dat 80 procent van de Australische bevolking een eerste prik heeft gehad, waardoor de strenge coronaregels in het land worden versoepeld. Eerder werd al bekend dat Australiërs en mensen met een vaste verblijfsvergunning vanaf november voor het eerst sinds het begin van de pandemie naar het buitenland mogen vliegen. Bij terugkomst moeten mensen die volledig gevaccineerd zijn zeven dagen in thuisquarantaine. Nu moeten alle reizigers verplicht twee weken in quarantaine in een hotel.

Verdere versoepelingen zijn aangekondigd als 80 procent volledig gevaccineerd is, de teller staat nu op 57 procent. De verwachting is dat het percentage van 80 procent volgende maand wordt behaald.

‘Pfizer-vaccin na zes maanden nog 90 procent effectief tegen ziekenhuisopname’

Het Pfizer-vaccin is na zes maanden nog voor 90 procent effectief tegen een ziekenhuisopname. Dat geldt voor alle varianten van het virus, ook de Deltavariant. Dat schrijft The Guardian op basis van studies die in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet zijn gepubliceerd.

De kans op een coronabesmetting neemt na zes maanden wel flink toe. Twee maanden na twee prikken is het Pfizer-vaccin 88 procent effectief tegen besmetting. Na zes maanden is dat nog 47 procent. De onderzoekers benadrukken daarom het belang van boostershots om verdere verspreiding tegen te gaan.

Welkom in dit blog

In dit blog houdt de redactie van NRC de laatste ontwikkelingen bij rondom het coronavirus en de pandemie.

Zondag maakte een collectief van 72 reisorganisaties bekend dat ze de staat aanklagen omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken hen verkeerde reisadviezen geeft. Deze week kan de staat een dagvaarding verwachten. Verder won viroloog Marion Koopmans de Irispenning, de prijs voor excellente wetenschapscommunicatie, en maakte demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) bekend dat hij aangifte doet omdat iemand hem op Twitter had bedreigd met een galg.

Lees hier het vorige blog geheel terug