VN: ernstige mensenrechtenschendingen en mogelijk oorlogsmisdaden in Libië

Mensenrechten Sinds 2016 lopen burgers in Libië het risico op marteling, massa(moord), buitenrechtelijke executies en arbitraire opsluiting, schrijft de VN-Mensenrechtenraad maandag.
Strijders loyaal aan de internationaal erkende Libische regering schieten op troepen van de Libische strijdheer Khalifa Haftar in Tripoli.
Strijders loyaal aan de internationaal erkende Libische regering schieten op troepen van de Libische strijdheer Khalifa Haftar in Tripoli. Foto Goran Tomasevic/Reuters

Alle strijdende partijen in Libië hebben zich sinds 2016 schuldig gemaakt aan ernstige mensenrechtenschendingen en mogelijk oorlogsmisdaden. Dat schrijft de VN-Mensenrechtenraad in een maandag gepubliceerd rapport. Het gaat onder meer om marteling, het rekruteren van kindsoldaten, (massa)moord, slavernij, verkrachting, buitenrechtelijke executies en arbitraire opsluiting.

De VN-organisatie zegt „redelijke gronden” te hebben om te vermoeden dat de gepleegde misdaden neerkomen op oorlogsmisdrijven. Met name migranten en gevangenen zouden de grootste kans lopen om het slachtoffer te worden van misstanden. In Libië woedt al jaren een burgeroorlog, die in veel regio’s voor instabiliteit en rechteloosheid zorgt. Ook minderheden en vrouwen lopen volgens de VN-organisatie hoger risico.

Kustwacht

In het rapport wordt onder meer de Libische kustwacht bekritiseerd, die wordt gefinancierd en getraind door de Europese Unie met als doel de migrantenstroom naar Europa in te dammen. Leden van de kustwacht zouden meermaals migranten hebben mishandeld en overgedragen aan detentiecentra, waarvan zij wisten dat daar marteling en (seksueel) geweld plaatsvonden. Voor het onderzoek zijn honderden documenten onderzocht en werd gesproken met meer dan 150 mensen.

Lees ook: Hoe een Nederlandse reder migranten ‘terugduwde’ naar Libië

Bij de misdaden zijn volgens de VN ook buitenlandse partijen betrokken. Hierbij wordt de Wagner Group expliciet genoemd, een groep Russische huurlingen die in meerdere Afrikaanse landen actief is. Meerdere strijdgroepen vielen de afgelopen jaren volgens het onderzoek gericht ziekenhuizen en klinieken aan. Ook werden landmijnen achtergelaten in burgergebieden, waardoor meerdere personen werden gedood of verminkt raakten. De periode tussen 2019 en 2020 waarin gestreden werd om de macht over hoofdstad Tripoli wordt expliciet genoemd als een tijd waarin veel gruwelijkheden gepleegd werden.

In 2011 brak een opstand uit in Libië, waarbij dictator Moammar Gaddafi werd afgezet en gedood. Sindsdien wordt in het olieproducerende land om de macht gevochten tussen verschillende strijdgroepen. Vorig jaar werd na bemiddeling van de Verenigde Naties een staakt-het-vuren getekend. Als onderdeel hiervan is het de bedoeling dat in Libië voor het einde van het jaar presidents- en parlementsverkiezingen worden georganiseerd.