‘Facebook ging desinformatie te weinig tegen, voedde Capitoolrellen’

Klokkenluider Facebook schakelde systemen bedoeld om desinformatie tegen te gaan al te snel na de Amerikaanse verkiezingen van 2020 uit, zegt Facebook-klokkenluider Frances Haugen.
Facebook-klokkenluider Frances Haugen werkte op een afdeling die desinformatie moest tegengaan.
Facebook-klokkenluider Frances Haugen werkte op een afdeling die desinformatie moest tegengaan. Foto Robert Fortunato / AP

Facebook schakelde systemen die werden ontworpen om de verspreiding van desinformatie tegen te gaan te snel uit na de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020, waarin Joe Biden de zittende president Donald Trump versloeg. Dat zou hebben bijgedragen aan het uit de hand lopen van de rellen in en bij het Capitool op 6 januari. De reden voor het uitschakelen van de systemen zou zijn dat misinformatie meer verkeer op Facebook, en daarmee advertentie-inkomsten, genereert. Dat heeft Facebook-klokkenluider Frances Haugen gezegd in het Amerikaanse televisieprogramma 60 Minutes op zondagavond.

Haugen werkte sinds 2019 op een afdeling die verantwoordelijk was voor het opsporen en verwijderen van misinformatie. Eerder werkte ze bij Google en Pinterest. Kort na de verkiezingen werd haar afdeling ontbonden. In het programma zei Haugen daarover dat ze „er niet op vertrouwt dat ze de noodzakelijke investeringen willen doen in het garanderen van de veiligheid van Facebook”. Ze vertelde over een aanpassing in het Facebook-algoritme in 2018, die zorgde voor de bredere verspreiding van haatdragende berichten, wat de verdeeldheid in de samenleving volgens haar heeft vergroot.

In een interview met Amerikaanse televisiezender CNN noemde Facebook-bestuurder Nick Clegg de aantijgingen van Haugen „belachelijk”. Het CNN item werd uitgezonden voorafgaand aan het 60 Minutes-gesprek. Haugen maakte zich in het interview ook bekend als de bron die interne onderzoeken en emailwisselingen lekte aan de krant The Wall Street Journal. Daarin verschenen in september artikelen over onder meer een onderzoek van Facebook zelf naar de schadelijke effecten van het gebruik van het medium, en de app van dochterbedrijf Instagram, op de mentale gezondheid van jongeren.

In 60 Minutes heeft Frances Haugen gezegd dat ze ten minste acht officiële klachten heeft ingediend bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC (Securities and Exchange Commission). De klachten gaan over hoe Facebook volgens haar informatie achterhield over de risico’s die het bedrijf heeft genomen.