De bijtgrage mopshond

In 2021 is het 200 jaar geleden dat Napoleon Bonaparte overleed. belicht de keizer en zijn wereld. Deze aflevering: Joséphine’s hond Fortune verjoeg Napoleon uit het huwelijksbed.

Vrijwel meteen nadat ze getrouwd waren, begon Napoleons vrouw Joséphine affaires met andere mannen. Zijn eerste grote concurrent ontmoette hij echter al op zijn huwelijksnacht. Diens naam was Fortune – en hij was een mopshond.

Napoleon deed zijn beklag over het beest bij de toneelschrijver Antoine-Vincent Arnault. Die noteerde in zijn mémoires dat Fortune „ni beau ni bon ni aimable” was – noch mooi, noch goed, noch aardig. Toch had hij het hart van zijn bazin weten te veroveren, mede omdat hij ooit geheime missies voor haar had uitgevoerd.

Toen haar eerste man Alexandre de Beauharnais in 1793 gearresteerd werd, verdween ook Joséphine enige tijd in het gevang. Ze mocht bezoek ontvangen en haar kinderen namen Fortune mee als ze langskwamen. Onder diens halsband zaten briefjes verstopt met geheime boodschappen. Joséphine haalde die weg en stopte haar eigen berichten terug. Fortune gaf geen kik en liet de missieven braaf zitten.

Deze hondse heldenmoed zorgde ervoor dat hij niks fout kon doen in de ogen van Joséphine en haar kinderen. Fortune werd overal mee naartoe genomen én sliep bij zijn bazin in bed.

Daar trof Napoleon hem aan op de avond van 9 maart 1796, nadat hij het jawoord had gegeven aan zijn grote liefde. De jonge generaal vertelde aan Arnault hoe deze ontmoeting uit de hand liep toen de toneelschrijver enige tijd later bij de Bonapartetjes te gast was voor het diner. Joséphine zat op de bank naast Fortune en Napoleon bitste: „Kijk die meneer daar, dat is mijn rivaal.”

Napoleon wilde de hond op zijn huwelijksnacht wegbonjouren, maar die vlieger ging niet op, ontdekte hij. „Kansloze wens. Ik kreeg te horen dat ik óf ergens anders moest gaan slapen óf het bed moest delen. Dat irriteerde me nogal, maar het was slikken of stikken. Ik heb me er maar bij neergelegd, maar de favoriet was minder meegaand. Ik heb op dit been het litteken om het te bewijzen.”

De verwende Fortune hapte niet alleen naar zijn nieuwe baasje, ook andere hovelingen en dieren maakten kennis met zijn kaken. Daar kwam hij mee weg, tot hij in 1797 met Joséphine Napoleon bezocht in het kasteel van Mombello, bij Milaan. Fortune kwam in de tuin de hond van de kok tegen en beet die in zijn achterste. De Italiaanse viervoeter was hierdoor dermate ontstemd dat hij zijn aanvaller in het hoofd beet. Fortune was op slag dood.

Joséphine was ontroostbaar, maar kreeg na een paar weken een nieuwe mopshond (genaamd Fox) om het leed te verzachten – tot afgrijzen van haar echtgenoot. Niet lang hierna kwam Napoleon de kok van Mobello tegen. Die putte zich uit in verontschuldigingen, maar Napoleon wimpelde die weg. „Waar is uw hond?” – „Die zet geen voet meer in de tuin.” – „Laat u hem vooral loslopen. Misschien helpt hij me ook van die ander af.”

Dit plan mislukte; Fox leefde nog lang en gelukkig.