Celliste Harriet Grijgh.

Foto Felix Broede

Interview

Celliste Harriet Krijgh: ‘Ik wil niet alleen een mooie melodie spelen, maar de kern raken’

Harriet Krijgh, celliste Het deze week verschenen, tweede album van celliste Harriet Krijgh bevat liederen van o.a. Schubert en Schumann. Toch wordt er op ‘Silent Dreams’ geen woord gezongen.

Een lied-cd waarop geen woord wordt gezongen, dat is Silent Dreams, het persoonlijke nieuwe album van celliste Harriet Krijgh. Haar tweede cd voor Deutsche Grammophon bevat liederen van Schubert en Schumann tot Poulenc en Rachmaninov, de teksten staan in het boekje, maar het is Krijgh die ze zingt met haar cello, begeleid door pianiste Magda Amara. „Deze cd moest eruit”, zegt Krijgh. „Het is een soort dagboek van degene die ik nu ben.”

Het was „een bewogen jaar”, zegt Krijgh aan de telefoon. Niet alleen veegde de coronapandemie haar concertagenda leeg, in mei maakte haar strijkkwartet, het wereldberoemde Artemis, bekend voor onbepaalde tijd te stoppen. De precieze redenen blijven wat vaag. „Het is onverwacht snel gegaan”, zegt Krijgh. „De afgelopen drie jaar vulde het kwartet mijn hele leven, maar onze wegen liepen uiteen. De beslissing is zonder drama, zonder ruzie gevallen. Maar we moesten een pauze hebben. Het is goed zo.”

Ze woont momenteel nog afwisselend in Berlijn en Wenen, maar overweegt haar woning in Berlijn, de thuisbasis van Artemis, op te geven. Ondanks het wegvallen van het kwartet spreekt Krijgh van „een volle herfst met prachtige projecten”. Vorige week speelde ze in Leipzig met het Gewandhausorchester en Andris Nelsons opnieuw het Tripelconcert (2018) dat Goebaidoelina mede voor haar geschreven heeft. Verder speelt ze volop kamermuziek, zoals dinsdagavond in het Concertgebouw, met vaste pianopartner Amara en violiste Candida Thompson.

Lees ook: ‘Zwaanachtige’ Krijgh drukt stempel op openingsavond IKFU

Totale toewijding

Krijgh maakte sinds 2018 deel uit van Artemis, dat al decennia tot de wereldtop behoorde. In de twee jaren daarvoor was ze artistiek leider van het Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht, waar ze violiste Janine Jansen opvolgde. Ondanks lovende respons van publiek en kritiek bleef Krijgh slechts kort aan in Utrecht: twee festivaledities.

„Het kwartet kwam voor mij op precies het juiste moment. Het was het mooiste wat mij toen kon overkomen en ik heb in die drie jaar veel geleerd. Het Artemis is geen kwartet dat af en toe even repeteert en dan wat concerten speelt: we kwamen bijna dagelijks bijeen, wanneer we maar konden, en werkten keihard. Die manier van werken, de totale toewijding, is voor mij het uiterste doel: wegkomen van de oppervlakte en de diepte in. Ik denk zelfs dat ik door deze ervaring een ander mens ben geworden.”

Deze cd moest eruit. Het is een soort dagboek van degene die ik nu ben

Het cd-project had Krijgh al veel langer in haar hoofd, maar terugblikkend vloeit de intensiteit van werken voort uit haar periode bij Artemis. De stilte uit de titel duidt op „stille gevoelens”. Gevoelens waarvoor in het dagelijks leven vaak weinig aandacht is, terwijl ze dicht bij de kern liggen voor iemand als Krijgh, die zichzelf omschrijft als „een ingetogen mens.” Wanneer ze spreekt, voel je een kwetsbaarheid, emoties die zich moeilijk onder woorden laten brengen. Krijgh: „Deze muziek en deze teksten drukken dat uit. Naast alle gigantische meesterwerken die er voor cello zijn geschreven, vind ik juist dit ook een kracht: muziek die naar binnen gaat.”

Het ultieme doel

De slag naar verinnerlijking hangt nauw samen met het coronajaar, maar de liedkunst is Krijgh van jongs af aan nabij. Ze had een Duitse oma die dit soort liederen voor haar zong. Op haar dertiende verhuisde Krijgh bovendien voor haar cellostudie naar Wenen, waar veel van de schrijvers en componisten op haar album hebben geleefd, en waar ze zelf met zangers te maken kreeg. „Dat was bepalend voor wat ik wil op mijn instrument: de cello zozeer kunnen loslaten dat het instrument een deel van jezelf geworden is.”

In haar voorbereiding ging ze ook te werk als een zanger, met nauwgezette analyse van de teksten, de uitspraak, de betekenis: „Ik wilde niet alleen een mooie melodie spelen, maar de kern raken.”

Was ze dan eigenlijk niet liever zanger geworden? Krijgh lacht: „Ik ben heel blij dat ik celliste ben!”

Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano): Silent Dreams (Deutsche Grammophon)