Broekers-Knol in de knel na interview over Afghanistan

Staatssecretaris VVD-staatssecretaris heeft spijt van het AD-interview waarin ze zei dat mogelijk nog eens honderdduizend Afghanen geëvacueerd willen worden.

Afghanen wachtend op evacuatie op 17 augustus bij het vliegveld in Kabul.
Afghanen wachtend op evacuatie op 17 augustus bij het vliegveld in Kabul. Foto EPA

Na Sigrid Kaag (ex-minister van Buitenlandse Zaken, D66) en Ank Bijleveld (ex-minister van Defensie, CDA) is afgelopen weekend ook de derde hoofdrolspeler in de afhandeling van de evacuaties uit Afghanistan in politieke problemen geraakt: staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel, VVD).

Zondagavond zag ze zich gedwongen terug te komen op uitspraken in een interview in het AD van een dag eerder: ze had gewaarschuwd voor een „braindrain” in Afghanistan als veel hoogopgeleiden zouden wegvluchten en noemde het aantal van honderdduizend mensen die naar Nederland zouden willen komen – wat Nederland volgens haar niet aan kan. In een verklaring op rijksoverheid.nl ging Broekers-Knol diep door het stof; ze vindt nu dat ze deze dingen niet had moeten zeggen.

’Ongepast en pijnlijk’

Al in het interview zei ze dat haar woordvoerder het vast en zeker „niet handig” van haar vond om zo’n aantal te noemen. „Maar ik vind gewoon dat je daar eerlijk over moet zijn.” Het hele weekend was er heftig gereageerd op haar woorden, ook door Tweede Kamerleden van de coalitiepartijen van Rutte III: D66, CDA en ChristenUnie. D66’er Selima Belhaj, die de motie had ingediend over de evacuatie van alle Afghanen die voor Nederland hadden gewerkt, noemde de uitspraken van de VVD-staatssecretaris „afschuwelijk”, Don Ceder van de ChristenUnie vond het „zeer ongepast en pijnlijk”.

Volgens hem deden haar uitspraken „geen recht aan de mensen die voor de Nederlandse missie hebben gewerkt, maar niet tijdig zijn geëvacueerd”.

Juist deze week gaan de vier ‘oude’ coalitiepartijen weer met elkaar onderhandelen over een nieuw kabinet, na moeizame maanden van mislukte gesprekken over wie met wie aan tafel zou moeten gaan zitten. Informateur Johan Remkes (VVD), die dinsdag zijn eindverslag toelicht in de Tweede Kamer, had al eerder vastgesteld dat het aftreden van Kaag en Bijleveld de onderlinge verhoudingen op het Binnenhof, die al niet best waren, verder had verslechterd.

Ontslag Keijzer

Het interview met Broekers-Knol, dat overduidelijk ook in de oude coalitie slecht is gevallen, versterkt de indruk dat het demissionaire kabinet-Rutte III alleen nog met heel veel moeite in staat is om verder te regeren. Vorig weekend ontsloeg demissionair premier Mark Rutte CDA-staatssecretaris Mona Keijzer om een interview in De Telegraaf: Keijzer maakte daarin duidelijk dat ze weinig moest hebben van de verplichte coronapas in de horeca, precies op de dag dat die verplichting in ging. De vraag is nu of Broekers-Knol politiek gezien overeind blijft in de Tweede Kamer, waar ze deze week stevig zal worden ondervraagd over het interview.

In het AD wezen de verslaggevers Broekers-Knol erop dat een mogelijke ‘braindrain’ ook precies het argument van de Taliban is om zich tegen de evacuaties te verzetten. De staatssecretaris reageerde daarop met: „Ik vind het héél vervelend dat u dat nou zegt. Want het is iets dat je vaker ziet in de asielproblematiek. Een land kan het toch niet hebben als de hele intelligentsia deze kant op komt?”

In haar verklaring zegt Broekers-Knol nu dat haar opmerkingen over de braindrain en de opvangcapaciteit „in algemene zin” waren bedoeld en dat ze dat „zorgvuldiger had moeten verwoorden”.

De zorgen van Broekers-Knol over de ‘braindrain’ pagina 15