Opinie

Behandel loterijen voor goede doelen niet als online gokken

Gokken De nieuwe Wet kansspelen werkt verslaving in de hand nu online gokbedrijven mogen adverteren. Ondertussen worden veilige loterijen ontmoedigd. Dat kan beter, schrijven .
Foto Brent Lewin/Bloomberg

Door de nieuwe Wet kansspelen op afstand krijgen (inter)nationale gokbedrijven vrij baan om online gokken flink te promoten. Ongeveer tachtigduizend Nederlanders zijn echter al verslaafd aan gokken en kansspelen, volgens onderzoek dat verslavingsinstelling Jellinek liet uitvoeren. Hun behandelaars maakten zich eerder dit jaar grote zorgen over de toename van gokverslavingen sinds corona. Sommige behandelaars zagen een toename van 25 procent, anderen van 30 procent. De algemene verwachting onder deskundigen is dat door de nieuwe wet het aantal gokverslaafden snel zal toenemen. Met alle gevolgen van dien. Problematische schulden, psychische problemen, verlies van baan, huiselijk geweld, gebroken gezinnen en kinderen die opgroeien in armoede en met constante stress.

Wij maken ons grote zorgen over de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van de legalisering van online gokken en andere verslavende vormen van kansspelen. In andere Europese landen waar online gokken werd gelegaliseerd, zijn parlementen zich rot geschrokken van de maatschappelijke gevolgen daarvan. Zo zagen ze een toename van het aantal gokverslaafden en alles dat daarmee samenhangt.

Het is daarom een kwestie van tijd dat ook onze Tweede Kamer dat inziet en alsnog een aanpassing verwerkt in de nieuwe wet. Daar kan echter één probleem bij zitten. Andere Europese parlementen hebben in hun schrikreactie de wet- en regelgeving niet alleen aangescherpt voor online gokken, maar voor alle vormen van kansspelen. Zoals ook voor veilige goededoelenloterijen.

Dat zou kunnen betekenen dat een internationaal, in Malta gevestigd gokbedrijf als Unibet aan dezelfde regels moet voldoen als stichting Jantje Beton met haar ‘Kleine Jantje Beton Loterij’. Ter illustratie: in 2020 verdiende Unibet in het Verenigd Koninkrijk ruim 51 miljoen euro aan ‘probleemgokkers’. Jantje Beton haalde voor haar eigen organisatie in hetzelfde jaar slechts 357.558 euro op door kinderen die via hun basisschool lootjes verkochten om onder andere kinderen die in armoede leven te laten buitenspelen.

Lees ook: Legaal online gokken op sportwedstrijden: verdwijnen daarmee alle gevaren?

Gokwaarschuwing

Onvergelijkbare grootheden: een anoniem winstgevend miljoenenbedrijf dat profiteert van gokverslavingen versus een kleinschalig, Nederlands goed doel dat kleine kinderen leert zich in te zetten voor een betere wereld. En toch moeten beiden voldoen aan dezelfde wet- en regelgeving. De kans is groot dat er straks op last van politiek Den Haag op de lootjes van Jantje Beton, van KWF en van de Zonnebloem de volgende alarmerende tekst moet komen te staan: „Wat kost gokken jou? Stop op tijd.” Terwijl deze loterijen absoluut niets met gokken en laat staan gokverslavingen te maken hebben.

We houden er serieus rekening mee dat de politiek ten onrechte geen onderscheid maakt tussen risicovolle (online) kansspelen en goededoelenloterijen. Loterijen, zoals de Kleine Jantje Beton Loterij maar ook de Nationale Postcode Loterij, de Staatsloterij of de Grote Clubactie hebben aantoonbaar geen verslavend effect op de deelnemers. Daarvoor is de periode tussen de inleg en de uitkomst te lang. Anders gezegd: het duurt te lang voordat een deelnemer weet of hij/zij een prijs heeft gewonnen om verslavend te kunnen zijn.

Ook om andere redenen zijn loterijen de meest veilige vorm van kansspelen. De Kansspelautoriteit heeft bovendien zelf aangetoond dat er geen direct verband is tussen loterijen en kansspelverslavingen.

Loterijen helpen de samenleving

Onze goede doelen zetten zich vanuit overtuiging en idealisme in voor een betere wereld voor kinderen en hun gezinnen. Dat doen we als onafhankelijke organisaties met private financiële middelen, onder andere vanuit verschillende soorten loterijen. Jaarlijks dragen alle loterijen in Nederland samen ruim 800 miljoen euro af aan de samenleving. Daarmee kunnen we (kinder-) armoede bestrijden en andere maatschappelijke problemen oplossen. Strengere regels, die wij onvermijdelijk achten om de negatieve gevolgen van het online gokken te bestrijden, zijn voor ons funest om deze maatschappelijke impact te kunnen blijven maken. Wij roepen de Tweede Kamer daarom op om deze inzichten ditmaal serieus te laten meewegen in de besluitvorming. In het belang van de meest kwetsbare Nederlanders.