Recensie

Recensie Theater

Achilles wordt volwassen in Trojan Wars

Regisseur Noël Fischer levert met dit vijf uur durende oorlogsepos een meesterwerk af: Trojan Wars is tijdloos en razend actueel theater over de wonden die oorlog slaat.

Zeus kijkt in dit epos vanaf de zijlijn toe hoe mensen oorlog voeren.
Zeus kijkt in dit epos vanaf de zijlijn toe hoe mensen oorlog voeren. Foto Bowie Verschuuren

‘Klaar voor de slacht? Af!” Trojan Wars is een driedelige theatrale geweldsdraaikolk vol bravoure, venijn en pijn. Toneelschrijver Peer Wittenbols bewerkte Homerus’ Ilias, over de tienjarige strijd tussen Griekenland en Troje, tot een vlot gemonteerd en zeer afwisselend oorlogsepos van ruim vijf uur. Het ronde podiumpje op de speelvloer, waarop aanvankelijk vriendschappelijke breakdance-battles plaatsvinden, verwordt al snel tot een bloederig strijdtoneel. Oppergod Zeus (Emmanuel Ohene Boafo met een kroon van goudkleurige heliumballonnen) staat erbij en kijkt ernaar. De mens speelbal van de Goden? Het lijkt erop dat de mens juist die Goden ophitst.

Lees ook: Emmanuel Ohene Boafo: acteren is net bidden

Regisseur Noël Fischer vertrekt bij het opwindende festivalgevoel van onbezonnen vredestijd en pakt daarmee de toeschouwer genadeloos in. In het almaar grimmigere tweede deel overvalt ze met de heftigheid van oorlog. Vervolgens neemt ze ons mee naar het dodenrijk. Dat is niet alleen de onderwereld waar Charon de overledenen naar verscheept: het bloed dat deze oorlog kostte, vind je vooral ook terug bij nabestaanden. In een indringende slotmonoloog toont Merel Pauw hoe oorlog tot ver in vredestijd doorwerkt, terwijl drie dansers om haar heen die richtingloze pijn fysiek maken.

Voor Fischer bestaat oorlog uit verlies en verliezers. Achilles is bij haar uitdrukkelijk geen held, de oorlog heeft hem letterlijk gebroken. Bram Suijker speelt hem aanvankelijk jongensachtig naïef. Lichtelijk nerveus maar vooral nieuwsgierig naar dat verre, abstracte slagveld, gaat hij de oorlog samen met zijn maten Patroclos en Ajax op schoolkampachtige wijze in.

Vervolgens wordt die oorlog concreet, en wordt Achilles overvallen door morele twijfels en conflicterende loyaliteitsgevoelens. Suijker laat zijn personage op prachtige wijze volwassen worden: onwillig keert hij zich van de rest, gekweld door unheimische gevoelens, twijfel en knagende onrust. Naarstig op zoek naar iets van moraal maar verzwolgen door een veel te grote oorlog, verliest hij zichzelf. Ondertussen ontpopt legeraanvoerder Agamemnon (Romana Vrede) zich tot machtsgeile leider, verstoken van alle ethiek. De standvastigheid waarmee Vrede haar personage vormgeeft, verraadt ook een kwetsbaarheid: Agamemnon is een weg ingeslagen waarvan hij de gevolgen niet overzag, en waarop je niet kan omdraaien.

Interview met kostuumontwerper Carly Everaert

Trojan Wars is op alle vlakken overrompelend: de negen acteurs spelen smeuïg als dat kan en ingetogen als dat moet, grote choreografieën maken de chaos van oorlog én vredestijd invoelbaar, en de (ruim 250) weldadige kostuums en pruiken (Carly Everaert) zijn stuk voor stuk een lust voor het oog. In de pauzes word je in de foyer overvallen door ophitsende theatrale interventies, want echte pauzes bestaan niet in oorlogstijd.

Fischer en haar team leveren een meesterwerk af: Trojan Wars is tijdloos en razend actueel theater over de wonden die oorlog slaat.

Sander Janssens