Opinie

Kiezersbedrog in de absolute monarchie van Poetin

Een kwart van de pas gekozen Doema-leden van Verenigd Rusland heeft al afstand gedaan van zijn zetel. En dat is logisch, volgens .

Hubert Smeets

Ook ná de verkiezingen in Rusland gaat het kiezersbedrog door. De Staatsdoema is nog niet eens voor het eerst bijeengeweest, of de net gekozen afgevaardigden trekken zich al in rotten van drie terug uit de volksvertegenwoordiging. In Nederland plegen alleen lijstduwers hun achterban zo op voorhand in de steek te laten.

Verenigd Rusland spant de kroon in dit dedain voor de burger. Maar liefst 72 leden van de 324-koppige fractie van de regeringspartij hebben aangekondigd dat ze toch maar niet in de Doema gaan zitten. De hele top-3 van de landelijke lijst is afgehaakt. Lijsttrekker Sergej Sjoigoe blijft minister van Defensie. Hij heeft er van president Poetin zelfs een extra taak bijgekregen. Sjoigoe moet in oostelijk Siberië, het minst bevolkte deel van Rusland, nieuwe steden gaan bouwen. Evenmin verlaat tweede man Sergej Lavrov het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook hij moet er van Poetin iets naast gaan doen. Lavrov wordt beschermheer van alle 20 à 30 miljoen Russen die buiten Rusland wonen en moet potentiële migranten met een cultuur die aan de Russische verwant is (zoals Oekraïners en Belarussen) naar Rusland lokken. Beide zijn pionnen in een groot demografisch plan tegen de bevolkingskrimp. De lat ligt hoog. In een gesprek met scholieren zei Poetin onlangs dat Rusland, als het imperium vorige eeuw niet twee keer uiteen was gevallen – in 1917 na de Oktoberrevolutie en in 1991 door de ontmanteling van het Sovjetrijk – nu 500 miljoen inwoners had gehad. „Denk daar maar eens over na”, aldus Poetin. Poetins derde man op de lijst, bekend corona-arts Denis Protsenko, is eveneens niet van plan zijn kiezersmandaat te respecteren. Ook acht van de 65 provinciegouverneurs en een onderminister uit de regering hebben wat beters te doen dan in de Doema te zitten.

De vaandelvlucht van deze 72 afgevaardigden is verklaarbaar omdat ze als persoon niet nodig zijn in de Doema. Louter hun naam op het stembiljet was even belangrijk. Hun kandidatuur had tot doel duidelijk te maken dat het regime geen alternatieven duldt. Ze waren nodig om de actiegroep Slim Stemmen te blokkeren. Slim Stemmen poogde de Poetin-kandidaten via een strategisch gerichte proteststem op districtsniveau een nederlaag te bezorgen. Bij raadsverkiezingen in Moskou in 2019 was deze campagne zo succesvol geweest dat Verenigd Rusland 14 van zijn 38 zetels in de Stadsdoema verloor. Dat nooit weer, dacht het Kremlin.

Aldus geschiedde, mede dankzij gerommel met pakweg 14 miljoen stemmen die, na manipulatie van de papieren en elektronische stembiljetten, aan Verenigd Rusland zijn toebedeeld, hoewel dat statistisch ongeloofwaardig is.

Het driedubbele kiezersbedrog illustreert de absolute monarchie die Rusland is geworden en de angst die er in het Kremlin toch nog heerst. In die absolute monarchie mogen geen politici rondlopen die op eigen houtje opereren, analyseerde de onafhankelijke journalist Sergej Parchomenko kort na het sluiten der stembussen. „De monarch zegt: willen jullie dit of dat, prima, maar wel eerst aan mij vragen. Willen jullie naar de Doema, ook goed, maar vraag het eerst aan mij.” In de Doema mogen dus alleen volksvertegenwoordigers zitten die een mandaat hebben van de vorst in het Kremlin en niet van een schaduwleider als Aleksej Navalny, aldus Parchomenko. Ziedaar de logica achter de meervoudige verkiezingsfraude in Rusland dit jaar.

Oost-Europa-expert Hubert Smeets werkt bij het kenniscentrum Raam op Rusland. Hij schrijft om de week met redacteur geopolitiek Michel Kerres over de kantelende wereldorde.