Feest van techniek

De finale van de Meltwater Champions Tour, die tot maandag duurt en vrijwel zeker door Magnus Carlsen zal worden gewonnen, wordt net als de andere toernooien uit de serie online gespeeld. Zeven spelers zitten thuis, maar Carlsen, Giri en Jan-Krzysztof Duda spelen vanuit een televisiestudio in Oslo, zo langzamerhand de tweede huiskamer van Carlsen. Je zag Carlsen en Duda tijdens hun onderlinge partijen tegenover elkaar zitten, niet met een houten bord tussen hen in, maar elk voor hun eigen scherm.

Ik voelde me teruggeworpen in de begintijd van het internetschaak. Ongeveer dertig jaar geleden zag ik Max Pam en Tim Krabbé samen aan een bureau zitten. Ze speelden tegen elkaar op de Internet Chess Club in Pittsburgh en ze hadden dolle pret als ze een zet klikten en wisten dat die via Londen en New York, of als het algoritme het wilde kon het ook Dubai, en Singapore zijn, naar de computers in Pittsburgh zou gaan en vandaar naar hun buurman aan het bureau, de hele reis in een fractie van een seconde.

De betovering van een nieuwe technologie. Zoals toen in 1929 de telefoonverbinding met Nederlands-Indië door koningin Emma werd geopend met de legendarische woorden ‘Hallo Bandoeng, hoort u mij?’ En dan het verlossende antwoord ‘Ja Kootwijk, luid en duidelijk.’

Er was vroeger een televisiereclame met de sleutelzin: ‘Ja, het San Marcoplein in Venetië heeft wel wat, maar kun je er je auto kwijt?’ Zoiets kun je ook zeggen over al die vrijwel identieke rapidtoernooien van Carlsen, die om veel geld gaan en waar de deelnemers contractueel verplicht lijken om heftige emoties te veinzen. Ja, die toernooien hebben wel wat, maar kun je er nadenken over de zetten?

Ik beleefde meer plezier aan het traditionele Sigemantoermooi in Malmö, een klassiek toernooi. Jorden van Foreest ging in een sterk veld hard van start en was een ronde voor het eind al toernooiwinnaar. Zoals dat dan gaat, in de laatste ronde verloor hij van de Engelsman Gawain Jones, maar dat maakte niet meer uit.

Jorden van Foreest - Nigel Short, Sigeman & Co Malmö 2021

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. d4 exd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pxc6 bxc6 6. e5 De7 7. De2 Pd5 8. c4 Pb6 9. Pc3 a5 10. f4 g6 Zwart moest met 10...La6 of 10...De6 de opmars van zijn d-pion voorbereiden. Zwarts zwakke velden op d6 en f6 gaan een grote rol spelen. 13. 0-0-0 Lh6 14. g3 0-0 15. h4 Tae8 16. Kb1 f6 17. h5 g5 Hierna is zwarts stelling troosteloos. Met 17...fxe5 18. hxg6 Lg7 kon hij nog proberen er iets van te maken. 18. Pe4 fxe5 19. fxg5 Lxg5 20. Dg4 h6 21. Td6 Zwart wordt ingesnoerd. 21...Kh8 22. Ld3 Lc8 23. Td1 Tg8 24. Pxg5 Dxg5 25. De4 Tg7 26. Tf1 Kg8 27. c5 b5 28. a4 La6 29. Tg6 Er was een snellere winst met 29. axb5 Lxb5 30. Lxb5 cxb5 31. c6 dxc6 32. Dxc6 waarna wits aanval doorslaat. 29...Txg6 30. hxg6 De7 31. Tf7 De6 32. Dh4 Zwarts stelling staat op instorten.

Zie diagram

32...b4 Zo kan zwart toch nog even op de been blijven. 33. Lc2 b3 34. Dxh6 bxc2+ 35. Kc1 Dxf7 Hij moet zijn dame geven om niet mat te gaan. 36. gxf7+ Kxf7 37. Dh5+ Kf8 38. Df5+ Kg7 39. Dxd7+ Kf8 40. Dxc6 Lc8 41. De4 Kg7 42. Kxc2 en het duurde nog 15 zetten voor Short opgaf.