De man die zorgde dat ESTEC in Noordwijk kwam

Boekrecensie Dirk van Delft schreef een biografie over de relatief onbekende astronoom Henk van de Hulst.

Hij stond aan de wieg van het Europese Ruimteagentschap ESA, zorgde ervoor dat ESTEC – het technische en administratieve hart van ESA – zich vestigde in Noordwijk en is een van de aanjagers van het Nederlandse radioastronomie onderzoek. Ook leverde Henk van de Hulst een belangrijke bijdrage aan de wetenschap op het gebied van lichtverstrooiing, ruimteonderzoek en radioastronomie. Hij kan met recht een van de belangrijkste figuren uit de Nederlandse astronomie genoemd worden. Toch is hij minder bekend dan bijvoorbeeld zijn leermeester Jan Hendrik Oort.

‘Dat hij minder bekendheid geniet dan Oort heeft te maken met versnippering’, schrijft Dirk van Delft in Reiziger in het wereldruim. Van de Hulst richtte zijn onderzoek niet op één onderwerp, maar was actief op verschillende vlakken. Hij had bovendien geen behoefte om in de schijnwerpers te staan. In de biografie schetst Van Delft een man die wist wat hij waard was, maar die nooit het hoogste woord voerde. „Hij wist dat hij slim was, hij wist dat hij respect genoot, maar hij stelde die wetenschap in dienst van iets groters dan hemzelf.”

Zijn jeugd, als zoon van kinderboekenschrijver W.G. van de Hulst, wordt kort en feitelijk beschreven. Meer aandacht gaat naar zijn onderzoek en bestuurlijke werk. Hoe hij als student voorspelde dat wolken waterstof in de Melkweg bepaalde radiostraling uitzenden en in 1958 de eerste president werd van COSPAR, het internationale comité over ruimteonderzoek.

Pas in de laatste paar hoofdstukken leer je Van de Hulst kennen als mens. Hij blijkt een zeiler en verdiepte zich, door zijn vrouw Wil, in (Tibetaanse) spiritualiteit. Al op het gymnasium toonde hij zich onconventioneel door als enige geen stropdas te dragen op de klassenfoto. Later, bij ESA- en NASA-bijeenkomsten, liep hij op sportschoenen of sandalen, met zijn lievelingstrui vol gaten en herkenbare oranje rugzakje.

Maar de met feiten, cijfers en anekdotes doorspekte biografie focust vooral op zijn werk en duikt daardoor flink in de astronomie. Daarmee is het boek geheel in de geest van Van de Hulst.