Formule 1 gaat voor het eerst naar Qatar

Autosport Qatar neemt eind november de plek over van Australië, waar vanwege corona opnieuw niet geracet kan worden. Op de F1-kalender is Qatar het volgende land in een reeks van autoritaire staten waar mensenrechten onder druk staan.
Formule 1-directeur Stefano Domenicale (rechts) donderdag bij de aankondiging van de overeenkomst met Qatar.
Formule 1-directeur Stefano Domenicale (rechts) donderdag bij de aankondiging van de overeenkomst met Qatar. Foto Ibraheem Al Omari/Reuters

Qatar organiseert eind dit jaar voor het eerst een Formule 1-race. De Grand Prix in de oliestaat zal op 21 november plaatsvinden, heeft de organisatie achter het racekampioenschap donderdag bekendgemaakt. Het gaat om een deal voor de lange termijn: in 2022 slaat Qatar een jaar over, maar het is de bedoeling dat het land vanaf 2023 minstens tien jaar op de Formule 1-kalender staat.

Locatie van de race in november wordt het Losail-circuit, in de woestijn even ten noorden van de Qatarese hoofdstad Doha. Daar worden sinds 2004 ook al motorraces op het hoogste niveau gehouden. Mogelijk wordt Losail een belangrijke plek in de titelstrijd tussen Max Verstappen en Lewis Hamilton: de Grand Prix van Qatar zal de op-twee-na-laatste zijn van het seizoen. Aangezien de twee rivalen het hele jaar al heel dicht bij elkaar staan in het puntenklassement, is de kans groot dat dit in Qatar nog steeds het geval zal zijn. Vanaf 2023 verhuist de race naar een nieuw, nog aan te leggen parcours.

Lees ook: De Formule 1 maakt voor geld controversiële keuzes

Op de F1-kalender is Qatar het volgende land in een reeks van min of meer autoritaire staten waar de mensenrechten onder druk staan. De vorige eigenaren van de raceklasse sloten overeenkomsten voor races in landen als Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten (Abu Dhabi), China en Rusland. Onder Liberty Media, het Amerikaanse bedrijf dat de sport nu bezit, komt daar dit jaar een Grand Prix in Saoedi-Arabië bij. Toen dat evenement vorig jaar werd aangekondigd, kwam er veel kritiek op van ngo’s als Human Rights Watch.

Volgens de mensenrechtenorganisaties gebruiken landen met een bedenkelijke reputatie prestigieuze sportevenementen als de Formule 1 om hun imago op te poetsen. Wat in elk geval meespeelt, is dat staten zonder democratische controle op de overheidsuitgaven veel makkelijker de grote bedragen op tafel kunnen leggen die nodig zijn om een Grand Prix binnen te halen. In westerse landen ligt overheidssteun voor zulke sportevenementen vaak veel gevoeliger. De F1-race in Zandvoort begin deze maand kwam bijvoorbeeld tot stand zonder subsidie. Wel stak de overheid enkele miljoenen in een verbeterde treinverbinding en een verbindingsweg, maar dat waren volgens toenmalig staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) investeringen die al op de rol stonden.

Doden bij aanleg WK-stadions

Qatar ligt geregeld onder vuur als het om mensenrechten gaat. De bevolking bestaat volgens de ngo Freedom House voor een klein deel uit welvarende Qatarese staatsburgers, maar verder wonen in het land circa 2 miljoen ongedocumenteerde arbeiders uit landen als India, Nepal en Bangladesh. Zij hebben nauwelijks rechten en werken vaak onder slechte, gevaarlijke omstandigheden. Bij de bouwwerkzaamheden voor het WK voetbal, dat Qatar eind volgend jaar organiseert, zijn bijna zevenduizend arbeidsmigranten om het leven gekomen. Qatar staat er ook slecht op wat betreft vrouwenrechten en vervolging van lhbti’ers.

Dit jaar neemt Qatar de plek in het F1-schema in van Australië, dat zijn race voor het tweede jaar op rij moest annuleren vanwege de coronacrisis. Volgens de Formule 1 wilde Qatar „graag behulpzaam zijn” bij het opvullen van de lege plek in de agenda, maar wil het land ook dat dat de Grand Prix „het uithangbord wordt voor Qatar in de periode na het WK voetbal van 2022”. De toevoeging van Qatar aan de kalender betekent dat het F1-seizoen eindigt met een drieluik in het Midden-Oosten: eerst Qatar, twee weken later gevold door Saoedi-Arabië en weer een week later door Abu Dhabi.