47.000 aanvragen: compensatie Toeslagenaffaire kan jaren duren

Toeslagen Het kabinet is vermoedelijk nog jaren bezig om de slachtoffers van de Toeslagenaffaire te compenseren. Het aantal aanvragen is deze zomer opgelopen tot 47.000.

Demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financien zei donderdag dat het afhandelen van de toeslagenaffaire nog jaren kan duren.
Demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financien zei donderdag dat het afhandelen van de toeslagenaffaire nog jaren kan duren. Foto SEM VAN DER WAL/ANP

Er waren al veel gedupeerden in de Toeslagenaffaire, maar het blijken er steeds meer. Zoveel dat het kabinet vermoedelijk nog jaren bezig is voordat alle slachtoffers volledig terugbetaald en gecompenseerd zijn.

Uit een nieuwe update voor de Tweede Kamer blijkt dat nu 47.000 aanvragen voor compensatie zijn gedaan door ouders die zeggen dat ze in de problemen kwamen doordat ze hun kinderopvangtoeslag onterecht moesten terugbetalen.

Een jaar terug waren dat er nog 8.100 en royale schattingen gingen uit van 20.000 getroffenen. Eind 2020 beloofde staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen, D66) elke gedupeerde 30.000 euro uit te keren als ze aan enkele basale criteria voldoen. Dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. De voorbije zomer kwamen zo’n duizend aanvragen per week binnen.

Een ander obstakel is dat niet álle verzoeken worden ingewilligd: volgens de staatssecretaris gaat het soms om mensen die met andere toeslagenproblemen te maken hebben.

En er zijn gedupeerden die veel méér dan 30.000 euro schade leden. Ook blijkt de afhandeling een arbeidsintensieve opgave. Het is moeilijk om extra mensen te vinden en een dossier afronden duurt langer dan gedacht.

Rapport over memo

Van Huffelen besteedde dinsdag ook aandacht aan een rapport van accountantskantoor PwC dat dezelfde dag verscheen. Dat onderzoeksrapport, in opdracht van het ministerie, moest ophelderen hoe een belangrijk memo in de Toeslagenaffaire – waarin al in 2017 voor de buitensporige gevolgen van de fraudejacht was gewaarschuwd en op compensatie was aangedrongen – zoek was geraakt. Het werd zelfs nooit gearchiveerd.

Volgens het rapport was het memo niet „gegoten in de standaardvorm” en belandde het mogelijk daarom niet in de archieven, al is er geen „duidelijke verklaring”. Kritische Kamerleden opperden eerder dat het memo vanwege zijn gevoeligheid was verdoezeld, maar daarvoor ziet Van Huffelen geen bewijs, zei ze dinsdag.

Eén hoge ambtenaar van het management Toeslagen weigerde aan het onderzoek mee te werken, melden de onderzoekers, die schrijven dat relevante informatie daardoor mogelijk, „niet naar boven is gekomen”.

Ook staatssecretaris Menno Snel (D66), de voorganger van Van Huffelen die in december 2019 opstapte vanwege de Toeslagenaffaire, wilde deels niet meewerken: hij weigerde zijn telefoon af te staan voor het onderzoek.