Volgens cijfers van het ministerie van Volkshuisvesting bivakkeren 65.000 van de ongeveer 600.000 daklozen die de VS tellen in Los Angeles.

Foto Teun Voeten

Op Skid Row kost de meth maar een paar dollar

Drugsverslaafden Nergens is de daklozencrisis in de Verenigde Staten zo zichtbaar als op Skid Row in Los Angeles, waar duizenden verslaafden en psychiatrische patiënten in tentjes op straat bivakkeren.

De geur van urine en wiet hangt in de lucht. Skid Row, een wijk in Los Angeles, is een gigantisch tentenkamp van zestig stadsblokken waar naar schatting achtduizend daklozen een onderkomen hebben gevonden. Een paar straten verderop ligt Broadway met zijn statige theaters waar in de gloriedagen van Hollywood feestelijke premières plaatsvonden. Hier zitten daklozen apathisch voor zich uit te staren, onder invloed van de vele drugs die hier volop verkrijgbaar zijn. Wiet, de lichtste daarvan, is sinds kort legaal in de staat Californië.

Los Angeles is het epicentrum van de daklozencrisis die de Verenigde Staten teistert. Door migratie, stijgende woonlasten en de coronacrisis zijn er in geen tien jaar zo veel daklozen geweest. Volgens cijfers van het ministerie van Volkshuisvesting zijn er nu zo’n 600.000 in de VS; 65.000 van hen bivakkeren in Los Angeles. Overal in de stad zie je tentjes, bij de op- en afritten van de snelwegen, onder vrijwel elk viaduct, in het sjieke Echo Park en aan de toeristenstranden van Venice Beach.

Op Skid Row scharrelen duizenden verschoppelingen rond tegen een decor van wolkenkrabbers van het Banking District. De ergste gevallen zijn zwaar gestoorde psychiatrische patiënten die naakt over straat kruipen, hun behoefte doen waar het maar uitkomt en tegen de lucht schreeuwen terwijl ze woeste gebaren maken met hun vuisten. Andere daklozen liggen verkrampt op de stoep in de brandende zon te slapen.

Lees ook In een stad vol daklozen hangt de zweetlucht als mist in de straat

Favoriete drug

Vroeger was crack de favoriete drug, die met een straatprijs van 3 dollar per portie in het bereik lag van iedereen. Nu is het crystal meth. „Het is Chris tegen Crack, and Chris is winning”, zegt Holly, een Skid Row-bewoner. De high van crack duurt vijftien minuten, met een portie crystal meth ben je een halve dag onder de pannen – dat is een gunstige prijs-kwaliteitverhouding, vindt Holly. „Van crack ben je drie dagen in de ban. Meth laat je nooit meer los.”

Scotty, een zware gebruiker, laat zien hoe gemakkelijk het is om een nickel te scoren, straattaal voor een portie van 5 dollar. Hij roept een naam bij een tentje en schuift vijf dollarbiljetten door een gat in de voorluifel. Dan komt een man tevoorschijn die op een stoeltje wat witte korrels achterlaat, ineengefrommeld in een stukje plasticfolie. De hele transactie duurt nog geen minuut.

Scotty injecteert voor 30 dollar per dag aan meth. Dat heet slamming, omdat het effect zo overweldigend krachtig is. Scotty haalt elke ochtend om half negen schone spuiten op Fifth Street. De naam needle exchange suggereert dat je daar een vuile spuit kunt omruilen voor een schone, maar het werkt anders. De vrijwilliger achter de balie kent Scotty bij naam en geeft hem een bruine papieren zak. Scotty zoekt een rustig plekje voor zijn shot. Veel andere verslaafden spuiten en roken gewoon op de stoep vóór de spuitenruil.

In de zak zitten veertig spuiten, ontsmettingsalcohol, en bandjes om zijn arm af te binden. Scotty gebruikt vijf, zes spuiten per dag, de rest verkoopt hij door voor één dollar per stuk, waarmee hij zijn eigen gebruik financiert. Ook krijgt hij van organisaties en vrijwilligers die in de buurt werken veel gratis flesjes water. Die verkoopt hij, drie voor een dollar, aan louche winkeltjes die ze voor een dollar per stuk doorverkopen.

Nancy rookt meth, terwijl Rodney - ooit professioneel muzikant - het nummer Hotel California speelt op een afgedankte piano. Foto Teun Voeten

Sommige daklozen liggen verkrampt op de stoep in de brandende zon te slapen Foto Teun Voeten

Bloedige korsten

Scotty spoelde drie jaar geleden op Skid Row aan. Vroeger moet hij een boom van een kerel zijn geweest. Nu heeft hij littekens op zijn armen van het spuiten en is vel over been. Hij heeft bloedige korsten op zijn hoofd, verwondingen opgelopen bij gevechten of valpartijen, en constant jeuk door ingebeelde beestjes onder zijn huid.

In 2003 was Skid Row aanmerkelijk kleiner, de helft van nu. De roesmiddelen waren alcohol en crack. De meeste daklozen gebruikten niet openlijk op straat. Een dakloze alcoholist dronk discreet zijn enorme fles bier uit een papieren zak.

Nu rookt iedereen ongegeneerd in het openbaar crystal meth uit glazen pijpjes met een bolletje aan het einde.

In 2020 werd proposition 47 aangenomen in het progressieve Californië. Winkeldiefstal van goederen tot een waarde van 950 dollar was niet langer een misdaad, maar een overtreding, en gebruik en bezit van hard drugs werd uit het wetboek van strafrecht gehaald. Vroeger kon de politie iemand arresteren wegens het roken van crack, nu negeert ze publieke drugsconsumptie.

„Dit is een Disneyland voor verslaafden”, zegt Pastor Blue, een voormalig dealer, pitbullfokker en zelfverklaard dominee uit Atlanta, die spreekuur houdt onder een luifel op Crocker Street. Hij geeft advies en is dagelijks met de bezem in de weer om opgehoopt vuil van zijn territorium te verwijderen. Blue is hier na een verblijf in de gevangenis neergestreken. De overgrote meerderheid van de bewoners van Skid Row heeft een gevangenisverleden: een oudere man draagt nog zijn bruine hemd van de LA County Jail.

„De mensen zijn gewoon pratende honden”, zegt Vemo, een zwarte veteraan die tegenover Pastor Blue tijdelijk in een opvanghuis zit en vanuit zijn gigantische pick-uptruck het leven op Skid Row aanschouwt. „Als ze moeten schijten, laten ze gewoon midden op straat de broek zakken.” Hij laat zich sarcastisch uit over de hulpverleners die elk weekend naar Skid Row afzakken om eten en flesjes water uit te delen en hun goede daden vastleggen door elkaar te fotograferen „Liberal Jesus junkies”, zegt hij. „Kleine blanke meisjes die zichzelf fantastisch vinden omdat ze flesjes water uitdelen aan zwarte paupers.”

Vroeger was crack hier de favoriete drug, die met een straatprijs van 3 dollar per portie in het bereik lag van iedereen. Nu is het crystal meth. Foto Teun Voeten

Op Skid Row, in het centrum van Los Angeles, bivakkeren duizenden daklozen in tentjes op straat. Foto Teun Voeten

Granieten aanrecht

Andy Bales leidt de United Rescue Mission, een van de grootste en oudste shelters op Skid Row. In de hoogtijdagen konden er wel duizend mensen terecht. Door de coronacrisis is de capaciteit teruggebracht tot een derde. Bales zit in een rolstoel. Zijn eerste been verloor hij door een stafylokokkeninfectie die hij opliep op de smerige straten van Skid Row. Het andere been raakte daarna zo overbelast dat het ook geamputeerd moest worden.

Bales is een fel criticus van het beleid van het stadsbestuur. Dat heeft besloten wooneenheden te bouwen waar daklozen met een soort huursubsidie kunnen wonen. Uiteindelijk zijn er van de 10.000 appartementen die gebouwd zouden worden, afgelopen jaar maar 800 opgeleverd. Kostprijs: een half miljoen dollar per stuk. „Alles wat geen granieten aanrecht heeft, is onacceptabel voor de stad”, zegt Bales. „Ingrijpen in drank- en drugsmisbruik vinden liberale politici ongeoorloofde inmenging in de privésfeer. Shelters vinden ze mensonwaardig. Nee, ze zijn niet ideaal, maar we praten hier over een enorme nationale humanitaire ramp. Waar slaat het op onbetaalbare appartementen neer te zetten die er in de praktijk niet eens komen?”

In april gebood de federale regering dat de stad Skid Row tegen oktober moet ontruimen en voor vervangende huisvesting moet zorgen, maar het stadsbestuur is tegen die deadline in beroep gegaan. Voor Skid Row is het erop of eronder.

Teun Voeten is oorlogsfotograaf en cultureel antropoloog. Hij werkt aan een boek over wereldwijde opkomst van crystal meth dat in 2022 verschijnt. Deze reportage kwam tot stand met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Sommige verslaafden roken de meth niet, maar injecteren die - ook wel slamming genoemd. Foto Teun Voeten

Een portie van een paar korrels meth - een nickel - kost vijf dollar. Foto Teun Voeten

Gebruik van harddrugs is vorig jaar in Californië uit het wetboek van strafrecht gehaald. Foto Teun Voeten

Hulpverleners delen op Skid Row eten en flesjes water uit. Foto Teun Voeten

Nu drugsgebruikers ongemoeid worden gelaten, roken verslaafden in het openbaar crystal meth. Foto Teun Voeten

Los Angeles is het epicentrum van de daklozencrisis die de Verenigde Staten teistert. Foto Teun Voeten

Op Skid Row scharrelen duizenden verschoppelingen rond. Foto Teun Voeten

In april gebood de federale regering dat de stad Skid Row tegen oktober moet ontruimen en voor vervangende huisvesting moet zorgen, maar het stadsbestuur is tegen die deadline in beroep gegaan. Foto Teun Voeten

Volgens cijfers van het ministerie van Volkshuisvesting bivakkeren 65.000 van de ongeveer 600.000 daklozen die de VS tellen in Los Angeles. Foto Teun Voeten