Opinie

Gezellig op de foto – maar is het echt zo gezellig in de Golf?

Het lijkt weer koek en ei in de Golf na de verzoening met Qatar. Maar nu is er ongenoegen tussen Saoedi-Arabië en de Emiraten, ziet .

Dwars

Leuke foto hierboven, vindt u niet? En zo interessant! Het zijn van links naar rechts emir Tamim bin Hamad al-Thani van Qatar, de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman bin Abdulaziz al-Saud en de Emiraatse veiligheidsadviseur Tahnoon bin Zayed al-Nahyan. Zo zien u en ik hen niet vaak: in korte broek en met korte mouwtjes. Van iemand als MbS, die het zich kan veroorloven een jacht aan te schaffen voor een half miljard dollar plus voor gezellig aan boord een misschien niet echte Leonardo da Vinci voor evenveel, had ik een minder kreukelig bloesje verwacht. Tamims zwembroek kon ik opgoogelen: in de aanbieding, twee voor 85 euro.

De foto van de „broederlijke bijeenkomst” op 17 september in het Saoedische futuristische prestigeoord-in-aanbouw Neom werd rondgetwitterd door het bureau van de Saoedische kroonprins en heeft dus een bedoeling. Die is duidelijk: kijk eens hoe goed wij weer met elkaar zijn! Wel jammer dat de grijnzen wat verkrampt zijn en de Emiraatse sterke man Mohammed bin Zayed ontbreekt. Thanoon is MbZ’s broer maar niet van het niveau van de andere twee, en dat telt. Wat natuurlijk de vraag oproept of de Arabische Golf echt weer zo goed met elkaar is.

Even terug in de tijd: in juni 2017 werd het op schieten na oorlog in de Golf, toen Saoedi-Arabië, de Emiraten, Bahrein en Egypte een totale blokkade van broederlijk Qatar afkondigden wegens, heel kort samengevat, steun voor terrorisme en Iran. Qatar was in Emiraatse woorden alleen geïnteresseerd in „verwoesting, opruiing, extremisme en terrorisme”. Er waren vervolgens geruchten over pogingen tot een staatsgreep tegen Tamim, en de Saoediërs suggereerden dat ze van schiereiland Qatar wel eens een eiland konden maken. Maar afgelopen januari heeft u op deze plaats ook kunnen lezen dat het conflict was bijgelegd. Met Tamim als overwinnaar, want die had aan nul van de dertien voorwaarden voldaan die het ‘antiterreurkwartet’ aan verzoening had verbonden.

De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman (midden) met de emir van Qatar en de veiligheidsadviseur van de Emiraten in de stad Neom. Foto Bandar al-Jaloud / AFP

Waarom dan toch verzoenen? Qatar is te rijk (enorme gasvelden, investeringen in het Westen, denk aan Paris Saint-Germain en Messi) om zomaar op de knieën te krijgen; en de minderende belangstelling van de Amerikaanse beschermheer voor het Midden-Oosten dwingt de Golfstaten hun knopen te tellen. Vandaar ook de Golfse toenadering tot Rusland en China, en, nogal pikant, tot zowel Israël (de Emiraatse en Bahreinse normalisering van relaties) als Iran (blijft een machtige buur waarmee je beter geen slaande ruzie krijgt).

Maar nou gaat het met de Saoedisch-Emiraatse relaties weer niet zo geweldig. In februari kondigde de Saoedische regering aan dat haar instituties, agentschappen en fondsen per 1 januari 2024 alléén nog contracten zullen sluiten met internationale ondernemingen die hun regionale hoofdkwartier in het koninkrijk hebben gevestigd. Die zitten nu voornamelijk bij de buren, in de huidige zakenhoofdstad Dubai. Onder andere voedingsmiddelen- en drankenbedrijf PepsiCo zou al hebben besloten de overstap te maken. Deze maand zijn Saoedische mediabedrijven begonnen uit Dubai te verhuizen naar Riad.

Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat Riad Dubai vervangt als zakencentrum. Dat is onderdeel van Vision 2030, het verreikende plan van de Saoedische kroonprins om de olie-economie op te doeken en in de particuliere sector werk te creëren voor de Saoedische jeugd. Ik kan me voorstellen dat ze in de Emiraten hierover niet te spreken zijn. Zou daarom MbZ ontbreken op de foto?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.