Rwandese ‘architect’ van de genocide in 1994 overleden in gevangenis

Oorlogsmisdaden Théoneste Bagosora zette volgens het Rwanda-tribunaal het leger en milities aan tot de massamoorden op honderdduizenden Tutsi’s en anderen in 1994.
Oud-kolonel Bagosora tijdens een zitting van het Rwanda-tribunaal in 2008.
Oud-kolonel Bagosora tijdens een zitting van het Rwanda-tribunaal in 2008. Foto Reuters/ICTR

Théoneste Bagosora, de oud-kolonel die wordt gezien als het brein achter de Rwandese genocide in 1994, is zaterdag op 80-jarige leeftijd overleden. Internationale persbureaus melden dat op basis van verklaringen van autoriteiten in Mali, het land waar hij de gevangenisstraf uitzat die hem door het Rwanda-tribunaal (ICTR) was opgelegd.

Bagosora had in 1994 een belangrijke functie bij het ministerie van Defensie van Rwanda. Nadat in april van dat jaar president Juvénal Habyarimana omkwam toen zijn vliegtuig werd neergeschoten, zou de kolonel de leiding hebben overgenomen over het Rwandese leger en Hutu-milities. Die zette hij daarna aan tot de massamoorden op naar schatting 800.000 Tutsi’s en anderen, in zo’n honderd dagen tijd. De commandant van VN-vredeshandhavers in Rwanda, Roméo Dallaire, omschreef Bagaosora als de „spil” en de „architect” van de volkerenmoord.

De militair wist direct na de genocide het land te ontvluchten, maar werd twee jaar later opgepakt in Kameroen. Aanklagers van het ICTR bevonden hem in 2008 schuldig aan misdaden tegen de menselijkheid, genocide en oorlogsmisdaden. Aanvankelijk werd Bagosora tot levenslang veroordeeld, maar die straf werd bijgesteld naar 35 jaar.

Een bron vertelt aan persbureau Reuters dat Bagosora al een tijd ziek was in de cel in de Malinese hoofdstad Bamako, en in een kliniek werd behandeld aan hartproblemen. Volgens de BBC werd eerder dit jaar zijn verzoek voor vervroegde vrijlating geweigerd; hij moest ook de laatste negen jaar uitzitten.

Lees ook: in 2019 schreef correspondent Koert Lindijer een terugblik op de genocide in Rwanda, toen 25 jaar geleden