Remisedood

Een eeuw geleden, rond 1920, werd er door de wereldkampioenen Emanuel Lasker en José Raúl Capablanca gesproken en geschreven over de dreigende remisedood van het schaken. Ze vreesden dat de topspelers het spel zó goed begrepen dat ze niet meer verslagen konden worden als ze voorzichtig waren. Ze vergisten zich.

Zoals Robert Fischer later zijn Fischerandom bedacht om de openingstheorie te omzeilen, bedacht Capablanca een schaakvariant op een bord van 10x10 velden met twee extra stukken, de maarschalk en de kanselier, om het remisespook minder kans te geven.

In 1927 verloor Capablanca zijn WK-match tegen Alexander Aljechin. Toen de onoverwinnelijke Capablanca toch verloren had, werd er over de remisedood weinig meer gesproken.

De Russisch-Amerikaanse grootmeester Grigory Serper, die op chess.com altijd interessante artikelen plaatst, schreef laatst dat er nu net zo’n crisis lijkt te zijn als rond 1920. Hij liet vijf vrijwel identieke partijen zien tussen Magnus Carlsen en Wesley So waarin ze vanaf het begin pijlsnel naar remise koersten. Hij had het ook kunnen hebben over de Bongcloud opening, die een tijdlang bij Magnus en zijn vrienden populair was.

Een bong is een soort waterpijp om cannabisproducten te roken en de cloud is de walm die dan opstijgt. De Bongcloud opening gaat zo: 1. e4 e5 2. Ke2 Ke7 3. Ke1 Ke8 en na een paar herhalingen remise.

Je kunt natuurlijk zeggen dat zulke abjecte remises niet liggen aan het schaakspel, maar aan de luie spelers, maar aan de andere kant wordt er door de topspelers vaak geklaagd dat het door de computergesteunde openingsvoorbereiding voor witspelers erg moeilijk is geworden om een voordeeltje te bereiken waarmee iets te doen valt.

Serper stelt zijn hoop op Jan Nepomniatsjtsji, een wildere speler dan de technicus Carlsen. Als hij Carlsen in hun WK-match in november en december in Dubai zou verslaan, is hij de nieuwe Aljechin.

Norway Chess, waarover ik twee weken geleden schreef, werd door Carlsen gewonnen. De Iraniër Alireza Firouzja, die dit jaar Frans staatsburger werd, werd tweede en daardoor negende op de wereldranglijst. Als je de flonkerende partijen van deze 18-jarige jongen ziet, lijkt het remisespook een hersenschim.

Alireza Firouzja - Richard Rapport, Norway Chess 2021

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 Pf6 4. Pc3 Pd4 5. e5 Pxb5 6. Pxb5 Pd5 7. 0-0 a6 8. c4 Pb4 9. Pc3 d6 10. d4 Een inspiratie van het moment, zei Firouzja na afloop. Wit geeft een kwaliteit en vertrouwt op zijn ontwikkelingsvoorsprong. 10...cxd4 11. Dxd4 Pc2 12. De4 Pxa1 13. Lf4 Le6 14. Txa1 Tc8 15. Pd5 dxe5 16. Pxe5 f6 Ook Rapport is geen bangebroek, anders had hij met 16...Txc4 17. Dxc4 Dxd5 materiaal teruggegeven, met ongeveer gelijk spel. 17. Pf3 Lxd5 Een concessie. Misschien was 17...Kf7 beter. 18. cxd5 Tc5 19. d6 Dd7 Na 19...e5 komt 20. b4 Tc6 (of 20...Tb5 21. a4) 21. Pxe5 fxe5 22. Dxe5+ en wits aanval beslist. 20. b4 Tc6 21. Te1 Kf7 Volgens de computer kon zwart met 21...e5 22. Lxe5 Kd8 stand houden, maar de mens huivert. 22. Pd4 e5 23. Dd5+ Kg6

Zie diagram

24. Lxe5 Txd6 Na 24...fxe5 komt 25. Pf3 en zwarts stelling stort in. 25. Lxd6 Lxd6 26. De4+ Kf7 27. Dd5+ Kg6 28. g3 Zwart is verloren. 28...h6 29. Td1 Te8 30. Pf3 Te6 31. Ph4+ Kh7 32. Dd3+ Nog even opletten. Na meteen 32. Pf5 is het na 32...Te5 remise. Nu gaf zwart op.