Pieter Zwart (28) is sinds 2018 lid van de hoofdredactie van Voetbal International.

Foto Annabel Oosteweeghel

Interview

‘En dan zit je als 25-jarige ineens in een hoofdredactie. Ik wist helemaal niks’

Pieter Zwart (28) Met 25 jaar belandde Pieter Zwart in de hoofdredactie van het oudste voetbalblad van Nederland.

Het zou Johan Cruijff zelf zijn geweest die vertrekkend Voetbal International-hoofdredacteur Johan Derksen attendeerde op een jonge blogger met kijk op het spelletje. Zo kwam Pieter Zwart als 20-jarige terecht op de webredactie van VI. Op zijn 25ste werd hij benoemd tot lid van de driekoppige hoofdredactie van het oudste voetbalblad van Nederland.

„Ja, er zijn mensen die hier al werkten toen ik nog niet geboren was”, zegt hij lachend. Pieter Zwart spreekt druk gebarend en hoeft niet lang over zijn woorden na te denken. Als jongste hoofdredacteur ooit zette hij het online-abonnement VI Pro op, waarmee het blad uit de dieprode cijfers klom en nu weer een groeiend abonneebestand heeft. Zwart (1992) vormt de hoofdredactie samen met Peter Wekking (1967) en Freek Jansen (1983). „We zijn van drie generaties met drie verschillende karakters, waardoor we elkaar goed kunnen aanvullen. Dat gaat organisch.”

Al op jonge leeftijd werd Zwart op sociale media bekend als een van de auteurs van voetbalblog Catenaccio, dat hij op zijn vijftiende met twee vrienden begon. Op Twitter haalden de tieners brutaal uitspraken onderuit van voetbalanalisten als Youri Mulder, gesteund door data uit de wedstrijden. Het blog werd een succes. De vaak technische wedstrijdanalyses bereikten via Blendle een groeiend publiek, terwijl het grotere VI met zijn onlinemodel bleef steken.

„Ik werkte naast Catenaccio als weekendredacteur bij VI, en vond dat dat veel beter kon. Op verzoek van de hoofdredactie schreef ik een plan, dat later als basis diende voor het online-abonnementsmodel VI Pro. Toen in 2018 het hoofdredactielid vertrok dat ‘het internet deed’, was het ook weer niet zo onlogisch dat ze bij mij uitkwamen.”

Naïef optimisme

En dan zit je als 25-jarige ineens in een hoofdredactie, waar je geacht wordt leiding te geven aan een redactie met ervaren journalisten. „Ik wist natuurlijk helemaal niks, en had een soort naïef optimisme waarmee ik dacht het allemaal wel te gaan redden. Bij de eerste gesprekken heb ik als belangrijke voorwaarde gesteld dat ik eens per twee maanden een coach kreeg, waarmee ik mijn voortgang besprak. Een belangrijke les: als je je eigen planning niet bepaalt, doen anderen dat voor je. Als ik op de redactie werk, begin ik de dag met een lege agenda. Door alle vragen die je van alle kanten krijgt, loopt de dag vanzelf vol.

„Wat verder enorm hielp, is de regelmaat van die gesprekken. Het dwingt je elke twee maanden tot nadenken: gaan we nog wel in de juiste richting, heb ik de afgelopen twee maanden gedaan wat ik wilde doen?”

Ik had een soort naïef optimisme waarmee ik dacht het allemaal wel te gaan redden

Gezagsproblemen zijn er volgens Zwart bij VI niet; de drie hoofdredacteuren werken aan dezelfde bureaus als de andere redactieleden. „Dit is een voetbalbedrijf, het werkt hier een beetje zoals in een kleedkamer. De grootste valkuil is dat je gaat acteren, daar prikken mensen zo doorheen. We hebben hier ook hoofdredacteuren gehad die meteen na hun benoeming in een jasje op de redactie verschenen en in een eigen kantoor gingen zitten. ‘Zo, die is ook in zichzelf gaan geloven’, klonk het dan.”

Grote lijnen bewaken

Zwart kreeg in het begin van zijn hoofdredacteurschap te maken met een chaotische overname van het blad. Ook moest VI improviseren toen het voetbal in het begin van de coronacrisis volledig werd stilgelegd. Op zulke momenten kan onzekerheid toeslaan. „We leefden toen echt van dag tot dag. Je twijfelt dan: waar gaan we over schrijven als er geen bal meer rolt? Ik voel me enorm verantwoordelijk, dit is een bedrijf met een gigantische historie. Vroeger als jongetje las ik het al.”

Door de grote hoeveelheid stukken, video’s en podcasts die VI maakt, stuurt de hoofdredactie het dagelijkse productieproces niet tot in detail aan.

„In het verleden had je wel hoofdredacteuren die als een soort Keizer Nero beschikten.” Zwart steekt zijn duim omhoog en draait die omlaag. „Die vertelden aan het begin van de week wat je moest maken, en aan het einde van de week hoorde je of dat goed of slecht was geweest. Zo werken wij niet. Wij zetten meer de grote lijnen uit en helpen mensen vanuit onze expertise. Daarbij helpt het als je ze op onderwerpen zet waarvan zij meer verstand hebben dan ik.”

Als voorbeeld noemt Zwart het Instagram-kanaal van VI. „Dan zie ik van die gifjes [bewegende plaatjes] en denk ik: moet dat nou zo? Maar ja, dat is nou eenmaal wat werkt bij die doelgroep.”

Geregeld krijgt Zwart nog de vraag of hij een staffunctie in het profvoetbal voor zich ziet. Hij heeft er altijd voor bedankt. „Mijn ambitie ligt nu bij het verder ontwikkelen van VI Pro, totdat VI zich van die inkomsten kan onderhouden. En daarvoor jonge mensen aannemen die dat kunnen oppakken als deze hoofdredactie opstapt. Ooit moet iemand tegen mij zeggen: ‘Hé, ouwe lul, moet jij niet een keertje wegwezen?’ ”