President Tunesië zet alleenheerschappij voort, geen rol voor parlement

Tunesië President Saied is niet van plan de macht te delen met het parlement. Per decreet regeert hij door. De bevolking mag zich hooguit nog in een referendum uitspreken.

Militairen bewaken de toegang tot het parlement in Tunis op 25 juli, de dag van de machtsgreep van president Saied.
Militairen bewaken de toegang tot het parlement in Tunis op 25 juli, de dag van de machtsgreep van president Saied. Foto EPA

De Tunesische president Kais Saied, die eind juli de volksvertegenwoordiging op non-actief stelde en premier Hichem Mechichi ontsloeg, is voorlopig niet van plan de parlementaire democratie in zijn land te herstellen. Woensdagavond maakte hij bekend dat hij zijn alleenheerschappij zal voortzetten door per decreet verder te regeren, in afwachting van aanpassingen in de Tunesische grondwet. In juli had hij in het midden gelaten of de schorsing van het parlement na enkele weken zou worden opgeheven.

Die grondwetswijzigingen zullen buiten het parlement om worden doorgevoerd. De parlementariërs, die sinds 25 juli niet meer in vergadering bijeen zijn geweest en hun immuniteit al hadden verloren, hoeven tot nader order zelfs niet eens meer op salaris te rekenen, liet Saied weten. Wetgeving zal voortaan per decreet geschieden. Op den duur wil de president naar eigen zeggen zijn hervormingen per referendum aan de bevolking voorleggen.

Lees ook: Politiek buitenbeentje Saied zet toekomst van Tunesië op het spel

Saied, een voormalig hoogleraar constitutioneel recht, stelde in juli dat zijn ingreep in overeenstemming was met de grondwet uit 2014. Het staatshoofd had daartoe in geval van een noodtoestand de bevoegdheid, betoogde hij. Zijn tegenstanders, voorop Ennahda - de grootste partij in het parlement – beschuldigen Saied echter van een coup. De president greep in juli ook de controle over de Tunesische justitie.

Diep teleurgesteld

De president weet echter dat hij nog altijd op de steun van veel armere Tunesiërs kan rekenen, die diep teleurgesteld zijn dat de parlementaire democratie hun land de afgelopen tien jaar niet meer welvaart heeft gebracht. Zij geven de schuld hiervan vooral aan parlementariërs en hopen op meer daadkracht van Saied, die in 2019 als onafhankelijke kandidaat met een ruime meerderheid tot president werd verkozen.

De politieke omwenteling in Tunesië van begin 2011, die een einde maakte aan decennia van autoritair bestuur, vormde het begin van de zogenoemde Arabische Lente. Ook in andere Arabische landen leidde die tot massale protestbewegingen. Tunesië gold tot afgelopen zomer als het enige land waar de democratie had beklijfd.

Met zijn woensdag aangekondigde maatregelen gaat Saied nog een stapje verder dan in juli. Mouna Kraiem, een hoogleraar rechten, verklaarde donderdag tegen persbureau AP dat die neerkomen op „de vestiging van een dictatuur in de volledige betekenis van het woord”.

Ennahda-leider Rached Ghannouchi noemde de aangekondigde veranderingen onaanvaardbaar en ook andere partijen verklaarde zich er fel tegen.

Lees ook: Tunesische revolutiewijk kijkt met wantrouwen naar machtsgreep