Opinie

Formule 1 is niet meer van deze tijd

Klimaat Individuele vrijheid stopt waar die het gezamenlijk belang aantast en onze toekomst bedreigt. Schaf de autosport af, schrijft .
Formule 1-wagens in de regen op het circuit van Spa-Francorchamps
Formule 1-wagens in de regen op het circuit van Spa-Francorchamps Foto John Thys/AFP

Hoe kan het dat hordes toeschouwers zo opgewonden raken van het oorverdovende lawaai van scheurende, bont volgeplakte reclamebolides met een neus als van een hamerhaai? Wapentuig, maar dan zonder de geruisloze aerodynamica, schone kracht en elegantie van dit unieke dier. Motoren, die urenlang verwoed rondjes rijden in een soort geasfalteerd skatepark met stootdempers, opgeluisterd met toeters en bellen, pitspoezen en oversized fallische spuitflessen voor de winnaars.

De race in Spa Francorchamps, die eind augustus dankzij stortregens slechts enkele rondjes duurde, moest koste wat kost doorgaan terwijl Wallonië net vele mensen, huizen, scholen en bedrijven door de ongeziene regenval had verloren. Vanuit Spa verplaatste de hele karavaan zich in vrachtwagens naar Zandvoort. Voor andere koersen, zoals de Grand Prix van Rusland komend weekend, vliegt het geheel vrolijk de aarde rond. De ecologische voetafdruk, de lawaai- en luchtvervuiling als ook water- en bodemvervuiling (onder andere door de plasticdeeltjes van de banden) van dit fossiele circus kent geen grenzen en wordt ook niet begrensd. En grenzeloosheid, zo weten we uit de psychologie, kan tot grootheidswaan leiden: de mens draait rondjes om zijn eigen ego-as tot hij crasht.

De door milieuorganisaties verloren rechtszaken tegen het circuit van Zandvoort tonen dat alles voor de economie moet wijken. Rechters durven de immense klimaaturgentie nog steeds geen voorrang te geven. Of het ontbreekt ze aan de noodzakelijke ecologische inzichten om een juiste inschatting van de schade te kunnen maken. Terwijl eerdere vonnissen de Nederlandse regering in de Urgenda-klimaatzaak al gedwongen hadden hogere klimaatambities te tonen en recent ook Shell veroordeeld werd wat tandjes bij te steken staat de Formule 1 daar kennelijk helemaal los van.

Struisvogeltactiek

Hoeveel wake-up calls hebben we nog nodig na alle drama’s dit jaar van verwoestende bosbranden en dito overstromingen? Behalve menselijke slachtoffers en duizenden dode dieren leiden die ook tot vernietigde habitats en infrastructuren. En tot gestegen CO2-uitstoot en voor de komende decennia verwoeste vruchtbare bodems, waardoor ook voedselvoorzieningen in gevaar komen. De struisvogeltactiek gaat niet meer op; het kan niet zo zijn dat mensen die in de ontkenning zitten levens van anderen op het spel zetten.

De individuele vrijheid-blijheid stopt immers daar waar die het gemeenschappelijk belang aantast en onze toekomst bedreigt. Rechters, overheid en politiek zijn er om wetten te maken en te handhaven en maatregelen te nemen die veilig, gezond en rechtvaardig samenleven binnen de planetaire grenzen voor iedereen mogelijk maken. Niet met alcohol op in de auto stappen is ook bedoeld om elkaar te beschermen.

Lees ook: Verstappen en fans zijn niet de enige winnaars in Zandvoort

De ongeziene klimaatcrisis vraagt om nú beslissingen voor de toekomst te nemen. Het is veelzeggend dat nu ook meer dan tweehonderd internationale medische wetenschappelijke tijdschriften aan de bel trekken over de directe gezondheidsbedreigingen (lees: onze dood) als we de wereldwijde temperatuur niet onder de 1,5 graad Celsius houden.

Of mensen het nu leuk vinden of niet, het is hoog tijd om de Formule 1 af te schaffen. En dat geldt ook voor de andere gemotoriseerde, op fossiele brandstoffen draaiende, sporten. Ze behoren met de gigantische klimaatuitdagingen voor ons, tot het verleden: fossielen van het fossiele tijdperk.

Bobsleeën

Afscheid nemen doet soms pijn. Maar dit is peanuts vergeleken met wat ons nog te wachten staat als we blijven doen alsof er niets aan de hand is. Het afschaffen van deze sporten is laaghangend fruit en een oefening in veerkracht om een ander tijdverdrijf te bedenken. Als voor de coureurs adrenaline- en snelheidskicks zo gewenst zijn, is er een wereld aan andere sporten: catamaranzeilen, kitesurfen, cliff diving, bungee jumping, paragliding, racefietsen, BMX-freestyle, schansspringen, bobsleeën...

Laat de Formule 1 dit seizoen nog afmaken. Dat wordt een mooi sluitstuk. Hamilton verovert als wereldkampioen een uniek record dat nooit meer gebroken zal worden. Óf Verstappen wint voor het eerst en wordt de laatste winnaar. Met zulke geschiedenis wint iedereen.