EU: straks één stekker en één oplader voor alle mobieltjes

Verplichte stekker ‘Brussel’ belooft een einde aan de ‘oplaad-frustratie’ te maken. Een nieuw voorstel dwingt ook Apple om de USB-C-stekker te gebruiken om smartphones en andere elektronica op te laden.

EU-consument moet straks met één oplader toe kunnen
EU-consument moet straks met één oplader toe kunnen

Wie heeft er een iPhone-snoertje? Díé vraag hoeft van de Europese Commissie over een paar jaar niet meer gesteld te worden. Er komt één standaard laadmethode voor elektronica die in de EU verkocht wordt. Apparaten als telefoons, tablets, koptelefoons, camera’s en draagbare speakers moeten straks allemaal voorzien zijn van een USB-C-ingang om ze op te laden.

Eurocommissaris Thierry Breton (Interne Markt, Frankrijk) presenteerde donderdagmiddag het wetsvoorstel voor de universele laadmethode.

Vrijwel elk Android-toestel dat nu te koop is, heeft al zo’n USB-C-stekker. Apples iPhone, de meest verkochte smartphone, heeft echter een eigen laadmethode. De nieuwe wetgeving kan het leven van Europese consumenten dus een stuk envoudiger maken. Critici wezen donderdag overigens direct op het ontbreken van regels voor de snel oprukkende draadloze laadmethodes.

Tientallen laders

De snoertjeskwestie is een langlopend dossier, waarvoor ‘Brussel’ al meer dan tien jaar met enige regelmaat een oplossing aankondigt. Al in 2009 beloofde toenmalig Eurocommissaris Günter Verheugen – met in zijn handen demonstratief een veelvoud aan laders – dat het jaar erop elke telefoon op dezelfde manier zou kunnen worden opgeladen.

In de jaren daarna tekenden producenten inderdaad een vrijwillige overeenkomst, die het aantal soorten laders terugbracht van tientallen naar drie. Maar daar stokte de discussie, terwijl met name het Europees Parlement (EP) bleef aandringen op één verplichte oplaadmethode.

We hebben de industrie voldoende tijd gegeven om met eigen oplossingen te komen. Nu is het tijd voor wetgeving

Margrethe Vestager Eurocommissaris Mededinging

Dat de Commissie nu toch met wetgeving komt, is een directe reactie op een nieuw verzoek van het EP, vorig jaar januari. Het illustreert dat Brussel zich realiseert dat vrijblijvende afspraken en gedragscodes voor grote bedrijven, vooral in de techsector, uiteindelijk te weinig effect hebben. Zie de discussie over het verwijderen van illegale content op sociale platforms, waarvoor de Commissie inmiddels ook strengere wetgeving voorbereidt. „We hebben de industrie voldoende tijd gegeven om met eigen oplossingen te komen. Nu is het tijd voor wetgeving over een gemeenschappelijke lader”, aldus de Deense Eurocommissaris Margrethe Vestager (Mededinging) donderdag.

Ongebruikt in de la

Een USB-C-kabel heeft – anders dan eerdere USB-varianten zoals micro-USB, die in veel oudere elektronica zit – een stekkertje dat op meer manieren in een apparaat past. Ook de adapter die je in het stopcontact steekt, krijgt verplicht zo’n USB-C-aansluiting.

Daarvoor neemt de EU later nog een aparte wet aan. De uiteindes van de laadkabel zijn daarmee straks uitwisselbaar. De universele stekkerplicht geldt overigens niet voor kleinere gadgets, zoals smartwatches en draadloze koptelefoons. Die zijn te klein voor USB-C.

Andere maatregelen die het wetsvoorstel aanreikt om de oplaadfrustatie te beperken: snelle laadtechnologie moet bij elk apparaat op dezelfde manier werken en de EU wil dat fabrikanten duidelijk melden hoeveel vermogen de laders leveren. Apple had er een handje van om laders met weinig vermogen bij telefoons te leveren, waardoor opladen lang duurt.

Bijkomend voordeel van de universele lader is dat consumenten niet meer bij elke nieuwe gadget opnieuw een lader hoeven aan te schaffen. Dat scheelt bij elkaar 250 miljoen euro, becijferde de EU, want twee van de drie laders verdwijnt ongebruikt in een la. En al die extra elektronica levert een hoop onnodig afval op: per jaar wordt 11.000 ton aan laders weggegooid.

Een kabel van 25 euro

Apple heeft een eigen laadmethode voor iPhones. Sinds 2012 gaat dat via de Lightning-poort. De Amerikaanse techgigant slaagde er sindsdien met een stevige lobby in om wetgeving te vertragen en Brussel ervan te weerhouden de universele lader in te voeren.

Apple levert inmiddels geen lader meer mee bij nieuwe iPhones, wel een snoertje (van USB-C naar Lightning). Verkoop van eigen laadkabels en -adapters levert Apple een meer dan gezonde winstmarge op bij accessoires: een ‘officiële’ Lightning-naar-USB-kabel kost 25 euro. Andere fabrikanten moeten een licentie van Apple afnemen om Lightning-producten te mogen produceren. Het concern zegt in een reactie dat één verplicht stekkertype voor laden en data-overdracht de „innovatie hindert”. Overigens gebruikt Apple wel USB-C-stekkers in iPads en MacBooks.

Snoertjes verdwijnen

Het kan nog jaren duren voordat het EU-voorstel door de wetgevingsmachine is en kan worden ingevoerd. Vanaf dan hebben fabrikanten twee jaar de tijd om hun toestellen aan te passen. Apple vindt de voorgestelde overgangsperiode te kort; het zou inruil en hergebruik van oudere iPhones lastiger maken.

Het is een beetje alsof ze nu nog nieuwe regels voor tankdoppen bedenken voor dieselauto’s die in 2024 op de markt komen

Toine Manders Europarlementariër CDA

De verwachting is wel dat de snoertjes voor smartphones langzaam ‘uitsterven’. Veel fabrikanten omarmen draadloos opladen – dat scheelt een stekker die kapot kan gaan of vervuild raakt.

Lees ook: Meer Europa, minder draadjes

Europarlementariër Toine Manders (CDA) beet zichzelf al in 2009 vast in de snoertjesproblematiek, maar een feestelijk moment wilde hij het nieuwe wetsvoorstel donderdag niet noemen. Dat draadloos opladen buiten beschouwing wordt gelaten, vindt hij „zwaar teleurstellend”. „Mijn telefoon laadt allang draadloos. Het is een beetje alsof ze nu nog nieuwe regels voor tankdoppen bedenken voor dieselauto’s die in 2024 op de markt komen: die verdwijnen ook langzaam, dus daar heeft dan ook niemand meer iets aan!”

De Commissie benadrukte donderdag dat het „prematuur” zou zijn nu al met regels voor draadloos laden te komen, omdat de techniek ervan nog volop in ontwikkeling is. Maar, zei een EU-ambtenaar, „als er zorgelijke signalen ontstaan van fragmentatie, zullen we alsnog snel ingrijpen.”

Manders gelooft daar niet in. „Die belofte horen we nu al sinds 2009, en toch heeft het meer dan tien jaar geduurd om met dit voorstel te komen.”

Ook ANEC, een consumentenorgisatie die zich inzet voor standaardisatie, pleit voor een universele methode om telefoons draadloos op te laden. Een woordvoerder: „Veel telefoons gebruiken de Qi-techniek. Weliswaar ontwikkelt draadloos laden zich nog, maar het is belangrijk om fragmentatie nu al te voorkomen. Het duurt toch nog jaren voor de wet erdoor is.”