Het laatste nieuws

De Miljoenennota: dit zijn de belangrijkste begrote kabinetsuitgaven voor 2022

Op Prinsjesdag leest koning Willem-Alexander de Troonrede voor, met daarin de plannen van de het demissionaire kabinet, en presenteert de regering de begroting voor volgend jaar. In dit blog houdt NRC de gebeurtenissen bij.

Prinsjesdag ‘ordelijk’ verlopen, zes aanhoudingen bij demonstraties

Prinsjesdag is „waardig en ordelijk” verlopen, meldt de politie Den Haag dinsdagavond. Bij demonstraties tegen de coronamaatregelen in de Hofstad zijn zes mensen aangehouden. Vier van hen werden opgepakt voor het verstoren van de openbare orde. Volgens de politie droeg een van hen een zwaard bij zich, een ander een gasmasker en een helm. Twee anderen werden aangehouden omdat ze zich niet konden legitimeren.

Dinsdagochtend werd op het Plein en bij de Tweede Kamer gedemonstreerd, voornamelijk tegen het coronabeleid van het demissionaire kabinet. Deze twee betogingen waren vooraf aangemeld, maar later op de dag kwam nog een groep onaangekondigd naar het Plein. Ook deze tientallen betogers mochten van de politie kort demonstreren.

Een van de demonstraties dinsdag in Den Haag tegen de coronaregels en het regeringsbeleid. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Nibud: veel huishoudens gaan er niet of nauwelijks op vooruit

Ondanks de economische groei gaan veel huishoudens er volgend jaar niet of nauwelijks op vooruit. Dat concludeert het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) dinsdag op basis van de Miljoenennota. Het instituut rekende door wat die nota betekent voor de portemonnee van Nederlanders en spreekt van een „somber beeld”.

Het Nibud berekende de verwachte koopkracht, het verschil tussen inkomen en uitgaven, voor volgend jaar voor 117 huishoudtypes. Zo stijgt de koopkracht van een werkende alleenstaande met een bruto inkomen van 25.000 euro naar verwachting met 5 euro per maand. Ook voor veel andere huishoudtypes verandert de koopkracht nauwelijks.

Mensen in de bijstand hebben volgend jaar iets minder te besteden. Zij gaan er maandelijks zo’n 4 euro op achteruit. „Het Nibud pleit er juist voor dat de bijstand wordt verhoogd”, schrijft het instituut. Directeur Arjan Vliegenthart stelt in een verklaring: „Grote groepen zitten op dit moment structureel klem, denk aan gezinnen in de bijstand en mensen met een laag inkomen en hoge huur- of zorgkosten en jongeren die geen woning kunnen vinden. Aan die problemen verandert in 2022 weinig.”

De Miljoenennota: dit zijn de belangrijkste begrote kabinetsuitgaven voor 2022

Demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) heeft dinsdag de Miljoenennota gepresenteerd. Dit zijn de meest in het oog springende kabinetsuitgaven in de begroting voor 2022:

  • 93 miljard euro gaat naar de zorg. 2,1 miljard euro daarvan is bestemd voor de bestrijding van het coronavirus en alles wat daarbij komt kijken, van vaccinaties tot testen. De premie op de basiszorgverzekering stijgt met zeker 2,75 euro in 2022, het eigen risico blijft 385 euro. Gemeenten ontvangen 1,3 miljard euro extra om tekorten in de jeugdzorg aan te vullen.
  • 5 miljard euro gaat naar de afhandeling van de toeslagenaffaire. Dit bedrag is bedoeld om compensatiekosten voor de slachtoffers en andere afhandelingskosten te dekken. Het bedrag valt hoger uit dan eerder geraamd, omdat meer mensen dan verwacht zich hebben gemeld voor een compensatieregeling.
  • In de strijd tegen klimaatverandering wordt ook flink geïnvesteerd. Zo gaat 3 miljard euro naar subsidies voor duurzame energie en innovaties om de CO₂-uitstoot te beperken. Nog eens 1,3 miljard euro wordt gestoken in de verbetering van de energie-infrastructuur. Daarnaast wordt 595 miljoen euro uitgetrokken voor ontwikkelingslanden die de schadelijke gevolgen van klimaatverandering het sterkst ondervinden.
  • Eerder was al een investering van 8,5 miljard euro aangekondigd om achterstanden in het onderwijs door de pandemie weg te werken. In de Miljoenennota bleek dat daar nog 60 miljoen euro bijkomt voor de lerarenbeurs. Ook reserveert het demissionaire kabinet 69,5 miljoen euro voor onderwijs in het buitenland; 10 miljoen meer dan dit jaar is geïnvesteerd.
  • Ook het tekort aan betaalbare woningen, een van de grote politieke thema’s dit jaar, komt terug in de Miljoenennota. Zo wordt 1 miljard euro extra uitgetrokken om sneller meer woningen te kunnen bouwen. Verder wordt 3,6 miljard euro geïnvesteerd in het onderhoud en de vervanging van wegen, bruggen, het spoor en vaarwegen.
  • 524 miljoen euro extra (waarvan 434 miljoen structureel) wordt uitgetrokken voor de strijd tegen de zware georganiseerde criminaliteit. Verder komt er een hogere vergoeding voor de sociale advocatuur, daar is 154 miljoen euro voor uitgetrokken. Inlichtingendiensten MIVD en AIVD krijgen er elk 15 miljoen euro bij.
  • Ook is het opvallend dat de uitgaven voor het Koninklijk Huis volgend jaar stijgen, van 45,7 naar 48,2 miljoen euro. Zo nemen de uitkeringen van de leden van het Koninklijk Huis met 1,6 miljoen euro toe tot 10,5 miljoen euro. Koning Willem-Alexander ontvangt ruim 1 miljoen euro aan inkomen, naast 5,1 miljoen euro voor personeel en materiële kosten. Koningin Máxima en prinses Amalia ontvangen respectievelijk 400.000 en 299.000 euro inkomen.

Koning spoort in Troonrede impliciet aan op voortgang formatie

Koning Willem-Alexander heeft dinsdag in de Grote Kerk in Den Haag de Troonrede gehouden. Voor de leden van de Eerste en Tweede Kamer sprak de koning over het klimaat, de economie en dat „Nederland een goed land is en blijft om in te leven”. Politiek redacteur Philip de Witt Wijnen las mee en analyseerde.

Lees hierde volledige troonrede

Politiebond en OM teleurgesteld om rijksinvestering strafrechtketen, advocatenorde juist positief

Het Openbaar Ministerie vindt de extra investering in justitie die het demissionaire kabinet via de Troonrede bekendmaakte onvoldoende. Jaarlijks wordt een half miljard euro extra vrijgemaakt voor onder meer de aanpak van de georganiseerde criminaliteit, maar volgens het OM heeft de hele strafrechtketen extra geld nodig. De afgelopen jaren hebben organisaties in die keten „te weinig middelen gehad voor de uit te voeren taken; het piept en het kraakt daardoor”, aldus het OM. Justitie roept het kabinet op om jaarlijks structureel minimaal 1 miljard euro extra beschikbaar te stellen om onder meer de opleidingscapaciteit en de ICT te verbeteren.

Ook voorzitter van de Nederlandse Politiebond Jan Struijs is teleurgesteld dat het demissionaire kabinet alleen investeert in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. „Van dat extra geld kan de politie geen extra agenten aannemen”, zegt hij tegen persbureau ANP. Volgens Struijs gaan de bezuinigingen bij de politie dus voorlopig door. „Dit geeft ons geen fundament voor de toekomst.”

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) zegt in een reactie blij te zijn met de 154 miljoen euro die de demissionaire regering investeert in rechtsbescherming. Hiermee laat „het kabinet zien dat goede rechtsbescherming voor on- en minvermogenden belangrijk is”. Volgens de NOvA is het voor jonge advocaten minder aantrekkelijk om te kiezen voor de sociale advocatuur omdat de vergoeding te laag is. „Dit heeft rechtstreekse consequenties voor het aanbod van goede rechtsbijstand voor rechtzoekenden die zelf geen advocaat kunnen betalen.”

Raad van State: behandel Miljoenennota in voorjaar in plaats van op Prinsjesdag

Presenteer de Miljoenennota in het voorjaar in plaats van op Prinsjesdag. Dat schrijft de Raad van State in een nieuw advies aan het demissionaire kabinet. Zo kan de Tweede Kamer meer inspraak krijgen over de begroting, in plaats van dat er pas in de laatste maanden van het jaar kan worden meegepraat over de kabinetsplannen.

Lees hier verderover het advies van de Raad van State

Medisch specialisten: de problemen in de zorg stapelen zich op

De politieke stilstand als gevolg van het gestagneerde formatieproces staat haaks op „de snelheid waarmee de problemen in de zorg zich opstapelen”. Dat zegt voorzitter Peter Paul van Benthem van de Federatie Medisch Specialisten dinsdag in reactie op de Troonrede. Volgens Van Benthem houden de vakmensen de zorg overeind maar wordt de druk op hun schouders „te groot”.

De koning zei in zijn rede dat de „twee grote vragen” in de zorg zijn of Nederland voorbereid is op een nieuwe pandemie en hoe we ervoor zorgen „dat in de toekomst de zorg toegankelijk, betaalbaar en houdbaar blijft”. Van Benthem zegt hierover dat het essentieel is „om de vernieuwing en de vooruitgang in de zorg vanaf de werkvloer te laten ontstaan”.

CU-leider Segers: Prinsjesdag draait niet alleen om geld en economie

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zegt in reactie op de Troonrede dat Prinsjesdag niet alleen om geld en economie gaat. Volgens Segers worden steeds meer Nederlanders in de steek gelaten. „De polarisatie neemt toe en ook de politiek toont zich steeds meer onmachtig”, zegt hij. „De uitdagingen in ons land waren groot en zijn door de pandemie alleen maar groter geworden.”

Hij benoemt onder andere de problemen op de woningmarkt, de toenemende eenzaamheid in het land en de uitdaging „te kunnen studeren zonder vol te worden gehangen met 30.000, 40.000 euro schuld door het leenstelsel”.

Vakbonden kritisch op Troonrede en Miljoenennota

Vakbonden en werkgeversorganisaties hebben kritisch gereageerd op de troonrede. Zo schrijft vakbond FNV „onaangenaam verrast” te zijn dat arbeidsmarkt en koopkrachtherstel „de grote afwezigen waren in de Troonrede”. Met name op het gebied van onderwijs en zorg zegt FNV-voorzitter Tuur Elzinga op de website van de vakbond te weinig vooruitgang te zien. „Helaas moeten we constateren dat het kabinet na decennia achterstallig onderhoud wederom niet verder komt dan hap-snap beleid, zonder een visie om problemen op te lossen. Die visie is nodig, want investeren in professionals loont altijd”, zegt hij.

Ook het CNV is weinig enthousiast. „De miljoenennota legt pijnlijk bloot wat het effect is van deze trage kabinetsformatie. De beleidsarme nota biedt nauwelijks oplossingen voor de urgente problemen waar Nederland mee kampt”, schrijft de bond in een eerste reactie. „De economie floreert. Maar de arbeidsmarkt piept en kraakt aan alle kanten: veel mensen hoppen van het ene naar het andere flexibele contract. Er is een kant en klaar SER-MLT-advies voor het nieuwe kabinet, gedragen door werkgevers en vakbonden. Met tal van concrete oplossingen voor de knelpunten op de arbeidsmarkt. Dit advies ligt echter nog steeds in een diepe bureaula omdat de formatie niet op gang komt. Werkend Nederland heeft hierdoor het nakijken”, CNV-voorzitter zegt Piet Fortuin.

Ook ondernemersorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland wijzen op het belang van een stabiel kabinet. „Hoewel het kabinet in de Miljoenennota enkele goede eerste stappen zet om meer te investeren in bijvoorbeeld klimaat en wonen staat het meeste beleid vrijwel stil. We kunnen ons dit niet permitteren gelet op de grote vraagstukken waar ons land voor staat”, schrijven zij in een gezamenlijke reactie.

Omtzigt spreekt van ‘sobere troonrede’

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt heeft op Twitter gereageerd op de Troonrede. Volgens Omtzigt was het een „sobere troonrede met terecht aandacht voor slachtoffers Groningen en slachtoffers toeslagenschandaal”. Daarbij stipt het onafhankelijk kamerlid wel aan dat deze slachtoffers vaker genoemd zijn. „Het gaat erom dat compensatie ook waargemaakt wordt”, schrijft hij.

Het voormalig CDA-lid schrijft dat uit de Troonrede niet blijkt wat de regering heeft geleerd van deze schandalen. „Hoe denkt zij de relatie met de burger, die ernstig geschonden is, te herstellen?”, schrijft Omtzigt. Omtzigt speelde zelf een grote rol in de toeslagenaffaire door de misstanden bij de Belastingdienst voortdurend aan de kaak te stellen.

Twitter avatar PieterOmtzigt Pieter Omtzigt Sobere troonrede met terecht aandacht voor slachtoffers Groningen en slachtoffers toeslagenschandaal.
Zij zijn echter vaker genoemd: het gaat erom dat compensatie ook waargemaakt wordt.
(1)

Hoekstra presenteert koffertje in Tweede Kamer

Demissionair minister van Financiën Wopke Hoekstra is in de Tweede Kamer aangekomen, waar hij het koffertje met de Miljoenennota en de Rijksbegroting heeft gepresenteerd. Het is de traditionele afsluiting van het ceremoniële deel van Prinsjesdag.

Minister Hoekstra in de Tweede Kamer met het koffertje. Foto Bart Maat/ANP

Jetten: Troonrede is boodschap met veel urgentie

CDA’er Pieter Heerma sprak over een „mooie ingetogen” Troonrede. Volgens Heerema zijn „de uitdagingen te groot om te laten versloffen”. Dat schrijft hij op Twitter. „Het CDA vindt het daarom verstandig dat er investeringen worden gedaan in volkshuisvesting, veiligheid en klimaat.” Ook D66’er Rob Jetten noemt de Troonrede „een boodschap met veel urgentie”, aldus persbureau ANP. De aardbevingen in Groningen, het onrecht in de toeslagenaffaire, de woningcrisis en de stikstofcrisis die in de Troonrede werden benoemd, zijn volgens Jetten „de grote uitdagingen” waar Nederland voor staat.

FvD-leider Thierry Baudet heeft tegen ANP gezegd het onbegrijpelijk te vinden dat in de Troonrede niets is gezegd over „de uitsluiting van miljoenen mensen uit het sociaal-maatschappelijk leven”. Hij doelt hiermee op het coronatoegangsbewijs waarmee mensen vanaf zaterdag in onder meer de horeca moeten aantonen dat ze zijn gevaccineerd, negatief zijn getest of al eerder een besmetting hebben doorgemaakt. „Discriminatie, ongelijkheid, het gebeurt onder onze ogen. Hoe kan je daar niets over zeggen?”, zei Baudet tegen ANP.

Ook SP-leider Lilian Marijnissen is kritisch op het demissionaire kabinet. Tegen ANP zei ze dat „Rutte mensen keihard laat vallen” en dat het demissionaire kabinet er een „puinhoop” van maakt.

Twitter avatar PieterHeerma Pieter Heerma #Prinsjesdag Het was een mooie ingetogen troonrede. De Koning benoemde terecht de zorgen van de samenleving en het gevaar van polarisatie. Daar ligt een duidelijke opdracht voor de politiek. 1/4

Wilders: Nederland hunkert naar nieuwe verkiezingen

PVV-leider Geert Wilders zegt dat Nederland „hunkert naar verkiezingen”. „Ministers hebben moeten aftreden na leugens, of gaan ergens hun zakken vullen als adviseur”, zei hij na afloop van de Troonrede tegen persbureau ANP. „Nederland heeft grote problemen. Woningnood, de zorg waarin hevig moet worden geïnvesteerd, migratie. Er zijn heel veel problemen. Dat vraagt om een missionair kabinet.”

Wybren van Haga, fractievoorzitter van de Groep-Van Haga, zegt dat de kabinetsplannen „een ramp voor Nederland” zijn. „Met activistisch corona-, klimaat-, en migratiebeleid waait er een gure wind door Nederland”, zegt hij tegen ANP na het uitspreken van de Troonrede. Hij noemt de 1 miljard euro die wordt uitgetrokken voor de woningbouw „een lachertje”.

PvdA: demissionaire kabinet laat mensen in kou staan

Oppositiepartijen zijn kritisch op de Troonrede die werd uitgesproken door koning Willem-Alexander. Zo maakt de Troonrede volgens partijleider Jesse Klaver van GroenLinks duidelijk dat „de grote keuzes worden overgelaten aan een nieuw kabinet”. „De stikstofcrisis, de klimaatcrisis, de wooncrisis, de groeiende ongelijkheid: deze problemen kunnen we niet langer laten liggen”, schrijft hij op Twitter.

Volgens PvdA-leider Lilianne Ploumen laat het demissionaire kabinet mensen in de kou staan. „Beleggers en vervuilers worden ontzien, terwijl niets gebeurt tegen onzeker werk en wonen, de groeiende ongelijkheid en klimaatverandering. Gezinnen, alleenstaanden en gepensioneerden staan op de nullijn, terwijl een miljard naar grote bedrijven gaat.”

Twitter avatar jesseklaver Jesse Klaver De troonrede maakt duidelijk dat de grote keuzes worden overgelaten aan een nieuw kabinet. Daarom heeft ons land snel een daadkrachtig kabinet nodig. De stikstofcrisis, de klimaatcrisis, de wooncrisis, de groeiende ongelijkheid: deze problemen kunnen we niet langer laten liggen.

Plein in Den Haag afgezet vanwege protest tegen coronamaatregelen

Een kleine groep demonstranten die op het Plein in Den Haag protesteerde tegen de coronaregels is door de politie ingesloten. De demonstranten wilden van het Plein naar het Binnenhof en de Grote Kerk lopen maar de politie heeft het Plein afgesloten waardoor niemand er meer op of af kan. Agenten roepen de betogers op om naar het Malieveld te gaan.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Plein is inmiddels afgesloten, demonstranten ingesloten https://t.co/HQ4x80caSU

Inmiddels wat drukker, kleine demonstratie op Plein #Prinsjesdag2021 pic.twitter.com/Oo2kaEgQKf

— Titia Ketelaar (@titia_k) September 21, 2021

Tegen persbureau ANP zegt een woordvoerder van de politie dat hiertoe is besloten omdat de demonstratie niet was aangemeld. Het protest verloopt vooralsnog rustig en er zijn geen aanhoudingen verricht.

Demonstranten protesteren op Prinsjesdag op het Plein in het centrum van Den Haag tegen de coronaregels en het regeringsbeleid. Foto Jeroen Jumelet/ANP

‘Regering moet hand in eigen boezem steken in Toeslagenaffaire’

Koning Willem-Alexander zei in de Troonrede verder dat de regering de hand in eigen boezem moet steken bij onder meer de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen, „die te lang te stroperig was”, en de Toeslagenaffaire. In de toeslagenaffaire heeft de overheid mensen „letterlijk en figuurlijk onrecht aangedaan”, zo zei hij.

Zowel bij de bevingsschade als bij de Toeslagenaffaire geldt „fouten moeten worden hersteld en wie recht heeft op compensatie moet die zo snel mogelijk krijgen”, aldus de koning. Het kabinet maakt daarnaast vanaf volgend jaar extra geld vrij voor de sociale advocatuur, zodat „de deur van de rechtsstaat voor iedereen openstaat”.

Lees hier de volledige Troonrede

De Troonrede is zojuist afgelopen en koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben de Grote Kerk verlaten.

Koning: moord op Peter R. de Vries was ‘een nieuw dieptepunt’

De rechtsstaat is het fundament onder een vrije en democratische samenleving, zo zegt de koning. Maar die rechtsstaat staat volgens hem onder druk. De georganiseerde misdaad wordt „steeds meedogenlozer en gewelddadiger”. De koning wijst op „de schokkende moord” op Peter R. de Vries en noemt dat „een nieuw dieptepunt”.

Criminele organisaties moeten worden opgerold, hun leiders opgepakt en crimineel geld afgepakt, aldus de koning. „We moeten daarbij ook meer investeren in de aanpak van digitale criminaliteit en veiligheid.” Ook moeten kwetsbare wijken worden versterkt en moeten jongeren via scholing en werk „worden toegerust” om niet in de criminaliteit te vervallen.

Versterking van de rechtsstaat is „een zaak van lange adem”, zei de koning. Hiervoor komt per jaar ongeveer een half miljard euro extra beschikbaar.

Klimaat meest dringende grensoverschrijdende vraagstuk

Op het gebied van grensoverschrijdende problemen is het klimaatvraagstuk volgens de koning het meest dringend. Hij wijst op het zorgwekkende klimaatrapport van het IPCC deze zomer. „De bescherming tegen hoog water heeft de hoogste prioriteit”, aldus de koning. „De overstromingen in Limburg zijn aanleiding om alle maatregelen tegen het licht te houden en te kijken of versnelling nodig is”. Ook de Urgenda-uitspraak dwingt volgens de koning tot versnelling. Het is duidelijk dat de komende jaren extra inspanningen nodig zijn om de doelstellingen te halen, aldus de koning. De regering reserveert daarom 7 miljard euro extra om elektrisch rijden te stimuleren en woningen te verduurzamen.

Koning: krapte op woningmarkt niet in één kabinetsperiode opgelost

Veel actuele vraagstukken overstijgen de lengte van een kabinetsperiode of landsgrenzen, zo zegt de koning. Zo is de krapte op de woningmarkt volgens hem niet in één kabinetsperiode op te lossen. „Hoe wordt een woning weer betaalbaar voor starters?” Door „eerdere financiële impulsen” worden honderdduizenden nieuwe woningen gebouwde, zo zegt hij.

Koning Willem-Alexander leest dinsdag de troonrede voor. Foto Koen van Weel/ANP

‘Scholen moeten meer aandacht hebben voor sociale gevolgen coronavirus’

Volgens de koning moeten scholen meer aandacht hebben voor de sociale en economische gevolgen van het coronavirus op leerlingen. Voor de jeugdzorg is volgend jaar 1,3 miljard euro extra beschikbaar, „om knelpunten op te lossen en tegelijkertijd structurele verbeteringen te realiseren”, zo zei hij tijdens de Troonrede. Ook voor mensen met schulden komt extra geld beschikbaar. „De Nederlandse economie staat er goed voor, zeker in vergelijking met andere landen”, aldus de koning.

Koning: voor ons ligt een jaar met meer normale verhoudingen

Achter ons ligt een jaar dat in het teken stond van het coronavirus, aldus de koning tijdens de Troonrede. Voor ons ligt volgens hem een jaar waarin meer wordt teruggekeerd naar normale verhoudingen. „Nederlanders hebben in coronatijd laten zien er voor elkaar te zijn als vrienden en buren”. Tegelijkertijd rouwen we volgens de koning om verlies en „worstelen we met eenzaamheid”. Hij prees de Nederlanders omdat zij ondanks de coronacrisis bleven doorwerken, „vaak in moeilijke omstandigheden”. Hij doelde op medewerkers bij de politie, in de zorg, kinderopvang en in de logistiek.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Grote Kerk in Den Haag. Foto Koen van Weel/ANP

‘Debat wordt steeds polariserender’

Onderzoek toont volgens de koning aan hoeveel zorgen mensen zich maken over de toekomst. Het debat wordt bovendien steeds meer op polariserende toon gevoerd, zo zegt hij.

De begroting staat dit jaar in het teken van het uitvoeren van het lopende beleid. Dat past volgens de koning bij de status van een demissionair kabinet. Maar voor een volgens kabinet zijn volgens hem „grote keuzes” nodig. Tegelijkertijd ontslaat dat de regering niet van de plicht om nu ook „te doen wat nodig is”. Sommige onderwerpen zijn zo urgent dat stilstand niet goed voor het land zou zijn, zo zegt hij, daarmee doelend op ontwikkelingen op het gebied van het klimaat, de rechtsstaat en woningbouw.

Koning: diep respect voor diplomaten en militairen voor inzet in Afghanistan

De koning vroeg ook aandacht voor de ontwikkelingen in Afghanistan. Het Afghaanse volk wacht volgens hem „een ongewisse toekomt”. Voor militairen en diplomaten waren het volgens Willem-Alexander „intensieve weken”, waarbij zoveel mogelijk mensen in veiligheid moesten worden gebracht. „Daarvoor diep respect en waardering”. De achtergebleven „wacht een onzeker lot”, aldus de koning.

Koning begint Troonrede met ‘grote thema’s’ als klimaat

Koning Willem-Alexander is zojuist begonnen aan de Troonrede. Hij ving aan met „grote thema’s”, zoals toegang tot de woningmarkt, de stikstofuitstoot, ongelijkheid in het onderwijs en bescherming van de rechtsstaat. Ook wees hij op „allesomvattende problemen” als klimaat en de „verschuivende verhoudingen in het wereldtoneel”. Deze gebeurtenissen voelen ver weg, maar zijn het niet, aldus de koning. „Klimaatverandering kwam dichtbij toen mensen in Limburg hun huizen en bedrijven na extreme regenval onder water zagen lopen”.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima aangekomen in Grote Kerk

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zijn aangekomen bij de Grote Kerk in Den Haag. Ze zijn dit jaar wederom niet met de Glazen Koets gereisd, maar met een dienstauto. Toen ze bij de kerk aankwamen, klonk het Wilhelmus.

Minister Stef Blok is net als in 2019 ‘designated survivor’

Demissionair minister Stef Blok (Economische Zaken en Klimaat, VVD) is net als in 2019 dit jaar de designated survivor op Prinsjesdag. Vorig jaar was die rol toebedeeld aan minister Wouter Koolmees (van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66).

Een designated survivor is een minister die niet aanwezig is bij de Troonrede voor het geval er op die dag een ramp of een aanslag plaatsvindt waardoor de andere bewindslieden hun werk niet meer kunnen uitoefenen.

In beeld: Kamerleden op weg naar de Grote Kerk in Den Haag

De Verenigde Vergadering is geopend

De voorzitter van de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal, Jan Anthonie Bruijn, heeft de vergadering zojuist officieel geopend in de Grote Kerk in Den Haag. Over ongeveer twintig minuten zal koning Willem-Alexander beginnen aan de Troonrede.

Kamerleden onderweg naar Grote Kerk voor Troonrede

Kamerleden zijn inmiddels onderweg van de tijdelijke locaties van de Eerste en Tweede Kamer naar de Grote Kerk. Ze komen lopend of worden met busjes gebracht. Rond 13.20 uur spreekt de koning in de Grote Kerk de Troonrede uit. Hierna gaan de parlementariërs, rond 13.45 uur, weer terug naar de gebouwen.

Namens het demissionaire kabinet zijn vandaag in de Grote Kerk de staatssecretarissen niet aanwezig en wonen alleen de demissionaire ministers de Troonrede bij. Ook zijn net als vorig jaar de partners niet uitgenodigd.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Deel van fractie @vvd loopt https://t.co/AUcUjBEBkW

 

Kaag slaat Algemene Politieke Beschouwingen over

Sigrid Kaag (D66), die onlangs na een motie van afkeuring opstapte als demissionair minister van Buitenlandse Zaken, zal bij de Algemene Politieke Beschouwingen woensdag en donderdag niet namens haar partij het woord voeren. Waarnemend D66-fractievoorzitter Rob Jetten zal die taak van haar overnemen. Dat schrijft Kaag dinsdag in een bericht op Twitter.

Ze noemt het „democratisch onzuiver” en „niet geloofwaardig” om als afgetreden minister het Kamerdebat over de kabinetsplannen te voeren. In dat geval zou ze naar eigen schrijven een begroting „becommentariëren en bekritiseren” waar ze zelf als minister aan heeft bijgedragen. „Hoewel ik nu geen minister meer ben, heb ik de afgelopen periode wel bij de begrotingsgesprekken van het demissionaire kabinet gezeten.” Vanaf maandag zal Kaag het fractievoorzitterschap van Jetten overnemen.

Voor D66 zal waarnemend fractievoorzitter @robjetten het woord voeren bij de Algemene Politieke Beschouwingen.

Lees hier waarom ik het democratisch onzuiver en niet geloofwaardig vind om dat zelf te doen, hoe graag ik ook zou willen. ⤵️ pic.twitter.com/XLi7tPB5Qr

— Sigrid Kaag (@SigridKaag) September 21, 2021

Hoekstra zet handtekening onder Miljoenennota en Rijksbegroting

Demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) heeft zojuist zijn handtekening gezet onder de Miljoenennota en de Rijksbegroting. Hij deelde dat „bijzondere moment” op zijn Twitter-account. „De laatste Miljoenennota van dit kabinet. Veel dank aan ieder die hier afgelopen tijd keihard aan heeft gewerkt!”

Later vandaag, rond 15.00 uur, zal Hoekstra de begroting voor het komende jaar presenteren aan het parlement. Woensdag en donderdag zal de Tweede Kamer over de plannen debatteren tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.

Lees je hier alvast in over Prinsjesdag

Het vertrouwen dat het kabinet kreeg aan het begin van de coronacrisis is verdwenen. NRC peilde de stemming in Utrecht en Den Bosch. Dat er nog geen kabinet is geformeerd, is „te zot voor woorden”, aldus Karin Thonon (62) in Den Bosch.

Lees hier de reportage over het politiek vertrouwen in die steden.

Ook dit jaar zijn de plannen uit de Miljoenennota weer gelekt. In de begroting voor komend jaar worden miljarden euro’s extra uitgetrokken voor klimaat-maatregelen en honderden miljoenen extra voor de aanpak van zware criminaliteit.

Lees hier de details over komend begrotingsjaar.

Het vertrouwen van burgers in de politiek holt achteruit, blijkt uit onderzoek dat I&O research uitvoerde in opdracht van NRC. Een deel van de kiezers weekt zich los van de overheid.

Lees ook: Aan de flanken radicaliseert een deel van de kiezers

Volgens Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Leiden, is de huidige politieke impasse het gevolg van verbestuurlijking die de politiek versplinterde en het parlement marginaliseerde.

Lees hier wat Voermans daarover schreef.

Tiental jongeren protesteert tegen leenstelsel bij tijdelijk Tweede Kamergebouw

Zo’n twintig vertegenwoordigers van jongerenorganisaties en -vakbonden zijn vandaag bijeengekomen voor een protest bij het tijdelijke gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag. Zij voeren actie tegen het leenstelsel voor studenten binnen het hoger onderwijs. Dat het protest op Prinsjesdag wordt gehouden, is geen toeval. Vandaag blikt de regering vooruit op het komende jaar, legt de voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) telefonisch uit. Afschaffing van het leenstelsel moet in die plannen ook worden meegenomen, vindt ze.

Het gaat vandaag om een kleinschalig protest, erkent de voorzitter, „maar alle organisaties die hadden toegezegd, zijn er”. Aanwezigen zijn naast leden van de LSVb ook vertegenwoordigers van onder meer het Interstedelijk Studentenoverleg, de jongerenvakbonden van CNV en FNV en de politieke jongerenorganisaties van GroenLinks, D66, CDA en PvdA. Ook enkele Tweede Kamerleden kwamen langs, zoals René Peters (CDA), Eppo Bruins (SGP), Jan Paternotte (D66), Lisa Westerveld (GroenLinks) en Habtamu de Hoop (PvdA).

Op het Plein in Den Haag, naast het Binnenhof, staat vandaag tevens een ander protest gepland voor meer vrouwen en diversiteit in de politiek.

Twitter avatar HabtamudeHoop Habtamu de Hoop Namens de PvdA aanwezig bij de protestactie van vakbonden en jongerenpartijen voor het afschaffen van het leenstelsel. #overhethoofdgezien https://t.co/xlQzOpp8D5

Dit is vandaag het programma voor Prinsjesdag

Prinsjesdag is deze derde dinsdag van september net als vorig jaar soberder dan normaal vanwege de coronamaatregelen. Zo zullen de koning en koningin met de auto worden vervoerd in plaats van met de Glazen Koets. In plaats van traditiegetrouw in de Ridderzaal op het Binnenhof zal de koning de Troonrede uitspreken in de Grote Kerk in Den Haag, waar meer plek is en genodigden op afstand kunnen zitten.

Ook de balkonscène is opnieuw geschrapt uit vrees dat daar te veel Oranjefans op zouden afkomen. De omgeving van de Grote Kerk is afgezet met grote hekken met zwart doek. De gemeente Den Haag heeft liefhebbers van Prinsjesdag opgeroepen om niet naar de stad te komen maar de activiteiten te volgen op televisie.

Dit is de planning voor vandaag:

  • 12.00 uur: Prinsjesdag begint officieel met de opstelling van de militaire erewacht bij de Grote Kerk. Rond deze tijd lopen of rijden Kamerleden vanaf de tijdelijke locaties van de Eerste en Tweede Kamer naar de Grote Kerk.
  • 12.45 uur: De parlementariërs en demissionair ministers nemen plaats in de Grote Kerk.
  • 13.00 uur: De voorzitter van de Verenigde Vergadering, Jan Anthonie Bruijn, opent officieel de vergadering.
  • 13.15 uur: Koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prins Constantijn en prinses Laurentien reizen per auto van Paleis Noordeinde naar de Grote Kerk.
  • 13.20 uur: Het koninklijk gezelschap komt aan bij de Grote Kerk. Daar zal de koning de Troonrede uitspreken, met daarin de belangrijkste regeringsplannen voor het komende jaar.
  • 13.45 uur: Kamerleden lopen of rijden terug naar hun eigen gebouwen.
  • 15.00 uur: Demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) zal het koffertje met de Miljoenennota en Rijksbegroting aanbieden aan de Tweede Kamer.
Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar #Prinsjesdag2021 - wie hoopte nog een glimp op te vangen… https://t.co/Zo9IDdaMmE

Welkom in dit blog

Welkom in dit blog. Hierin verslaat NRC vandaag alle ontwikkelingen rondom Prinsjesdag. Deze derde dinsdag van september wordt dit jaar wederom op een aangepaste manier ingevuld vanwege de coronamaatregelen. Anders dan vorig jaar is dat het kabinet nu al zo’n half jaar demissionair en te maken heeft met een leegloop. De ene na de andere bewindspersoon heeft om uiteenlopende redenen zijn functie neergelegd en het formatieproces voor een nieuw kabinet verloopt uiterst moeizaam. Hierdoor is de begroting voor 2022 minder inhoudelijk dan wanneer er een missionair kabinet had gezeten, zei premier Rutte (VVD) afgelopen weekend.

Lees ook: Weer een Prinsjesdag zonder rijtoer en balkonscène